Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1014 K.2022/972

İlk Derece Mahkemesinin dava dosyası istinaf yasa yolu incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA

A-)Açılan dava ve ihtiyati tedbir Talebi :

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle "... müvekkilinin davalı ...

Kooperatifi'nin üyesi ve ortağı olduğunu, müvekkilinin kooperatif üyesi olarak yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davalı kooperatif tarafından müvekkile öncelikle 16/02/2021 tarihli 1. ihtarname, ardından 30/03/2021 tarihli 2. ihtarnamenin gönderildiğini ve son olarak 23/11/2021 tarihli ihraç ihtarnamesinin gönderilerek 22/11/2021 tarih ve 2021-11 sayılı yönetim kurulu kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarılmış olduğunun bildirildiğini, kooperatif ortağının kooperatife olan borçları sebebiyle ihraç edilebilmesi için,

yasa ve sözleşmeye uygun şekilde ihtar edilmesinin ve ayrıca ihtara konu edilen borcun gerçeği yansıtmasının gerektiğini, müvekkiline gönderilen ihtarnameler ile bildirilen borcun gerçeği yansıtmaması sebebiyle kooperatif merkezine gidilerek iddia edilen borç hakkında detaylı bilgi istenildiğini, müvekkilinin müvekkilinin bu süre zarfında kooperatif üyesi olarak üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmeye devam ettiğini, müvekkilinin kooperatif aidatlarının bir kısmını banka aracılığıyla göndermek istediğini,

banka aracılığıyla yapılan bu ödemelerde banka kesintisinin fazla olması sebebiyle sonraki dönem aidatlarının bir kısmının PTT aracılığıyla yapıldığını, kooperatif yetkilisi olarak bulunan ...'un talimatı ile Afyon/... Ptt Şubesinde müvekkil adına kayıtlı bulunan posta çek hesabından, Antalya/...

Ptt Şubesinde davalı kooperatif adına kayıtlı bulunan posta çek hesabına ve kooperatif yetkilisi ... adına kayıtlı posta çek hesabına ödemeler yapıldığını, söz konusu ödemelerin 2008-2014 yıllarına ait ödemeler olduğunu, daha sonraki dönemlerde müvekkilinin aidat ödemelerine devam ettiğini, davalı kooperatifin aidat alacağını garantiye almak adına 2002-2008 yılları arasında müvekkilinden yıllık aidat tutarı üzerinden düzenlenmiş senetler aldığını, davalı kooperatifin bu senetleri kooperatif inşaatı esnasındaki alışverişlerinde kullandığını, müvekkilinin bu tarihler arasında görev yaptığı Afyon İli ...

İlçesinde bulunan .... Bankası, ....

Bankası ve .... bankası aracılığıyla senet bedellerinin ilgili taraflara ödendiğini, müvekkilinin tarafına tebliğ edilen ihtarnameler üzerine davalı kooperatif yetkililerine taraflarına bildirilen borç tutarı ve senet bedellerinin kooperatif kayıtlarına işlenip işlenmediği hakkında ayrıntılı bilgi almak istediklerini beyan ettiklerini, görüşmelerdeı detaylı bir sonuç alınamadığın, kooperatif belge ve kayıtlarının yıllardır mahkeme dosyasında bulunduğunun ve inceleme imkanının bulunmadığının müvekkiline bildirildiğini, müvekkili tarafından kooperatif kayıtlarının Antalya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi ...

Esas sayılı dosyasına sunulduğunun ve dosyanın derdest olduğunun tespit edildiğini, genel kurul toplantısından önce gündem değişikliği yapılabilmesi için, ortakların en az 1/10'u tarafından toplantıdan en az 20 gün önce olmak üzere yazılı başvuru zorunluluğunun bulunduğunu, müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin genel kurul toplantı tutanağında yazılı başvurudan ve bu hususun gündem maddelerine alınmasına ilişkin bir oylamadan bahsedilmediğini, davalı Kooperatif hakkında müvekkilinin yerine yeni bir üye alınmamasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

müvekkili hakkında davalı Kooperatif tarafından verilen üyelikten ihraç kararının iptaline karar verilmesini, yargılama masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep etmiştir.

B-)İlk Derece Mahkemesi Kararı : İlk Derece Mahkemesi tarafından 18/02/2022 tarihli ara karar ile "... üzerinde ihtiyati tedbir kararı konulması istenen ve talebe konu, davalının başka birini üyelik kaydetmesinin engellenmesi kooperatifin faaliyetini kısıtlama anlamına gelebileceğinden yasal olarak mümkün görülmediği gibi, yaklaşık ispat koşulunun kabulü için de bu aşamada yeterli delil bulunmadığından ihtiyati talebinin reddine..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Kararı davacı yan istinaf etmiş ve dilekçesinde özetle "...Yerel Mahkeme İhtiyati tedbir talebimizi; "üzerinde ihtiyati tedbir kararı konulması istenen ve talebe konu, davalının başka birini üyelik kaydetmesinin engellenmesi kooperatifin faaliyetini kısıtlama anlamına gelebileceğinden yasal olarak mümkün görülmediği gibi, yaklaşık ispat koşulunun kabulü için de bu aşamada yeterli delil bulunmadığı gerekçesi ile reddetmiştir. Fakat bu hususta Kooperatifler Kanunun ilgili maddesi; Kooperatifler Kanunu Madde 16 (Ek: 6/10/1988 - 3476/4 md.) "Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz." hükmünü haizdir.

Dolayısıyla ilgili Kanun maddesi uyarınca müvekkil hakkındaki çıkarma kararı kesinleşmeden davalı Kooperatife yeni ortak alınamayacaktır. Yeni üye alınmış olsa dahi bu karar geçersiz olacaktır. Bu bağlamda tarafımızca yasal süresi içerisinde müvekkilin Kooperatiften İhraç edilmesine ilişkin kararın iptali için dava açılmış ve bu husustaki tüm delillerimiz dosyaya sunulmuş veya ilgili açıklamalar yapılmış olduğundan söz konusu İhraç kararı kesinleşmemiştir.

Neticeten bu aşamada davalı Kooperatif tarafından yeni üye alınması da mümkün değildir. O halde Yerel Mahkemenin davalıya yönelik olarak başka birini üyelik kaydetmesinin engellenmesi kooperatifin faaliyetini kısıtlama anlamına gelebileceği gerekçesi ile Tedbir talebimizin reddine karar vermesi usule aykırıdır...." denilerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; kooperatif üyeliğinden ihraca yönelik kararın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf edilen husus " ihtiyati tedbirin reddine" dair ara karar hakkında olup inceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu 16. Madde uyarınca "....Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.

Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.

Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kuruluncaverilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.

Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyleitiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir.

(Ek fıkra: 3476 - 6.10.1988) Haklarındaki çıkarma kararıkesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hakve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

Yasanın getirdiği bir düzenlemeyi teyit mahiyetinde ihtiyati tedbir kararı verilmesinde davacının hukuki yararı bulunmadığından ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerekmekte olup, farklı gerekçe ile talebin reddi doğru görülmediğinden; istinaf başvurusunun kabulüne; açıklanan gerekçe ile ihtiyati tedbir isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

...