Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/2077 K.2022/1377

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, hakkında tefecilik suçundan mahkumiyet kararı da verilen mütevefa davalının, yapılan ödemeleri mahsup etmeden Serik İcra Dairesi'nin ... E., ... E. Ve ... E. Sayılı icra dosyaları üzerinden giriştiği takiplerden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, tahsil edilen paraların istirdatına, haksız takip tazminatına, her bir davacı için 1.250 TL maddi, 6.000 TL manevi taziminatın takip tarih- lerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası üzerinden görülen dava ile iş bu davanın taraflarının, konusunun ve talep sonucunun aynı olduğu, ... E. sayılı dosyasının henüz kesinleşmediği gerekçesi ile davanın HMK’nun 114/1-I ve 115-(2) maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin derdestlik dava şartına dayanak ettiği Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dava dosyasındaki dava- lının ... olduğu, bu davanın adı geçen davalının ölmüş olması sebebiyle red edildiği, iş bu davanın davalısının ise ... mirasçıları olduğu, dolayısıyla ortada derdestlikten söz edilemeyeceğini belirterek; mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir

Dava, İİK'nun 72/3 maddesi uyarınca takipten sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Sonraki açılan dava için, aynı taraflar arasında, aynı konuda ve aynı sebebe dayanan önceki görülmekte olan davada derdestlik dava şartından; daha önce görülüp karar verilen ve kararın kesinleşmiş olduğu durumlarda ise kesin hüküm dava şartından söz edilebilir. Burada kesin hükümden kastedilen ise madde anlamda kesin hükümdür. Yani aynı taraflar arasında aynı konuda ve aynı dava sebebine dayanan önceki davada verilen kesinleşmiş hükmün o uyuşmazlığın esası hakkında verilmiş olması gerekir.

Mahkemenin derdestliğe dayanak ettiği Alanya Asliye Ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacının ... hakkında davalı sıfatı ile açtığı davada, gerekçeli karar içeriğine göre Serik İcra Müdürlüğünün ... E., ... E. Ve ...

E. Sayılı icra dosyaları üzerinden giriştiği takiplerden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, tahsil edilen paraların istirdatına, haksız takip tazminatına, her bir davacı için 1.250 TL maddi, 6.000 TL manevi taziminatın takip tarihle- rinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiği, mah- kemece davalı ...’ın dava tarihten 1 yıl 3 ay önce öldüğü gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verildiği, bu davanın dava dilekçesinde de davalı adının müteveffa ... olarak yazıldığı,

22/03/2022 tarihinde verilen bu karara karşı istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edildiği yönünde dilekçe verildiği görülmüştür.

İşbu dava, davalı olarak “mütevveffa ... mirasçıları” aleyhine açılmış olup, davacı da bu davalının mirasçılarının tespiti için veraset ilamı almak ve tespit edilecek mirasçılarına karşı davayı devam ettirebilmek için yetki istemiştir. Dolayısıyla önceki davanın ölü kişiye dava açıldığından bahisle red edildiği durumda davanın taraflarının aynı olduğu söylenemez.

Öte yandan ilk dava, davanın ölü kişiye karşı açıldığından bahisle red edilmiş ve bu red kararı 28/03/2022 tarihinde istinaftan feragat edilerek kesinleşmiş olup mahkemece 29/03/2022 tarihinde derdestlik gerekçesi ile iş bu davanın reddi de yasal değildir. Zira önceki dava maddi anlamda kesin hüküm değildir, o davanın red sebebi usule ilişkin dava şartı ile ilgilidir. Kaldı ki, sonraki davada davacı davalı taraf olarak göstermiştir. Usulden redde karar verilen davalarda dava şartının bilahare tamamlanması halinde yeniden dava açılması mümkün olup belirtilen sebeple bu açılan davanın önceki davanın derdestlik veya kesin hükmüne konu olmayacağı da açıktır.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

....