Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1855 K.2022/1174

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili, 20/04/2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ... davalılardan .... ile birlikte .... Ltd. Şti.ne ortak olduklarını, davalı ... 'ın .... İtd.şti.şirket Müdürü olduktan sonra .... Ltd.Şti'nin mallarını hukuka aykırı ve hileli yollar ile tümden ele geçirerek .... İtd.şti'nin içini boşaltıp Davalılar .... ve ... ile birlikte kurdukları davalı ....

Ltd.şti.'ne aktarmaya çalıştıklarını, davacı ...'ı çeşitli yollarla borç altına soktuklarını, davacı ... aleyhine 1.200.000 TL.lik takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu talep kabul edilmezse fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla 1.293.000 TL'nin dava tarihinden itibaren en yüksek ticari faiz üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalı ... 'dan alınarak ortaklığa konu .... Ltd. Şti.'ne verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas .... Karar sayılı dosyasında davacı vekili, 21/04/2017 havale tarihli dava dilekçesinde özetle: tebligat ve duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden yapılacak inceleme ile huzurdaki davanın aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunan Alanya 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası ile görülmekte olan dava ile birleştirilmesine, yapılacak yargılama sonunda Antalya 13 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında ....

Ltd Şti' ince ödenen 56.450,00 TL alacağın davalı ... ' dan dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte anılarak ortaklığa konu .... Petrol ... Ltd Şti ne verilmesine, yine Alanya 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında davalı ... ' dan alınarak ortaklığa konu .... Ltd Şti ine verilmesine karar verilmesini talep edilen .... Ltd Şti nin ....

Vergi Dairesine olan vergi borcunun 500.000,00 TL lik kısmının .... belediyesine ve münfesih .... Belediyesine olan borçlarının şimdilik 20.000,00 TL lik kısmının SGK na olan borcunun şimdilik 10.000,00 TL kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek faizinin de en yüksek ticari faiz oranı üzerinde davalı ...' dan alınarak ortaklığa konu .... Ltd Şti ne verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Alanya 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Esas, .... karar sayılı ilamı ile HSK'nın 07/07/2021 tarih, 608 sayılı kararı ile Alanya ilçesinde Asliye Ticaret Mahkemesinin kurulup faaliyete geçirildiğinden bahisle dosyanın Alanya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi ise .... Esas, ....

Karar sayılı ilamı ile davanın, davacı şirketin müdürünün sorumluluğundan kaynaklanan tazminat ve menfi tespit istemiyle 20/04/2017 tarihinde Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, Alanya 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin kurulması ile bu mahkemeye devrolunan dava dosyasında, anılan mahkemenin 07/10/2021 tarih ...E. ....K. sayılı kararı ile Alanya ilçesinde Asliye Ticaret Mahkemesi açıldığından bahisle gönderme kararı verildiği, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih 608 karar sayılı kararı ile asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı kararı ile de Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/09/2021 tarihi itibari ile faaliyete geçirilmesine karar verildiği, Yüksek mahkemelerin yerleşik kararları ile belirtildiği üzere davanın açıldığı tarihte Alanya Asliye Hukuk Mahkemelerinin ticari davalar açısından Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı bulunduğundan, ilk verilen gönderme kararı yerinde olmadığı gerekçesiyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu,

Yüksek mahkemelerce, 01/09/2021 tarihinden önce açılan ticari davalar yönünden ilk davanın açıldığı mahkemelerin görev ve yetkilerinin devam ettiğine işaret eden kararları uyarınca "hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik" ilkeleri ve Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki "mahkemeye erişim hakkı" nazara alındığında, görevli mahkeme ilk davanın açıldığı mahkeme olduğu, Alanya 6. Asliye Hukuk Mahkemesince "görevsizlik" değil "gönderme" kararı verildiği,

Alanya 6. Asliye Hukuk Mahkemesi ile ilk derece mahkemesi arasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22. maddesinde belirtilen şekilde görev uyuşmazlığı doğmadığından merci tayini yolunda bir karar verilmeksizin dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Karara karşı, davacı vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili ve Davalı ... vekili istinaf dilekçelerinde özetle; görevli mahkemenin Alanya asliye ticaret mahkemesi olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Dava ve birleşen dava, şirket müdürünün sorumluluğundan kaynaklanan tazminat ve menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya incelenmesinde, davanın 20/04/2017 tarihinde Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, birleşen davanın 21/04/2017 tarihinde Alanya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, Alanya 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin kurulması ile bu mahkemeye devredildiği bu mahkemede davanın '' Ticaret Mahkemesi sıfatıyla'' görülmekte iken Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli 608 numaralı kararına istinaden dava dosyasının Alanya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesince de görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1'inci maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak yasa ile belirlenebilir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir.

Anayasa'nın 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur. Tabii hakim ilkesi gereği yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi belirlenmiş olan mahkemede görülmesi gereklidir.

Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.

6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun 4/1-a ve 7/2-f düzenlemelerine göre Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak, Kurul Genel Kurulunun görevleri arasındadır.

Ancak yargı çevresi bir mahkemenin hangi coğrafi alandaki davalara bakacağıyla ilgili olup, bir görev kuralı niteliğinde değildir. Bu karar ancak bundan sonra o yerde görülecek davaların yargılamasını yapacak mahkemeyi belirlemek maksatlıdır.

Nitekim karar 07/07/2021 günü alınmış, ancak yürürlük tarihi 01/09/2021 olarak belirlenmiştir. Kurul'un yargı çevresi belirlemeye ilişkin kararı, sadece bu kararın yürürlük tarihinden sonra açılacak davaları ilgilendirir. Aksi fikrin kabulü halinde Kurul'un tabii hakim ilkesini çiğneyerek derdest davaları dilediği mahkemede inceletme yetkisinin bulunduğu yolunda, Anayasa'ya aykırı bir sonuca varılacaktır.

Yukarıdan beri gösterilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar çerçevesinde davaya bakmakla görevli mahkemenin Alanya 6. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Davacı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, davalı ... vekili ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...