Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/2248 K.2024/1235

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin şirkete ait ... Plakalı aracın dava dışı ... ait ... plaka sayılı araca çarpması sonucu dava dışı ... ait araçta hasar meydana geldiğini, davacı dışı ... müvekkili aleyhline Aydın 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar sayılı dosyası ile araçtaki değer kaybı için dava ikame ettiğini, iş bu dava davalı ... de ihbar edildiğini, dava sonucunda davanın kısmen kabulü ile 4.500,00-TL değer kaybının davalı müvekkilden tahsiline karar verildiğini, müvekkilinin iş bu bedeli ... vekili Av. ... hesabına 7.725,00-TL olarak 14/01/2017 tarihinde ödediğini, ödemenin akabinde müvekkilinin ... gerekli başvuruları yapmış ama ödeme alamadığını, bu nedenlerden dolayı 7.725,00-TL nin ödeme tarihi olan 14/01/2017 tarihinde işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili davacıya verilmesini,

yargılama harç ve masrafları ile ücreti vekaletin davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı sigorta şirketi vekili, davanın görev, dava şartı, zamanaşımı yönlerinden usulden, poliçe tarihi itibariyle yürürlükte bulunan önceki ZMSS Genel Şartları uyarınca zararın teminat dışında kalması, sigortacının yazılı izni olmaksızın yapılan ödeme sebebi ile, davacı sigortalının talep hakkının bulunmaması, asıl davanın ihbar edilmememiş olması ve yukarıda belirtilen diğer tüm nedenlerle esastan reddini, aksi halde davalı müvekkilinin sorumlu tutulmamasını, buna karar verilmez ise sigortalısının kusuru nispetinde ve poliçe limiti ile sorumlu tutulmamasını, faizin en erken karar tarihinden başlatılmasını, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; " ...Dava, davacının sigortalı aleyhine araçtaki değer kaybı sebebi ile üçüncü kişi tarafından açılan davada yapmış olduğu ödemeyi sigortacıdan tahsili talebinden ibarettir.

2918 sayılı KTK'nın 109/1 maddesine göre, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Olayda kaza tarihi 25.07.2014 olup, ödeme tarihi 22.12.2016 tarihidir.

Arabulucuya başvuru tarihi ise 15.02.2019 tarihi olmakla 2 yıllık zamanaşımı defi cevap dilekçesinde usulüne uygun ileri sürüldüğünden zamanaşımı nedeniyle dava red olundu.(17.H.D. 2016/16483 E. 02.10.2017 2017/8457 K.)" şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davanın, mahkeme tarafından, zamanaşımı nedeniyle reddedildiğini, ancak mahkemenin 24.10.2019 tarihli 1 No'lu celsesinde; davalının zaman aşımı def'ini açıkça reddettiğini, daha sonrasında ise; mahkemenin zaman aşımına istinaden davayı reddettiğini belirttiği, söz konusu tutumun çelişki barındırdığını ve hukukilikten uzak olduğunu, zaman aşımı talebinin ilk celsede yerel mahkeme tarafından reddedilmişken gerekçeli kararda buna dayanılmasının hukuka aykırı olduğunu, davanın, davacının sigortalı aleyhine araçtaki değer kaybı sebebi ile üçüncü kişi tarafından açılan davada yapmış olduğu ödemeyi sigortacıdan tahsili talebinden ibaret olduğunu,

mahkemenin gerekçeli kararında 2918 sayılı KTK'nın 109/1 maddesine göre, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zaman aşımına uğrar diyerek hüküm kurduğunu, ancak burada atlanılan hususun dava, zarar gören (somut olayda dava dışı ... ) tarafından açılmadığını, tam tersine zarar veren konumunda bulunan sigorta ettiren davacı şirket tarafından, davalı sigorta şirketine karşı aralarındaki sigorta sözleşmesine dayanılarak yöneltilen,

dava dışı zarar görene yapılan ödeme tutarınkinin talebe ilişkin olduğunu, 6102 sayılı TTK'nın 1482'nci maddesinde.

"Sigortacıya yöneltilecek tazminat istemleri, sigorta konusu olaydan itibaren on yılda zamanaşımına uğrar." denilmek suretiyle sigortacıya yöneltilecek tazminat istemlerine ilişkin zamanaşımı süresinin düzenlendiğini, ilk derece mahkemesince, davalı şirketin zamanaşımı def'inin yukarıdaki kanun maddesine göre değerlendirilmesi gerekirken bu husus dikkate alınmadan zaman aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin hukuka uygun olmadığını, sigortacıya yöneltilecek talepler için zamanaşımı süresinin TTK.'nın m. 1482'de on yıl olarak düzenlendiğini, somut olayda on yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı,

davacı müvekkilinin, davalı ile aralarındaki sigorta sözleşmesine dayanarak talepte bulunduğunu, yerel mahkemenin gerekçeli kararında hükme esas aldığı zaman aşımı süresinin esasen bu sözleşme ilişkisine etkili olmadığını, yerel mahkemenin dayandığı zaman aşımı süresinin ancak dava dışı üçüncü kişi ... (yani zarar gören) tarafından davacı müvekkiline ya da davalı sigorta şirketine yöneltileceği davalarda dikkate alınacak türden zaman aşımı süresini ifade ettiğini, sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda zaman aşımının TTK.'nın m.1482 gereğince 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğunu, davacının bahsettiği zaman aşımı süresinin, zarar görenin,

zarar verene ve sigortacısına karşı açtığı davalar ile ilgili olup, TTK.'nın m. 1482 hükmü buna ilişkin özel hüküm olduğunu, davacı müvekkilinin yaptığı ödeme sayesinde davalı sigorta şirketi, sigorta ettiren davacı müvekkili zararına zenginleştiğini, bu haksız ve nedensiz zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olan sigortacıya karşı başvuruda bulunabileceğinin yerleşik Yargıtay İçtihatlarında da ortaya konulduğunu, bu başvurunun TTK'nın 1482. maddesindeki zaman aşımı süresi olan 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğu,

işbu sürenin somut olayda aşılmamış olduğunun da sabit olduğunu beyan ederek Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 21.02.2019 tarih, ... E. ve ... K. dosyasında verilen usule ve yasaya aykırı olan kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak başvurunun kabulü ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, Davacı tarafça dava dışı 3. kişiye ödenen, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı tarafça; İlk derece mahkemesinin zamanaşımı definin ilk celsece reddedilmesine rağmen esasa ilişkin kararda davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi hususu istinaf sebebi yapılmışsa da; ara karar ile zamanaşımı definin reddine karar verilmesi davacı yan lehine usuli kazanılmış hak teşkil etmeyeceğinden davacı yanın buna dair istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

KTK'nın 109/son maddesinde; “Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar.” hükmü düzenlenmiştir. Bu düzenleme, Trafik Sigortası Genel Şartlarının C.8. maddesinde de aynen yer almaktadır.

Ceza zamanaşımı süresi ise kanunlarımıza göre ancak o fiilden bizzat zarar görenin müteselsil sorumlulara karşı olan taleplerinde uygulanır. Bu, zarar verici eylemin aynı zamanda haksız fiil (suç) niteliğinde olması dolayısıyladır. Sigortalının sigorta şirketine karşı akte aykırılığı sebebine dayanan sorumluluğu ise bizzat akitten doğmakta olup zamanaşımı süresi TTK.'nın 1420. maddesine göre zararın zarar görene tam olarak ödenmesinden itibaren 2 yıldır.

Davacı zararı en son 22/12/2016 tarihinde yaptığı ödeme ile karşılamıştır. Arabuluculuğa başvuru tarihi ise 15/02/2019'dur. Bu iki tarih arasında TBK'nın 154. maddesinde düzenlenen zamanaşımı süresini kesen sebeplerin somut olayda bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacı tarafından açılan davada zamanaşımı süresinin geçtiği anlaşılmış olup; mahkemece TTK.'nın 1420. maddesine göre zamanaşımı süresinin geçmesi sebebiyle davanın esastan reddine karar vermesi gerekirken KTK'nın 109/1 maddesi gereğince reddine karar verildiği;

ancak kararın sonucu itibari ile doğru olması nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca gerekçe yönünden re'sen sebeplerle kabulüne, diğer istinaf sebeplerinin reddi ile mahkemenin bu hatasının yeniden yargılama yapılmasını gerektirmemesi nedeniyle duruşma açılmaksızın İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılması ile kararın gerekçesi değiştirilmek suretiyle yeniden hüküm kurulmasına ve davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...