Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/2066 K.2022/1043

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Delil tespiti talep eden vekili, müvekkili ile karşı tarafın bayi/distribütör ile 01.03.2022 tarihli Performans Satış Noktaları Sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmenin 2.maddesi gereği, "müvekkili şirketin bayi veya distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt eder." sözleşmenin yine ilgili maddesinde belirtildiği üzere "işletme nezdinde mevzuatın öngördüğü her türlü reklam/tanıtım faaliyetlerinin yapılması..." nezdinde müvekkili şirket ve şirket ürünlerine dair bazı ek hak ve yetkiler tanınacağının da sözleşme kapsamında olduğunu,

II- -Sözleşmenin

- 7. Maddesi gereği , iş yerindeki bira satış faaliyetlerini zaltacak veya zarar verebilecek her hangi bir uygulamada bulunmamayı

-9/a maddesi gereği sözleşme konusu ürünlerin tanıtımı ve satışının yapılması amacıyla şirket tarafından düzenlenecek satış faaliyetlerine ,reklam,tanıtım ve diğer uygulamalara katılmayı ve bunların görsel malzemelerini işletmesinde ,ilgili mevzuatlara uygun olmak kaydı ile ve karşılıklı mutabakatla beliriedikleri yer ve alanda sözleşme süresince sergilemeyi , kullanmayı ve muhafaza etmeyi ,

-9/b maddesi gereği , sözleşme kapsamındaki işletmede bira satışına ve ürünlerin bulunurluğuna ilişkin faaliyetini kısmamayı veya bira ve biraların satışını azaltacak ve müvekkil şirketin ve biraların kalite ,marka ve imajını olumsuz yönde etkileyecek her hangi bir davranış ve eylem içine girmemeyi,

-9/e maddesi gereği , sözleşme kapsamındaki işletmede,depo veya eklentilerinin iç ve dış cephelerinde, karşılıklı mutabakat ile belirlenecek görsel reklam malzemelerini ilgili mevzuatların elverdiği ölçüde bulundurmayı

Kabul ve taahhüt ettiğini,

-Sözleşmenin 9/g maddesi gereği, işleticiye verilecek müvekkil şirket bira ürünlerine ait her türlü reklam malzemesi niteliği taşıyan mal,mamul ve malzemenin cinsi,miktarı ve nitelikleri müvekkil şirket ve/veya bayi veya distribütör tarafından tayin ve tespit onur.Müvekkil şirket ; bayi veya distribütörü aracığıyla , sözleşme gereğince vermeyi öngördüğü reklam ve görsel malzemenin iadesini veya bedelinin tarafına ödenmesini istemeye yetkilidir.

-Sözleşmenin 9/h maddesi gereği , işletici kendisine ariyet olarak verilen soğutucuları veya başkaca raf,teşhir veya stantları temiz,bakımı yapılmış ve çalışır halde müvekkil şirket tarafından uygun bulunan yer/yerlerde bulundurmayı kabul ve taahhüt eder.

-9/i maddesi gereği , işletici kendisine sadece müvekkil şirket ürünlerinin satış ve sunumunda kullanılması kaydı ile ariyet olarak verilen fıçı tesislerini (kule,soğutucu,dolu fıçı ve CO2 tüpünü) işletme içerisinde müvekkil şirket tarafından belirtilen ve müvekkil şirketin de öngördüğü şekil ve yerlerde konumlandırmayı kabul ve taahhüt eder.

-9/j maddesi gereği , işletici marka bilinirliğine ve imajına katkı amacı ile müvekkil şirket veya bayi veya distribütör'lerin kendisine sağladığı veya onlardan satın aldığı bardaklar,fıçı tesis ve benzeri sunum ile ilgili malzemeleri, sadece yine müvekkil şirketin satış ve dağıtımını yaptığı ilgili ürünlerin servisini yapmayı kabul ve taahhüt eder.

-9/p maddesi gereği , müvekkil şirket ,işleticiye destek olmak amacıyla, işletmesine uygun gördüğü kadar sözleşme konusu ürünlere ait servis malzemeleri,soğutucu,tabela ,ışıklı veya ışıksız raf üniteleri,bar arkası raflar gibi işletmeye yapılacak tüm görsel materyaller v.b olmak üzer işletmeye dekorasyon malzemeleri verebilir.

İşletici, sözleşme süresince işbu servis malzemelerinin ve kendisine kullanım ödüncü olarak verilen malzemeleri müvekkil şirket tarafından belirlenen sürelerde ve adetlerde belirlenen yerlerde bulunduracağını,sözleşmeye konu bira ürünlerini müvekkil şirket tarafından verilen malzemeleri kullanarak servis edeceğini,bu malzemelerin amacına aykırı şekilde kullanılmamasını sağlayacağını ve beklenen faydayı sağlaması için gereken özeni göstereceğini aksi her türlü uygulamalar içinde bulunmayacağını,

müvekkil şirket tarafından bu malzemelerin amacına uygun kullanılması hususunda gerekli denetim ve kontrollerin yapılmasını kabul ve beyan ve taahhüt eder.İşletici, müvekkil şirket tarafından tüm malzemeleri ile ilgili mevzuata uygun biçimde, çalışır,ışığı açık,temiz ve belirlenen plaograma uygun olacak şekilde belirlenen yerlerde kullanılacağını kabul,beyan ve taahhüt eder.

9/q maddesi gereği, müvekkil şirket, sözleşmeye konu her türlü reklem/tanıtım materyalleri ile servis ve sunum malzemelerinin,etkinliklerde kullanılmak ve/veya sahnede veya işletmenin her hangi bir yerinde bulundurmak/kullanmak amacıyla verilen her hangi bir malzemenin amacına aykırı kullanıldığını ve/veya yerlerinin onay alınmaksızın değiştirildiğini tespit etmesi durumunda , bu malzemelerin aynen tam/sağlam olarak iadesini veya bedelinin ödenmesini talep etmeye yetkilidir.Taraflar bu madde hükmünün de sözleşmeye aykırılık anlamına geleceğini, müvekkil şirketin bu durumda sözleşmeyi fesih hakkı ile birlikte yaptığı katkı/yatırımların aynen iadesi ile cezai şart talep edeceği de tarafların kabulüdür.

-Sözleşmenin 9/r maddesi gereği ; karşılıklı mutabakat ile işletmede belirlenen yerlerde müvekkil şirkete sabit görsel kullanım alanı/tahsisi sağlanacaktır....

İşletmede müvekkili tarafından kullanılmak üzere karşılıklı mutabakat ile belirlenecek alanlarda, dijital ekranlarda mevzuata uygun reklam tanıtım imkanları sağlanacağını,

III- Sözleşmenin 13.maddesi ile ; işleticinin veya onunla birlikte çalışanların, sözleşmede belirtilen hükümlerden ,yükümlülüklerden veya taahhütlerden her hangi birini yerine getirmemesi veya ihlal etmesi halinde önceden bir ihtar ve hükme gerek kalmaksızın tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetmeye .....ve her türlü yasal yola başvurmaya yetkilidir.

IV- Yine sözleşmenin 14.maddesinde,karşı tarafın (işleticinin),

Sözleşmede belirtilen hükümlerden her hangi birini ihlal etmesi .... gibi nedenlerle sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde müvekkili şirketten ve/veya bayi ve distribütörden almış olduğu nakit veya nakit bazlı mali katkılar ile 3.000.000,00 TL cezai şartı ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, karşı tarafın, sözleşme devam etmesine rağmen sözleşmede yer alan taahhüt ve yükümlülüklerine aykırı davrandığını belirterek tespit talep etmiştir.

Mahkemece, davacı vekilinin dava dilekçesinin içeriğinden, karşı tarafın, sözleşme devam etmesine rağmen sözleşmede yer alan taahhüt ve yükümlülüklerine aykırı davrandığının tespiti talebinde bulunulduğu, HMK 400/2 maddesi gereğince delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığının gerektiği, kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılacağı, tespit isteyenin,

sözleşmeye aykırılığın meydana geldiğine dair bir iddiasının bulunmadığı ve dolayısıyla da tespitini istediği delillerin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağının ileri sürülemeyeceği, bu nedenlerle tespit isteyenin tespit talep etmekte hukuki yararının bulunmadığı dikkate alınarak HMK 400/2 maddesine uygun düşmeyen delil tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, delil tespit isteyen vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Delil tespiti isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin hukuki değerlendirmede hataya düştüğünü, delil tespiti taleplerinin mahkeme kararında bahsi geçen bir dava türü olan tespit davası olmadığını, hukuki dinlenme hakkının ihlal edildiğini, mahkeme kararının gerekçesinin hatalı olduğunu, tespit taleplerinin kabulüne karar verilmesini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Talep, HMK 400. vd. maddeleri uyarınca delil tespiti istemi olup, mahkemece delil tespiti isteminin reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6100 Sayılı HMK'nın 400-405. maddelerinde düzenlenen delil tespiti, ileride açılacak veya açılmış bir dava ile ilgili delilin bazı şartlar altında zamanında önce toplanıp güven altına alınmak üzere kabul edilen hukuki korumalardan biri olup, bunun yanında talepte hukuki yararın da bulunması ve tespiti istenen delilin de ileride kaybolma ihtimali ya da gösterilmesinin de imkansız olması gerekir.

6100 sayılı HMK'nın istinaf kanun yoluna başvurulabilen kararlar başlıklı 341. Maddesinde;

"(1) (Değişik:22/7/2020-7251/34 md.) İlk derece mahkemelerinin aşağıdaki kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabilir:

a) Nihai kararlar.

b) İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar.

(2) Miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. (Ek cümle: 24/11/2016-6763/41 md.) Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir. (1)

(3) Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda üç bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. (1)

(4) Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz. (1)

(5) İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında

Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlarına karşı, bölge adliye mahkemelerine başvurulabilir.

"

düzenlemesi yer almıştır.

6100 Sayılı HMK'nun 400. maddesi gereğince delil tespiti kararları istinafı kabil kararlardan değildir.

Bu nedenle İlk Derece Mahkemesinin delil tespiti talebinin reddi kararına karşı talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 341/1 ve 352/1-ç.maddesi gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

....