Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/2080 K.2024/875

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davacı şirket yetkilisi tarafından vekil tayin edilen ... tarafından davalıdan 09/01/2013 tarihinde 235.000,00TL, 15/01/2013 tarihinde 40.000,00 TL, 23/01/2013 tarihinde 225.000,00 TL, 24/01/2013 tarihinde 100.000,00TL olmak üzere toplam 600.000,00TL borç alındığını, borca karşılık ... tarafından davalı şirket yetkilisi ... adına düzenlenen 15/01/2014 keşide tarihli 250.000,00TL bedelli, 20/01/2014 keşide tarihli 200.000,00TL bedelli, 26/01/2014 keşide tarihli 250.000,00TL bedelli 3 adet çek keşide edildiğini, davacı şirketin ...

Afyonkarahisar ... İnşaat işinden kaynaklanan 620.000,00TL hak ediş bedeli Antalya 4. Noterliği'nin 17/01/2014 tarihli ... yevmiye numaralı temliknamesi ile davalıya temlik edildiğini, temliknameden sonra ... teslim edilmiş çeklerin geri alındığını, davacı şirket vekili ... tarafından davalı şirket hesabına 29/01/2014 tarihinde ... 150.000,00TL, 25/09/2014 tarihinde ... 75.000,00TL, 30/12/2014 tarihinde ...

200.000,00TL ödeme gerçekleştirildiğini toplamda 425.000,00TL ödeme yapıldığını, davalı tarafın 31/12/2014 tarihli ... nolu 88.500,00TL bedelli kredi yansıtma faturası düzenlendiğini, bu süreçte hak ediş devrine ilişkin ... bilgi verildiğini fakat idarenin hak ediş bedellerini davalıya vermediğini, bunun üzerine davalı şirket tarafından davacıya Antalya 4. Noterliği'nin 24/02/2015 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin çekildiğini, özetle hak ediş bedeli olan 620.000,00TL'nin ödenmesinin talep edildiğini, bunun üzerine davacı şirket vekili ... tarafından davalı şirkete 10/10/2015 düzenlenme tarihli 111.000,00TL bedelli,

10/11/2015 düzenlenme tarihli 150.000,00TL bedelli, 10/12/2015 düzenlenme tarihli 150.000,00TL bedelli toplamda 411.000,00TL bedelli çek düzenlenip verildiğini, ayrıca keşidecisi ... olan 20/08/2015 düzenlenme tarihli 50.000,00TL bedelli, 20/09/2015 düzenlenme tarihli 50.000,00TL bedelli ve 20/10/2015 düzenlenme tarihli 39.500,00TL bedelli toplamda 139.500,00TL olan üç adet müşteri çekini cirolayarak davalıya teslim edildiğini, bu çeklerin tahsil edildiğini,

davalı şirket tarafından 17/08/2015 tarihli ... nolu 42.000,00TL bedelli faiz yansıtma faturası düzenlendiğini ve bu fatura fotokopisinin ... tarafından çok sonra diğer fatura fotokopileri ile davacı şirkete ibraz edildiğini, bu süreçte ... tarafından 600.000,00TL'lik borca karşılık 564.500,00TL nakit para ödendiği halde aynı borca karşılık 411.000,00TL çek verildiğinin anlaşıldığını, davacının mali anlamda güç duruma düşmesi üzerine 10/10/2015 tarihli 111.000,00TL bedelli çekin Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasıyla yine 10/11/2015 tarihli 150.000,00TL bedelli çekin Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyası ile takibe konu edildiğini, Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile iflas erteleme talebinde bulunduğunu, tedbir kararı ile takiplerin durdurulduğunu, mali müşavir mütalaa raporunda taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmadığının belirlendiğini, ... hakkında Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...

Soruşturma dosyası ile yapılan şikayetin "hukuki ihtilaf" olduğundan bahisle takipsizlik kararı verildiğini, belirterek Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında takibe konulan 10/10/2015 tarihli 111.000,00 TL bedelli çek. Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasında takibe konulan 10/11/2015 tarihli 150.000,00TL bedelli çek ve takibe konu edilmeyen ... ... seri numaralı keşideci ...

A.Ş. olan Antalya 10/12/2015 düzenleme tarihli 150.000,00TL bedelli çeklerden dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı tarafın cevap dilekçesi vermediği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ".... Davacı Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında takibe konulan 10/10/2015 tarihli 111.000,00TL bedelli çek. Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasında takibe konulan 10/11/2015 tarihli 150.000,00TL bedelli çek ve takibe konu edilmeyen ... ... seri numaralı keşideci ... . lehtarı ... A.Ş. olan Antalya 10/12/2015 düzenleme tarihli 150.000,00TL bedelli çeklerden dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti istemi ile dava açmıştır.

Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 18/12/2018 tarih ... soruşturma ... karar sayılı kararının incelenmesinde; müştekinin ... , şüphelilerin ... ve ... , suçun tefecilik yapmak suçu olduğu, kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, itiraz üzerine Antalya 4. Sulh Ceza Hakimliği'nin 26/02/2019 tarih ... D.iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer.

Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir. Çekin davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmaması veya defterlere göre davalının davacıdan alacaklı olduğu anlaşılmasa dahi kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesi gereği davalının ticari defterinin incelenmesi gerekli değildir.

Davacı dava konusu çeklere temel olan ilişkideki borcun tamamen ödendiğini ve bu nedenle çekler nedeni ile borçlu olmadığını ileri sürmüş ise de çekin illetten mürecerret olması, varsa yapılan ödemelerin temel ilişkiyi (para alış verişi) bitirdiğinin ve çek bedellerinin ödendiğinin ispat olunamaması, davacının yemin deliline de tutunması ancak bu hakkını kullanılmayacağının açıkça beyan edilmesi nedenleri ile ispat olunamayan davanın reddine " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket yetkilisinin vekili ... eski arkadaşı olan davalı şirket yetkilisi ...

09.01.2013 tarihinde 235.000,00-TL, 15.01.2013 tarihinde 40.000,00-TL, 23.01.2013 tarihinde 225.000,00-TL, 24.01.2013 tarihinde 100.000,00-TL olmak üzere toplamda 600.000,00-TL borç para aldığını, buna ilişkin ... bizzat kaleme alarak hesap dökümünün belgeli sabit olduğunu, ... tarafından, iş bu 600.000,00-TL borca karşılık şirket yetkilisi ... adına düzenlenen.

15.01.2014 keşide tarihli 250.000,00-TL bedelli, 20.01.2014 keşide tarihli 200.000,00-TL bedelli, 26.01.2014 keşide tarihli 250.000,00-TL bedelli 3 adet çekin teslim edildiğini, usulsüz faiz işletildiği için 600.000,00-TL'ye 700.000,00-TL miktarlı çek alındığını, bu çeklerin müvekkili şirketin ... olan alacağının 620.000,00 TL'sinin Antalya 4. Noterliği'nin 17.01.2014 tarihli ... yevmiye numaralı temliknamesi ile davalı şirkete temlik edilmesi üzerine müvekkili şirkete iade edildiğini, ... tarafından ödeme yapılmayınca müvekkili şirket yetkilisinin vekili ... tarafından düzenlenen 10.10.2015 düzenleme tarihli 111.000,00-TL bedelli,

10.11.2015 düzenleme tarihli 150.000,00-TL bedelli, 10.12.2015 düzenleme tarihli 150.000,00-TL bedelli toplamda 411.000,00-TL bedelli 3 adet çekin davalı şirkete verildiğini, icraya konulan ve davaya konu ettikleri çekler olduğunu, borca karşılık davalı şirket hesabına, 29.01.2014 tarihinde ... 150.000,00-TL, 25.09.2014 tarihinde ... 75.000,00-TL, 30.12.2014 tarihinde ...

200.000,00-TL olmak üzere toplamda 425.000,00 TL nakit ödeme yapıldığını, borca karşılık keşidecisi ... olan 20.08.2015 düzenleme tarihli 50.000,00-TL bedelli, 20.09.2015 düzenleme tarihli 50.000,00-TL bedelli ve 20.10.2015 düzenleme tarihli 39.500,00-TL bedelli toplamda 139.500,00-TL olan 3 adet müşteri çekinin davalı şirkete ciro yoluyla teslim edilerek,

toplam ödenen 564.500,00-TL olduğunu ve borca karşılık yapılan ödemelerin somut ve kesin delillerle ispatlı olduğunu, yerel mahkemece aldırılan bilirkişi raporu ile de durumun sabit olduğunu, iddiaları kesin delillerle ispatlı iken yemin teklifinde bulunmadıkları için davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ...

K. sayılı 27.05.2021 tarihli kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne, yargılama harç ve masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava; Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında takibe konulan 10/10/2015 tarihli 111.000,00 TL bedelli çek, Antalya 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasında takibe konulan 10/11/2015 tarihli 150.000,00 TL bedelli çek ve takibe konu edilmeyen ... ... seri numaralı keşideci ... Şti. lehtarı ... A.Ş. olan Antalya 10/12/2015 düzenleme tarihli 150.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, çekin illetten mürecerret olmasına, davacının iddia ettiği ödemelerin taraflar arasındaki para alış verişini bitirdiğinin ve çek bedellerinin ödendiğinin ispat olunamaması,

davacının yemin deliline başvurmayacağını açıkça beyan etmesine, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...