Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1552 K.2022/1495

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece verilen karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, gayrimenkul takasına yönelik sözleşmeden dönme nedeni ile alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın TTK m. 4 kapsamındaki mutlak ticari davalardan olmadığı, davacıların tacir olmaması sebebiyle, tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması şartını taşımayan bu davanın nisbi ticari dava da olmadığı; dolayısıyla davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, HMK'nin 114/1-c maddesi ve HMK'nin 115/2. maddesi gereğince, davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiş; hükme karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Mahkemece, görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine dair verilen karara karşı davalı; verilen görevsizlik kararının usul ekonomisine aykırı olduğunu, karar aşamasına gelindiğini, yargılamanın uzamasına neden olacağını, görevsiz mahkemede açılmış olan dosyanın devam ederek karara bağlanması gerektiğini ileri sürrek, istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Mahkemece, davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kabul edilerek, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olup, uyuşmazlık, görevsizlik kararının isabetli olup olmadığı noktasındadır.

5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun 6. maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi gereğince, genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. Asliye ticaret mahkemeleri ise özel mahkeme niteliğindedir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 4. ve 5'inci maddelerinde ticari dava düzenlenmiş olup TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticarî dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesince bakılacağı yönünde bir düzenleme bulunması (mutlak ticari dava olması) gereklidir.

Aynı Kanun'un 5'inci maddesinde ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin, diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticarî dava sayılan davalar haricinde, ticarî davayı ticarî iş esasına göre değil, ticarî işletme esasına göre belirlemiş olup işin ticarî nitelikte olması veya sayılması, davanın ticari dava olarak kabulü için yeterli değildir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında; davacıların tacir olmadığı, tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre olayda mutlak ya da nispi nitelikte bir ticari dava da olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan bu nedenlerle; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...