Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2025/585 K.2025/894

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

15/10/2016 tarihinde ... plaka sayılı aracın karıştığı trafik kazası neticesinde müvekkilleri ...'in oğlu ve destekleri ...'in vefat ettiğini, davalı şirketçe düzenlenen ZMMS kapsamında araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, müvekkillerinin destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze defin giderleri açısından sigorta şirketi limiti 310.000,00 TL olup, desteğin aylık gelirinin kalıpçı-inşaat ustası iken vefat etmekle aylığının 3.500,00-4.000,00 TL civarında bulunduğunun dikkate alınmasını, davacılar için ayrı ayrı destekten yoksunluk tazminatı ve cenaze gideri olarak ayrı ayrı şimdilik 100,00 TL’nin,

kaza tarihinden ya da temerrüt tarihinden itibaren ticari faiziyle ve manevi tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bedel artırım dilekçeleri ile dava dilekçesinde talep edilen miktarların 10’ar TL'sinin cenaze gideri, kalan miktarın destekten yoksunluk zararı olduğunu belirterek,

davacı ... için 71.934,89-TL destekten yoksunluk zararı, davacı ... için 87.647,13-TL destekten yoksunluk zararı ve her davacı için ayrı ayrı 1.000,00'er-TL cenaze ve defin gideri talep etmiş, kaldırma sonrası ıslah dilekçesi ile taleplerini davacı ... yönünden 91.899,15-TL'ye, davacı ... yönünden 132.623,78-TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; manevi tazminatın teminat klozu arasında bulunmadığını, kusur durumunun tespit edilmesi ve destek ...'in vefatı sonrasında davacıların bu kişi desteğinden yararlanıp yararlanmadığının belirlenmesi, olayın iş kazası olup aylık bağlanıp bağlanmadığının tespiti ile SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı ve aylık bağlanıp bağlanmadığının tespitini, gerektiğinde hesaplanacak tazminattan bu miktarların indirilmesini, faiz yönüyle en fazla yasal faize karar verilebileceğini bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Ankara BAM 35. HD kaldırma kararı üzerine yapılan yargılama sonunda.

15/10/2016 tarihinde davalıya ZMMS ile sigortalı araçta yolcu olarak seyahat eden davacıların oğlu olan desteğin meydana gelen tek taraflı trafik kazasında vefat ettiği, davalıya sigortalı ilgili araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, davalının kaza tarihinde 310.000,00-TL olan poliçe teminat limiti bulunduğu, kaldırma kararı sonrası alınan aktüer raporuna göre davacıların toplam zararı, poliçe teminat limitini aştığından garame hesabı yapıldığında davalıdan talep edilebilecek destekten yoksun kalma tazminatının davacı ... için 133.463,48-TL, davacı ... için ise 92.738,85-TL olduğu,

bu bağlamda hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar ile birlikte davacıların talebi ile de bağlı kalınarak, davacı ... yönünden 91.899,15-TL destekten yoksun kalma, 1.000,00 TL cenaze/defin gideri olmak üzere toplam 92.899,15-TL maddi tazminat, davacı ... yönünden ise 132.623,78-TL destekten yoksun kalma, 1.000,00 TL cenaze/defin gideri olmak üzere toplam 133.623,78-TL maddi tazminat talebi yönünden davanın kabulüne karar vermek gerektiği, davalı sigorta şirketine başvuru tarihine göre, 03/03/2017 tarihinin temerrüt tarihi olduğu,

kazaya karışan aracın kullanım amacı gözetilerek yasal faiz işletilmesi gerektiği, müteveffanın emniyet kemeri takmadığına veya araçtan fırladığına dair kaza tespit tutanağında ve incelenen soruşturma dosyasında bir tespit bulunmadığından tazminattan müterafık kusur indirimi yapılması gerekmediği anlaşıldığından.

“DAVANIN KABULÜNE; (a) Davacı ... yönünden 91.899,15-TL destekten yoksun kalma, 1.000,00-TL cenaze/defin gideri olmak üzere toplam 92.899,15-TL maddi tazminatın 03/03/2017 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, (b) Davacı ... yönünden 132.623,78-TL destekten yoksun kalma, 1.000,00-TL cenaze/defin gideri olmak üzere toplam 133.623,78-TL maddi tazminatın 03/03/2017 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,” karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; faiz başlangıç tarihi ve oranının hatalı olduğunu, bu bağlamda ödeme tarihinden değil temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizine hükmedilmesi gerektiğini, müteveffanın ölmeden önce inşaat kalıp ustası olduğunu gelirinin asgari ücretin 1,902 katından daha yüksek olduğunu, raporda gelirinin, pay durumunun ve destek sürelerinin eksik hesaplandığını, sigorta genel şartlarına göre yapılan hesabın doğru olmadığını, SGK ödemesinin ilk peşin sermaye değerinin yarısının mahsubu gerekirken tamamının tazminattan indirilmesinin doğru olmadığını,

cenaze ve defin giderleri ile yargılama giderlerinin eksik hesaplandığını, her alacak kalemi talep için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davacılar vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, davalı sigorta şirketine ZMMS sigortasıyla sigortalı araçta yolcu iken kaza neticesi vefat eden desteğin ölümü nedeniyle oluşan destek tazminatı ve cenaze giderinin ödetilmesi istemine ilişkindir.

Yerel Mahkeme tarafından davanın kabulüne dair verilen karar, davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, 15 ekim 2016 tarihinde davalıya ZMMS ile sigortalı aracın tek taraflı kazasında, araç içinde yolcu olarak bulunan davacılar desteğinin vefat ettiği, mahkemece verilen ilk kararın taraflarca istinafı üzerine Dairemizce kararın gerekçesinde taraflarla ilgili olmayan isimlerin geçmesi nedeniyle usulüne uygun karar verilmek üzere kararın kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma sonrasında iş bu kararın verildiği anlaşılmıştır.

TBK'nın 51. maddesi uyarınca tazminatın kapsamının hâkim tarafından belirlenmesi zaruridir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (Kapanan 17. Hukuk Dairesi) tarafından tazminat hesaplanmasında esas alınacak yaşam tablosu ile ilgili görüş değişikliğine gidilmiş, (Yargıtay 17.HD 22/12/2020 tarih, 2019/5206 Esas - 2020/8874 Karar sayılı ilamı, 14/01/2021 tarih, 2020/2598 Esas - 2021/34 Karar sayılı ilamı) destek ve hak sahiplerinin bakiye ömürleri önceki yıllarda 1931 tarihli "PMF" yaşam tablosuna göre belirlenmekte iken Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, ...

Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, ... Danışmanlık, ... Üniversitesi ve ... Üniversitesi’nin çalışmaları ile “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunca da ilk peşin sermaye değerinin hesaplanmasında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir.

Gerek diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve gerekse bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği de göz önüne alınarak, ülkemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosuna göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.

Bu itibarla, tazminat hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve prograsif rant yönteminin esas alınması gerekir.

Mahkemece Dairemiz kaldırma kararı sonrası alınan ve hükme de esas alınan aktüer raporunda, davadan önce 30/03/2017 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme tarihi itibarıyla TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemi esas alınarak, müteveffanın sigortalı olarak çalıştığı anlaşıldığından SGK kayıtlarındaki ücreti araştırılarak burada kayıtlı ücret esas alınarak,

yine sigorta tarafından yapılan ödeme tarihi itibarıyla hesap yapılıp bu tarih itibarıyla yapılan ödeminin zararı karşılamadığı belirlenerek buna göre rapor tarihi itibarıyla hesap yapılıp yapılan ödeme güncellenerek düşülmek suretiyle ve SGK tarafından yapılan ödemenin PSD’si düşülerek davacıların talep edebilecekleri destekten yoksun kalma zararının “gerçek zarar” ilkesine uygun olarak ve sigortalının limiti kapsamında belirlendiği, temerrüt tarihi ve vekalet ücretlerinin usulüne uygun olarak belirlendiği anlaşıldığından, davacıların bu hususlara yönelik istinafına itibar edilmemiştir.

Ancak davacının içinde vefat ettiği aracın ticari minibüs olması nazara alındığında talep gibi hükmedilen tazminatlara sigortanın temerrüt tarihinden itibaren avans faizi uygulanması gerekirken yasal faize karar verilmesi doğru olmadığından davacıların bu hususa yönelik istinaflarının kabulü gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, HMK’nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, esasa yönelik düzeltme yapılmadığından vekalet ücretlerinin ilk karar tarihine göre verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

II-Dosya adli yardımlı olup davacılar tarafından yatırılmış istinaf harcı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, III-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan 30,00 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, IV- Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 26/06/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.