Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2020/2088 K.2022/1192

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin, davalılardan soğuk hava deposu işletmeciliği yapan ... Tar. San. Tic. AŞ ile müvekkiline ait şirkette bulunan nar ürünlerinin depolanması konusunda sözleşme imzaladığını, davalı şirket tarafından soğuk hava deposunda gerekli koşulların sağlanamamış olması nedeniyle müvekkiline ait ürünlerin çürüdüğünü, mahkememizin ...

D.iş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını ve müvekkilinin zarar bedelinin 1.087,500.-TL olarak tespit edildiğini, davalı şirketin müvekkiline karşı depo kirasından dolayı icra takibi başlattığını, ayrıca Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esas ve Antalya 2 Asliye Ticaret Mahkemesinde ...

Esas sayılı dosyalarında depo kirasına ilişkin alacak davası olup eldeki dava ile birleştirilmeleri gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere tespit dosyasında belirlenen zararın şimdilik 65.000,00.-TL' sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, tespit tarihinden itibaren faize, kabul görmediği takdirde dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalılar vekili, iddia edilen zararın konusunun 2016 yılı olup zaman aşımı definde bulunduklarını, ayrıca davaya bakmaya görevli mahkemelerin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğundan görev itirazlarının bulunduğunu, müvekkili ... Gıd. Tar. Nak. San. Tic. A.Ş açısından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, davacı tarafın kira akdinden ötürü üzerine düşen hiçbir sorumluluğu yerine getirmediğini, bu nedenle ürünlerinin bozulmasına kendisinin neden olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacının 2015 yılında hasat edilen nar ürünlerinin soğuk hava deposunda saklanması için davalılarla anlaşma yaptığı, her iki davalı işletmenin kiraya verdiği soğuk hava deposunun aynı olduğu, davalılar tarafından Antalya 2. ATM' nin ... Esas sayılı dosyası ile Antalya 1. ATM' nin ...

Esas sayılı dosyasına konu edilen kira alacağının davacıya ait aynı nar ürünlerinin saklanmasına ilişkin alacaktan kaynaklandığı, 09/12/2015 tarihli sözleşme içeriğine göre saklama anlaşmasının önce .... Gıda Tar. Nak. San. Tic. A.Ş ile yapıldığı, ürünler henüz teslim alınmadan ve saklama süresi dolmadan ... San. Tic.

A.Ş, ile sözleşmenin yeniden düzenlendiği, öncekinin hükümsüz kalmasına karar verildiğinin anlaşıldığı, bu durumda davalı şirketlerin işletmesinin aynı soğuk hava deposu olması, birinin yaptığı sözleşmeyi diğerinin hükümsüz kalmasına karar verebilmesi, pay sahiplerinin ve yönetim birimlerinin aynı aile bireylerinden oluşması dikkate alındığında davalılar arasında irtibat bulunduğu ve davacıya karşı her iki şirketin de aynı ürünün saklanması hususunda taahhütte bulunduğu ve davacının ürünlerinin saklanmasından her iki şirketin de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.

Saklama süresinin 31/03/2016 tarihinde sona erdiği ancak davacının ürünlerin gerekli şekilde muhafaza edilmediğinden zayi olduğunu iddia ettiği, ürünlerin hasarına ilişkin mahkememizce ...

D.iş sayılı dosya ile 19/04/2016 tarihinde tespit yapıldığı ve bozulmanın saklama koşullarının sağlanamamasından kaynaklandığının ve tamamının bozulduğunun tespit edildiği, yine aynı tespit raporunda depoda saklanan diğer dava dışı tüm ürünlerin de bozulduğunun tespit edildiği, ayrıca davacı tarafından emsal olarak gösterilen ve tespit tarihinden önceki 28/03/2016 'da (yani davacının ürünlerinin saklanma süresi dolmadan) yapılan Antalya 1 ATM'nin ...

D.iş sayılı dosyası ile yapılan tespitteki ürünlerin de tamamının bozulduğunun tespit edildiği, mahkemece alınan ve denetime elverişli bilirkişi raporlarında da bu hususların tartışıldığı, ürünlerin bozulmasının saklama koşullarının sağlanamamasından kaynaklandığının tespit edildiği,

her ne kadar davalılar kira bedellerinin ödenmemesi nedeni ile sorumluluklarının olmadığını iddia etmişseler de kira alacaklarına ilişkin takipler yapmaları, sözleşmenin 7. maddesinde kira alacağının ödenmemesi halinde kiralayana, malları satıp bedeli tahsil yetkisinin verildiği görülmekle bu savunmalara itibar edilmeyeceği, davacının dava konusu ettiği meblağın kabul edilebilir olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı asilin beyanına dayalı bir şekilde karar verildiğini, zamanaşımı define karşı herhangi bir ara karar kurulmadığını, ... A.Ş'nin davacı şirket ile iddia olunan olay kapsamında herhangi bir bağlantısı bulunmadığını, hiçbir delile dayanmayan tamamen davacının iddia beyanları ile müteselsil tutulan ... A.Ş açısından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini talep ettiklerini, sözleşmenin 4. Maddesinin dikkate alınmadığını, müvekkilinin kira bedelini tahsil edemediğini, istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, saklama sözleşmesinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı 2015 yılında hasat edilen narların soğuk hava deposunda saklanması konusunda sözleşme yapmıştır. Sözleşme başlığında kira sözleşmesi yazılsa da içeriğine göre bu sözleşmenin vedia sözleşmesi olduğu anlaşılmıştır. Sözleşme saklama (vedia) sözleşmesi niteliğinde olmakla TBK'nın 146. maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. (Y. 17. H.D 2018/5730 Esas 2018/12574 Karar sayılı ilamı). Dava zamanaşımı süresi içerisinde açıldığından davalının zamanaşımı itirazı yerinde değildir.

Ancak;

Sözleşme davalılardan ... A.Ş ile yapılmıştır. Başlangıç tarihi 01/12/2015, bitiş tarihi 31/03/2016 'dır.

Sözleşmenin 4. maddesinin son bendine göre; bitiş tarihinde gecikme yaşanma ihtimali ortaya çıktığı taktirde kiracının bu durumu 7 gün önceden kiraya verene bildirip 15 gün daha aylık kira ile orantılı günlük kira olarak ödeyip devam edeceği, kiracının kira sözleşmesi bitiş tarihini aşan tarihlere kadar ürünü soğuk odada tutmak istediği taktirde bu uzatmadan kaynaklı bozulmaları kabul etmiş sayılacağı kararlaştırılmıştır. Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.

İş sayılı dosyasında 19/04/2016 tarihindeki tespitte narların bozulduğu belirtilmiş ise de, gerek tespit raporunda gerekse yargılama sonucu alınan heyet raporunda kesin olarak narların hangi tarihte bozulduğu açıklanmamıştır. Raporda dava dışı ...

Ltd Şti'nin mallarının muhafaza edildiği 1 nolu depoda Antalya 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... d iş sayılı dosyada 28.03.2016 tarihinde yapılan tespitte ürünlerin bozulduğu belirtilmiş ise de, bu tespitin davacıya ait narların saklandığı 2,4 ve 5 nolu bölümler için de geçerli olup olmadığı anlaşılamamıştır. Raporda 1 ve 2,4,5 nolu bölümdeki ürünlerin farklı zamanlarda koyulduğu belirtilmiştir.

Sözleşmenin 4/son. hükmünün değerlendirilmesi açısından narların kesin olarak hangi tarihte bozulduğu ile ayrıca sözleşmenin 8. Maddesi üzerinde de durulması gerekir. Bu maddede ... A.Ş ile yapılan ilk sözleşmenin hükümsüz kaldığı kararlaştırılmasına rağmen sözleşmede ... A.Ş yetkililerinin imzası bulunmamaktadır. Hükümsüz kaldığı kararlaştırılan bu sözleşme içeriği hakkında araştırma ve inceleme yapılması gerekirken yapılmamıştır.

Taraflar arasında görülen Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyada davalı ... A.Ş vekilinin ... A.Ş ile herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını, sözleşmenin ... A.Ş ile olduğunu ifade ettiği, belirtilen bu dava haricinde ayrıca Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarının da olduğu anlaşılmıştır. Bu davaların da akıbeti incelenerek, her iki davalının faaliyet alanlarının, faaliyette bulundukları yerin, ortaklık yapısının incelenmesiyle birlikte ayrıca malvarlıklarının birbirine karışıp karışmadığı ya da herhangi bir malvarlığı geçişi olup olmadığı, aralarında fiktif işlemler olup olmadığı konusunda (Y. 11 H.D 2022/1364 Esas 2022/2599 Karar sayılı ilamı) inceleme yapılması gerekmektedir. Bu yönde de eksik inceleme yapılmıştır.

Sonuç olarak, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...