Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/1219 K.2025/1584

Mahalli mahkemesinden verilen karara karşı davacı vekili, davalı ... Sigorta Şirketi vekili ile davalılar ... ve ... Havalandırma San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin ZMMS sigorta poliçesini düzenlediği ve diğer davalı ...'ın sürücüsü olduğu aracın, davacının yolcu olarak bulunduğu, diğer davalı ...'nin sevk ve idaresinde olan ... plakalı araca çarpması sonucu davacının yaralandığını belirterek,

125 TL tedavi gideri, 125 TL kazanç kaybı bedeli, 250 TL işgücü kaybı tazminatına ilişkin olmak üzere şimdilik toplam 500,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden kaza tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, 75.000,00 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketinden kaza tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile işgücü kaybı tazminatı talebini 47.013,72.-TL olarak artırmıştır.

Davalılar ... ve ... Havalandırma San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın ... plakalı aracın sigortacısı olan ... Sigorta AŞ.'ye ihbarının gerektiğini, olayın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurunun bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, hatır taşıması bulunup bulunmadığının ve maluliyet durumunun tespitinin gerektiğini bildirerek, davanın reddini istemiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., duruşmalara katılarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece verilen ilk kararda davanın kısmen kabulüne, davacının sürekli ve geçici iş göremezlik tazminat taleplerinin kabulü ile, 3.219,95 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 43.793,77 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 47.013,72 TL maddi tazminatın davalı sigorta yönünden temerrüt tarihi olan dava tarihi 13/01/2017 tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 26/11/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ...

Havalandırma San. ve Tic. AŞ. ile ...

Sigorta AŞ.'den (poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, yasal şartları bulunmayan ve ispatlanamayan ekonomik geleceğin sarsılması nedeniyle yapılan tazminat isteminin reddine, SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri bedeli olarak yapılan talebin kısmen kabulü ile, 37,50 TL ulaşım gideri bedelinin davalı sigorta yönünden temerrüt tarihi olan dava tarihi 13/01/2017 tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 26/11/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ...

Havalandırma San. ve Tic. AŞ. ile ... Sigorta AŞ.'den (poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 26/11/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ... Havalandırma San. ve Tic.

AŞ.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karar davacı vekili, davalı ... Sigorta Şirketi vekili ile davalılar ... ile .... Ltd.

Şti. vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf edilmiş, Dairemizin 2022/468 Esas-2022/589 Karar sayılı dosyasında yapılan istinaf incelemesi neticesi kararın mahkemece, “davacının ve davalı sürücü ...’nin akrabalık ilişkilerinin bulunup bulunmadığı ve varsa mahiyeti yönünde gerekli araştırma ve incelemenin yapılarak, TBK'nın 51. madde hükmüne göre tazminattan hatır taşıması indirimi yapılıp yapılmayacağının karar yerinde tartışılması, davanın, aracın kasko sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş.’ye ve ZMMS sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.’ye ihbar edilmesi hususunda olumlu olumsuz bir karar verilmesi ve gerçek kişi davalıların sosyal ve ekonomik durumunun mahkemece araştırılması neticesi oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.” gerekçesiyle kaldırılmasına 14/12/2022 tarihinde karar verildiği, mahkemece yeniden yapılan yargılamada.

"Davanın kısmen kabulüne, davacının sürekli ve geçici iş göremezlik tazminat taleplerinin kabulü ile, 3.219,95 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 43.793,77 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 47.013,72 TL maddi tazminatın davalı sigorta yönünden temerrüt tarihi olan dava tarihi 13/01/2017 tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 26/11/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ... Havalandırma San. ve Tic Ltd.

Şti. ile ...

Sigorta AŞ.'den (poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, yasal şartları bulunmayan ve ispatlanamayan ekonomik geleceğin sarsılması nedeniyle yapılan tazminat isteminin reddine, SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri bedeli olarak yapılan talebin kısmen kabulü ile, 37,50 TL ulaşım gideri bedelinin davalı sigorta yönünden temerrüt tarihi olan dava tarihi 13/01/2017 tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan 26/11/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ...

Havalandırma San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Sigorta AŞ.'den (poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 26/11/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ..., ...

Havalandırma Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine," karar verilmiş, karar davacı vekili, davalı ... Sigorta Şirketi vekili ile davalılar ... ve .... Ltd. Şti. vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ...

Sigorta Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; davalı şirketin sorumluluğunun kusur nispetince hesaplanan tutar ile ve bakiye poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, davacı yanın taleplerinin yeni genel şartlar dönemi kriterleri esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğini, davacının maluliyet oranının fahiş tespit edildiğini, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, genel şartlar gereği geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararından sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, davacının müterafik kusurunun dikkate alınması gerektiğini,

davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemiş olmasının yerinde olmadığını, uzman olmayan bilirkişiden alınan rapora dayanılarak hüküm kurulduğunu, hesap raporunda hesap tarihi itibariyle güncel değerler üzerinden tazminat hesabı yapıldığından davacı tarafın faiz talebine yer olmadığını, ancak raporun hesap tarihinden itibaren faiz talep edebileceğinden dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin yerinde olmadığını, bu nedenle ıslah tarihinden, bu talep kabul görmez ise rapor hesap tarihinden faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalılar ... ve .... Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talep olmamasına rağmen taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak karar verildiğini, mahkemece kazaya karışan sürücülerin olayda %50 oranında kusurlu oldukları kabul edilmişse de, davacının haksız talebi ile bağlı kalınarak davacı tarafından ıslah edilen tutarların tamamının kusur tenzili yapılmaksızın ve ayrıma gidilmeksizin müştereken ve müteselsilen hüküm altına alınmasının yerinde olmadığını, mahkemece ATK’dan kusur raporu alınmadan hüküm kurulduğunu, maluliyet oranının,

Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik esas alınarak belirlenmesinin yerinde olmadığını, raporda, davacıda meydana geldiği öne sürülen maluliyet ile kaza arasında uygun illiyet bağı bulunup bulunmadığının değerlendirilmediğini, davacının tedavi için gerekli özeni göstermeyerek maluliyetin artmasına yol açtığını, poliçe tarihi ve kaza tarihi dikkate alındığında maluliyet oranı hesabının Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre yapılması ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini,

mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Mahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılık görülmediğinden, HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf edenlerin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda kaza tutanağı uyarınca, 26.11.2015 günü mülkiyeti ...'a adına olup, olay tarihinde ... Sigorta Şirketi trafik sigorta poliçesiyle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunan aracın sürücüsü ...'ın trafikte seyri sırasında, kendi beyanına göre yanan yeşil trafik ışığıyla birlikte geçişi sırasında solundan seyirle gelen ve sola dönüşe geçen mülkiyeti ...

Havalandırma Şirketi olan araç sürücüsü ... ve yanında yolcu olarak bulunan davacı yolcu ... ile birlikte yönetimindeki araçla, bu sürücünün de beyanına göre kendisine yanan yeşil trafik ışığında geçişi sırasında kavşak sistemi içerisinde çarpışmaları neticesinde, çift taraflı, yaralamalı ve maddi trafik kazası meydana geldiği, kazaya karışan sürücülerin yeşil ışıkta geçiş yaptıklarını beyan etmeleri nedeniyle kusur dağılımı yapılamadığının belirlendiği, mahkemece alınan kusur raporu uyarınca, kazanın meydana gelmesinde, araç sürücüsü davalı ...'ın %50 oranında, sürücü ...'nin ise %50 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği,

Ankara 16 ASCM’nin 2016/363 E. sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesi sanık Zekeriya Tezcan’ın ve sanık ...’nin taksirle yaralamaya neden olmak suçundan cezalandırılmasına karar verildiği ve hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, kararın kesinleştiği, anılan ceza dosyasında hükme esas alınan kusur raporu uyarınca kazanın meydana gelmesinde tarafların eşit kusurlu olduklarının belirlendiği,

mahkemece Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'ndan alınan raporda, davacının 26/11/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle bedensel özür oranının %40 olduğunun, tıbbi iyileşme süresinin 2 aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği, taraf vekillerinin itirazları üzerine davacının maluliyet oranının tespiti yönünden İstanbul ATK 2. İhtisas Kurulu'ndan alınan raporda, davacının 26/11/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle bedensel özür oranının %20 olduğunun, tıbbi iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği,

mahkemece İstanbul ATK 2. İhtisas Kurulu raporunun hükme esas alındığı, aktüer bilirkişi raporu uyarınca, davacının geçici iş göremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının 3.219,95 TL, sürekli iş göremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının ise 43.793,77 TL olduğunun belirlendiği, doktor bilirkişiden alınan raporda, davacının (1.273,50 TL bakıcı gideri ile 37,50 TL ulaşım gideri olmak üzere) 1.311,00 TL SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri tazminatı talebinde bulunabileceğinin belirlendiği,

mahkemece kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada kolluğa yazılan yazı cevabında davalı ... ile davacı ... arasında akrabalık ilişkisi bulunmadığının tespit edildiği, buna mukabil mahkemece; "ismi zikredilen taraflar arasında hatır taşımasının bulunup bulunmadığı ispat olunamadığından hatır taşıması indirimi yapılmamıştır." gerekçesine yer verilerek anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına, toplanan delillere ve mahkeme kararının gerekçesine göre, mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun ceza yargılamasında belirlenen kusur durumu, olayın oluşu ve kaza tespit tutanağındaki belirlemeler ile uyumlu bulunmasına, buna göre kazanın meydana gelmesinde, araç sürücüsü davalı ...'ın %50 oranında, sürücü ...'nin ise %50 oranında kusurlu olduğunun belirlenmesine, davanın müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre açılmasına göre hükmün bu yönde kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına,

mahkemece hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine uygun ve denetime elverişli bulunmasına, buna göre davacının 26/11/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle bedensel özür oranının %20 olduğunun, tıbbi iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceğinin belirlenmesine, mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, raporda TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, davalı sigorta şirketinin teminat kapsamında geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararından sorumlu olmasına,

dava dilekçesi içeriğinden davacının sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebi bulunduğunun anlaşılmasına, davacının kaza esnasında davalı sürücü ...’in aracında yolcu olması, kaza neticesi araçtan fırlamamış olması ve yaralanmasının mahiyeti nazara alındığında davacının zararın meydana gelmesinde/artmasında müterafık kusuru bulunmadığının anlaşılmasına, dosya kapsamına göre mahkemece hükmedilen tazminata davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına,

dosya kapsamı, olay tarihi, davacının yaralanma derecesi ve kusur durumlarına göre ilk derece mahkemesi tarafından TBK’nın 56 maddesi gereğince hakkaniyet kapsamında manevi tazminata karar verildiğinin anlaşılmasına göre istinaf eden taraf vekillerinin bu yönlere ilişkin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

1-Bununla birlikte hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de indirim yaptığı takdirde indirim oranını objektif ölçüler içinde takdir etmek zorundadır.

Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.

Yakın aile bireylerinde olduğu gibi maddi ve manevi menfaattin bulunduğu akrabalar arasındaki ücretsiz taşıma ahlaki bir ödev niteliğinde olduğundan, belirlenen tazminat miktarından hatır taşıması indirimi yapılamaz. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 22/10/2019 tarih ve 2016/19530 Esas, 2019/9799 Karar sayılı ilamı)

Somut olayda; davacının, sürücüsü davalı ..., işleteni davalı .... Ltd. Şti. olan araçta yolculuk ettiği sırada trafik kazasının meydana geldiği, davacı ile sürücü arasında sıhri akrabalık bağı bulunmadığının dosya kapsamında belirlendiği, davalı ... ile davalı .... Ltd. Şti. vekilinin süresinde hatır taşıması itirazında bulunduğunun anlaşılması karşısında bu davalı ve bu davalının araç işleteni yönünden kurulan hükümde tazminat miktarından %20 hatır taşıması indirimi yapılmasıyla karar verilmesi gerekirken mahkemece anılan durum nazara alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

2-Yine, dava dilekçesinde manevi tazminat talebinin tüm davalılara müştereken ve müteselsilen yöneltilmiş olması karşısında davalı ... Sigorta Şirketi yönünden reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden ret vekalet ücretine hükmedilmemiş olması yerinde görülmemiştir (Karar tarihi itibarıyla AYM’nin manevi tazminatta ret vekalet ücretine hükmedilemeyeceğine dair kararının henüz yürürlüğe girmemiş olduğu nazara alınarak).

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davalılar ... ve ... Ltd. Şti. vekili ile davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, kararda davalılar ... ve .... Ltd. Şti. yönünden hükmedilen tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması (manevi tazminat takdirinde hatır taşıması indirimi yapılması halinde dahi tazminat miktarı yerinde görüldüğünden manevi tazminat miktarının aynen korunması) ve reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden davalı ... Sigorta Şirketi lehine ret vekalet ücretine hükmedilmesiyle HMK’nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

III-İstinaf eden davacı tarafından yatırılması gereken 615,40 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

IV-İstinaf eden davalılar ... ve ... Ltd.Şti. ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatıran tarafa iadesine,

V-İstinaf başvurusu nedeniyle istinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

VI-İstinaf eden davalı ... ve ... Ltd. Şti. tarafından yapılan 2.338,80 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 153,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 2.491,80 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,

VII- İstinaf eden davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 490,43 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.659,83 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

VIII--Kararın taraflara HMK'nın 359/4 maddesi gereğince usulüne uygun şekilde tebliğine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK’nın 361/1 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA İÇERİSİNDE TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 11/12/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.