Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2026/221 K.2026/289

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili 26/08/2025 tarihli dilekçesinde; mahkemece tesis edilmiş ihtiyati hacze ilişkin bedelin mahkeme veznesine depo edeceğini, bu sebeple, mahkemenin ara kararı gereğince müvekkilince teminat yatırılarak ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati haciz talep eden vekili, itirazın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava dilekçesi ekinde sunulan deliller ve özellikle Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 1. Adli Tıp İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 13/02/2025 tarihli rapor ve içeriği, soruşturma dosyasında bulunan tespitler, video, video çözümlemeleri ve fotoğraflar birlikte değerlendirildiğinde;

davacı yönünden isteme konu alacağın ihtiyati haciz isteminin kabulünü gerektirir nitelikte İİK'nın 258/2.maddesi kapsamında yaklaşık ispat koşulunu sağlayan belge ve delilin mevcut olduğunun görüldüğü ve ayrıca teminat yatırılmasının tek başına ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını gerektirmediği hususlarının birlikte değerlendirildiği ve muteriz vekilinin ihtiyati haciz kararının kaldırılması talebinin reddine karar vermek gerektiği (konuyla ilgili emsal kabul edilen karar.

Ankara BAM 35. Hukuk Dairesinin 2025/823 Esas, 2025/945 K. sayılı ilamı) anlaşıldığından “İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin vaki itirazının REDDİNE;” karar verilmiş; karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; itirazın kabul edilmesi gerektiğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, HMK’nın 355. maddesi kapsamında, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme ara kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Talep, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasında verilen ihtiyati haciz kararının teminat yatırılarak kaldırılması isteminin reddine yönelik kararın istinaf yoluyla kaldırılması istemine ilişkindir.

Hukukumuzda, geçici hukuki koruma tedbirleri kapsamında olan ihtiyati haciz İİK'nın 257 ve devamı maddesinde düzenlenmiştir.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır (Kuru, Baki (2019) İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra İflas Hukuku Ders Kitabı, Yetkin Yayınları, Ankara, s.350.).

İcra İflas Kanunu'nda, ihtiyati haczin koşulları (İİK' m. 257), ihtiyati haciz kararının verilmesi usul ve yöntemi (İİK m. 258), ihtiyati hacizde teminat (İİK m. 259), ihtiyati haczin muhtevası (İİK m.260), ihtiyati haciz kararının icrası (İİK m. 261), ihtiyati haciz kararına itiraz ve istinaf (İİK'nın 265), ihtiyati haciz kararının kaldırılması (İİK m. 266) ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Mahkemece ihtiyati haciz talebi, ihtiyati haczin muhtevası ve infazı, itiraz, itirazın kaldırılmasına yönelik talepler ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Bu kapsamda, ihtiyati haciz kararına yönelik olarak borçlu İİK'nın 265. maddesindeki; "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir" hükmü gereğince ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak ihtiyati haciz kararına itiraz edilebilir. Mahkemenin bu kapsamda yapılan itirazlar üzerine yasal süresi içerisinde verdiği kararlar istinafa tabidir. İtiraz incelemesi de ilk derece mahkemesi tarafından bu çerçevede yapılmadır.

İhtiyati haczin kaldırılması başlıklı İİK'nın 266. maddesindeki; "Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden isteyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer." düzenlemesi çerçevesinde talepler ihtiyati hacize itiraz mahiyetinde olmadığından, asıl takibe geçilmiş ise icra mahkemesi tarafından, aksi durumda ise ihtiyati haciz veren mahkemeden her zaman istenebilecek talep olduğundan, İİK'nın 265. maddesi kapsamında değerlendirilecek durumlardan değildir.

Yine, İİK'nın 261/3 maddesi, "İhtiyati haczin infazı ile ilgili şikayetler infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılır." düzenlemesi çerçevesinde, ihtiyati haciz infazına ilişkin şikayetler de, icra mahkemesinin görev ve yetkisine girdiğinden, İİK'nın 265. maddesi kapsamında itiraz sebeplerinden değildir.

Bu nedenle itirazların incelenmesi sırasında, itiraz edilen hususların içeriği mahkemece doğru şekilde değerlendirilmeli, itiraz edilen hususun icra müdürlüğünün işlemine yönelik şikayet (örneğin aşkın haciz nedeniyle yapılan memur muamelesini şikayet gibi), yahut İİK'nın 266. maddesi kapsamında ihtiyati haczin kaldırılmasına yönelik bir talep olması halinde ilgili hükümler çerçevesinde değerlendirme yapılmalı, ihtiyati hacize itirazın ise İİK'nın 265. maddesi nedenlerle sınırlı olduğu göz ardı edilmemeli, itiraz üzerine yapılacak değerlendirme de itiraz sebepleri ile sınırlı olarak yapılmalıdır.

Somut olayda mahkemece 21/04/2025 tarihli arar karar ile; “Davacı alacaklının ihtiyati haciz isteminin davalı ... yönünden İİK’nın 257.m. gereğince KABULÜ ile; 425.000,00 TL alacağın tahsilini teminen borçlunun borca yeter miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile 3.kişiler nezdindeki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE,

Davacı alacaklıdan İİK'nın 259/1.maddesi gereğince takdiren alacağın %20'si olan (85.000,00 TL) tutarında HMK'nın 87.maddesine göre nakdi teminat veya aynı miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu alınmasına,” karar verildiği, bu karara karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen vekilinin; “Öncelikle İİK m. 265/2 uyarınca ihtiyati hacze ve teminata itirazlarımızın kabulü ile ihtiyati hacizlerin TEMİNATSIZ KALDIRILMASINA karar verilmesini,

Mahkeme aksi kanaatte ise teminat tutarının mahkemece belirlenip bu tutarın İİK m. 266 uyarınca teminat KARŞILIĞINDA İHTİYATİ HACİZ KARARININ KALDIRILMASINA,” talepli dilekçesi üzerine eldeki istinaf incelemesine konu kararın verildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden Ankara 1. Genel İcra Dairesi 2025/27604 Esas sayılı dosyası üzerinden ihtiyati haciz kararının infazına başlandığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda; ihtiyati haciz kararı infaz edilip icra takibi yapıldığına ve icra takibi aşamasına geçildiğine göre ihtiyati haciz kararına yönelik talep ve itirazları incelemeye görevli mahkeme İcra Mahkemesidir. Hal böyle olunca, mahkemece davalının talep ve itirazlarının eldeki dosya kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu talep ve itirazları inceleme görevinin İcra Mahkemelerinin görev alanında kaldığı anlaşıldığından mahkemece icra mahkemesi görevli olduğundan görevsizlik kararı verilmek üzere HMK’nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; aleyhine ihtiyati haciz verilen (itiraz eden)-davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına, kaldırma nedenine göre istinaf edenlerin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.