Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2020/1522 K.2022/151

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dışı .... İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti tarafından ciro edilerek müvekkiline verilen bir adet çekin müvekkilince kaybedildiğini, çeki kaybından sonra .... Polis Karakoluna bildirimde bulunulduğunu, çekin kaybedilmesi üzerine ... Esas sayılı dosyasında çek iptali davasının ikame edildiğini, davaya konu Denizbank ...

Şubesi .... seri numaralı 10.000,00 TL çekin iptali üzere ikame edilen dava dosyasından ilgili banka tarafından verilen cevapta çekin 30/12/2015 tarihinde davalı ... tarafından bankaya ibraz edildiği tespitinin yapılması üzerine mahkemece çeki elinde bulunduran davalıya karşı istirdat davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini, açıklanan nedenlerle davalı iyi niyetli hamil olmayıp davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkilinin söz konusu çekin yetkili hamili olduğunu, davacının iddialarının müvekkilini ilgilendiren olaylar olmadığını, davacının çek üzerinde herhangi bir cirosu, avali ve parafının olmadığını, davacının beyanlarının mücerret beyanlar olduğunu, davacının çekleri çaldırdığı iddiasıyla Cumhuriyet Savcılığına yaptığı müracaatta takipsizlik kararı verildiğini, bu şikayette de davacının delil olarak sadece beyanının mevcut olduğunu, gerek çek sahibinin gerekse çekte ciranta konumunda olan limited şirketine ait herhangi bir belge ve delil ibraz edilmediğini, davacının mücerret beyanının da delil olarak kabul edilemez olduğunu, müvekkilinin beyaz ciro yoluyla cirantadan alarak çekin haklı hamili olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davalı ile dava dışı şirketin, dava dışı şirketin ticari defterlerine göre aralarında ticari ilişkinin bulunmadığı, davalının çeki kimden ve hangi ticari ilişkiye istinaden aldığı hususunu ispat edemediği davacının yetkili hamil olduğunu ispat ettiği, davalının davaya konu çeki kötü niyetli olarak ele geçirdiği, davacının yetkili hamil olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; Davacının çekleri dava dışı şirketten (.....Hiz.Tur.San.Tic.Ltd.Şti.)teslim aldığına dair şirketten aldığı bir belge ve delil olmadığını, davacının ibraz etmiş olduğu belge kendisinin tanzim etmiş olduğu bir belge olduğunu, kendi tanzim etmiş olduğu belge ile hak iddia etmesi ve mahkemenin bu belge ile davacının haklı hamil olduğunu kabul etmesinin hukuka, oluşa ve mantığa aykırı olduğunu, mahkemenin davanın konusunun dışına çıkarak yaptığı araştırma neticesinde de alınan bilirkişi raporlarında da davacı ile dava dışı şirket ile (.....Hiz.Tur.San.Tic.Ltd.Şti.) bir ticari ilişkinin de tespit edilemediğini, ilk derece mahkemesi kararının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık çekin kaybı nedeniyle üçüncü kişiye karşı açılan davada çek istirdadı şartlarının bulunup bulunmadığı, davalının çekin iktisabında kötü niyetli ya da ağır kusurlu olup olmadığı konusunda toplanmaktadır.

DELİLLER

1-Dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, çek istirdatına ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 Sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

TTK'nın 792.maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" hükmü düzenlenmiştir.

Dava konusu çekin incelenmesinde çekte davacının yetkili hamil olduğuna ilişkin paraf,ciro veya imzasının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince davalının çek'in elinde bulundurulma sebebini ispat edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Çek davalı tarafından bankaya ibraz edilmiş olup davalı çekte şeklen yetkili hamildir.

TTK’nın 792. maddesi gereğince davalının çeki iktisap ettiği anda kötüniyetli olduğu veya ağır kusurunun bulunduğu davacı tarafından ispat edilmelidir. Davalı yetkili hamili olduğu çeki elinde bulundurma sebebini ispat etmek zorunda değildir. Dosya münderecatından davalı hamilin takip alacaklısının bile bile davacının zararına kötüniyetli olarak çeki ciro ile temlik alarak takibe koyduğu hususu ile ağır kusur ve kötüniyetli olduğu hususu davacı tarafından ispat edilemediğinden davalı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmüştür.

Bu nedenle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca esastan kabulüne, mahkemenin bu hatasının yeniden yargılama yapılmasını gerektirmemesi nedeniyle duruşma açılmaksızın İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

..