Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/2131 K.2022/1851

İlk Derece Mahkemesinin dava dosyası istinaf yasa yolu incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, istinaf incelemesi HMK'nın 356. vd. maddelerince duruşmalı olarak yapılan açık yargılama sonucunda dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili banka tarafından dava dışı ...

A.Ş lehine ve diğer davalıların müteselsil kefaletleri ile nakit ve gayrinakit kredi hesapları açılarak krediler kullandırıldığını, kredi borçlarının ödenmemesi üzerine kredi hesaplarının kat edilip hesap kat ihtarnamesi keşide edilerek borçlulara usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi üzerine davalı borçlular aleyhinde Antalya 4. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığını, ancak davalılarca icra takibine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğunu, davalı borçluların itirazlarının haksız ve dayanaksız olduğunu ileri sürerek,

davalının itirazın iptali ile takibin devamına ve alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalılar cevap dilekçesi sunmadıkları gibi duruşmalara da katılmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı banka ile asıl kredi borçlusu ...

A.Ş. arasında genel nakdi ve gayri nakdi kredi sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu, davalı borçluların kredi sözleşmesini (30/05/2008, 11/06/2008 ve 14/11/2012 tarihli sözleşmeleri) müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları, davalıların borca itiraz dilekçesinde borcun tamamına itiraz ettikleri, mahkemece itibar edilen bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi davalı borçluların kredi borçlusuna verilen teminat mektupları nedeniyle gayri nakdi krediden dolayı borçlu oldukları,

yine davacı bankaya karşı hem TL cinsinden hem de EURO cinsinden kullandırılan nakdi krediler nedeniyle davalı borçluların davacı bankaya karşı borçlarının bulunduğu, bunun dışında her ne kadar davacı tarafça çek riski nedeniyle de depo talebinde bulunulmuş ise de, bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi davalıların kefalet imzasının yer aldığı sözlşemelerde çek işlemlerine dayalı gayri nakdi kredi ve çek yapraklarından doğan depo talep edilmesine yönelik sözleşmede hüküm bulunmaması nedeniyle davalı borçluların çek işlemlerinden doğan depo sorumluluklarının bulunmadığı gerekçeleriyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece iki kez bilirkişi raporu alındığını, bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, Euro ihracat kredisi ve BCH kredisiyle esnek ticari hesap kredisi ile yapılan hesaplamaların yanlış olduğunu, davacı bankanın gayrinakdi kredileriyle ile ilgili depo talep hakkının sözleşme uyarınca bulunduğunu, davalıların temerrüt tarihinin yanlış olduğunu, davalı ... yönünden sözleşme uyarınca temerrüt faizi olarak Eurobor + 10 puan faiz uygulamasının kararlaştırıldığını, mahkemece buna itibar edilmediğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacı tarafın Euro ihracat kredileri, BCH kredileri ve esnek ticari hesap kredisiyle ilgili davalılardan talep edebileceği asıl alacak ve faiz alacağının ne olduğu, davalı ... yönünden uygulanması gereken temerrüt faizinin ne olduğu, davalıların çek depo bedellerinden sorumlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

1-Antalya 4. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası,

2-Bankacı bilirkişi ...'nün 15/03/2016 tarihli raporu,

3-Bankacı bilirkişi .... tarafından düzenlenen 28/06/2016 havale tarihli ve 07/04/2017 havale tarihli rapor ve ek raporları,

4-Bilirkişi ..... tarafından tanzim olunan 20/12/2018 havale tarihli rapor ile 14/02/2019 tarihli ek rapor,

5-Dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, genel kredi sözleşmesine dayalı icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince açıklanan gerekçelerle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince iki ayrı bilirkişiden rapor alınmasına rağmen raporlar arasındaki çelişki giderilmediğinden Dairemizce duruşma açılarak raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesinin temini için bilirkişi ...'den bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Bilirkişi ... Dairemize sunduğu 20/12/2018 ve 15/02/2019 havale tarihli raporlarında; davacı banka ile dava dışı ...

A.Ş arasında düzenlenmiş sözleşmelerden davalıların müteselsil kefil sıfatıyla imzalarının bulunduğunu, sorumlulukların bu imzalardan kaynaklandığını, banka alacağının davalıların kefalet limitleri içinde kaldığını, kural olarak kefilin kendi kefalet limiti alacağına sığan banka alacağından ve kendi temerrüdünün sonuçlarından sorumlu olacağını, çek yapraklarından doğan yasal yükümlülük tutarlarının depo edilmesi için kefillerin açık bir taahhüdünün bulunmadığını, Davalı borçlular ...

AŞ ve ... AŞ yönünden. TL cinsinden nakdi krediler yönünden. 55.192,92.-TL asıl alacak, 658,63.-TL işlemiş faizi, 32,93.-TL gider vergisi alacağı, 1.736,27.-TL masraf alacağı olmak üzere toplam 57.620,75.-TL alacaktan sorumlu olduklarını,

Döviz kredisi cinsinden nakdi krediler yönünden; 11.904.059,22.-EURO asıl alacak, 49.873,99.-EURO işlemiş faizi, 2.493,70.-EURO işlemiş faizin %5 gider vergisi olmak üzere toplam 11.956.426,91.-EURO alacak yönünden sorumlu olduklarını,

Davalı borçlu ...'ın TL cinsinden nakdi krediler yönünden; 11.272.336,74.-TL asıl alacak, 140.156,19.-TL işlemiş faizi, 7.007,81.-TL faizin %5 gider vergisi, 1.736,27.-TL masraf alacağı olmak üzere toplam 11.421.237,01.-TL alacaktan sorumlu olduğunu, döviz kredisi cinsinden nakdi krediler yönünden; 20.425.111,56.-EURO asıl alacak, 93.497,04.-EURO işlemiş faizi, 4.674,85.-EURO faizin %5 gider vergisi olmak üzere toplam 20.523.283,45.-EURO alacaktan sorumlu olduğunu bildirmiştir.

Dairemizce bilirkişi ... tarafından tanzim olunan ve dosya kapsamına uygun bulunan 20/12/2018 ve 15/02/2019 havale tarihli raporlar hükme esas alınmaya değer görülmüştür.

Davacı taraf, çek yapraklarından doğan yasal yükümlülük tutarlarının depo edilmesi için kefillerin sözleşme uyarınca açık bir taahhüdünün bulunduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüşse de, sözleşmenin 35. maddesindeki kefillerin borçlunun doğmuş, doğacak borçlarından sorumlu olduklarına dair düzenlemenin kredi borcuna ilişkin olduğu, yine aynı şekilde sözleşmenin 12. Maddesinde gayri nakdi kredilerle ilgili depo hakkının bulunduğuna ilişkin düzenlemenin banka tarafından ödenen çek yaprakları bedellerine ilişkin olduğu, sözleşme de çek depo bedellerinden kefillerin de sorumluluğuna ilişkin açık hüküm bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay 19. HD'nin 21/01/2014 tarihli 2013/17341 Esas, 2014/1592 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere; kefilin çek bedellerinin depo edilmesinden sorumlu tutulabilmesi için sözleşmede açık hüküm bulunması gerektiğinden, davacı vekilinin bu husustaki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Davacı taraf, mahkemece iki kez bilirkişi raporu alındığını, bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, Euro ihracat kredisi ve BCH kredisiyle esnek ticari hesap kredisi ile yapılan hesaplamaların yanlış olduğunu, davalı ... yönünden sözleşme uyarınca temerrüt faizi olarak Eurobor + 10 puan faiz uygulamasının kararlaştırıldığını istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi ... tarafından tanzim olunan 20/12/2018 ve 15/02/2019 havale tarihli raporlarda kredi alacakları yönünden yeniden hesaplama yapıldığından ve bu hesaplamalara göre Dairemizce yeniden hüküm kurulduğundan davacı vekilinin bu hususlardaki istinaf sebebi yerinde görülmüş ve Dairemizin ... Esas ... Karar sayılı 12/03/2019 tarihli ilamı ile; "davacının istinaf talebinin kabulüne, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/10/2017 tarih ve ...

Esas ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davalı borçlular ... A.Ş. ve ... A.Ş. yönünden, TL cinsinden nakdi krediler yönünden.

55.192,92 TL asıl alacak, 658,63 TL işlemiş faizi, 32,93 TL gider vergisi alacağı, 1.736,27 TL masraf alacağı olmak üzere toplam 57.620,75 TL alacak üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %30,24 temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi uygulanmak ve tahsilde tekerrüre yol açmamak suretiyle devamına, döviz kredisi cinsinden nakdi krediler yönünden.

11.904.059,22 Euro asıl alacak, 49.873,99 Euro işlemiş faizi, 2.493,70 Euro işlemiş faizin %5 gider vergisi olmak üzere toplam 11.956.426,91.-Euro alacak üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %10,33 temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi uygulanmak ve tahsilde tekerrüre yol açmamak suretiyle devamına, davacının fazlaya dair isteminin reddine, davalı borçlu ... yönünden. TL cinsinden nakdi krediler yönünden.

11.272.336,74 TL asıl alacak, 140.156,19 TL işlemiş faizi, 7.007,81 TL faizin %5 gider vergisi, 1.736,27 TL masraf alacağı olmak üzere toplam 11.421.237,01 TL alacak üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren kredili mevduat hesabından kaynaklı 55.192,92 TL'lik kısmına yıllık %30,24 oranında, diğer kredilerle ilgili kısmına %36,36 oranında temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi uygulanmak ve tahsilde tekerrüre sebebiyet vermemek kaydıyla devamına, döviz kredisi cinsinden nakdi krediler yönünden.

20.425.111,56 Euro asıl alacak, 93.497,04.-Euro işlemiş faizi, 4.674,85.-Euro faizin %5 gider vergisi olmak üzere toplam 20.523.283,45.-Euro alacak üzerinden devamına, asıl alacağın 8.521.052,34 Euro'luk kısmı için takip tarihinden itibaren işleyecek Euribor + 10 puan oranında temerrüt faizi ve faiz üzerinden %5 oranında gider vergisi uygulanmak ve tahsilde tekerrüre sebebiyet vermemek kaydıyla devamına, gayrinakdi alacak yönünden.

42.770,40.-TL teminat mektubu bedelinin davalılar ... ve ... A.Ş. tarafından davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyecek bir hesapta depo edilmesine, 295.566,20.-TL teminat mektubu bedelinin davalı ... tarafından davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyecek bir hesapta depo edilmesine, 795.000,00.-USD teminat mektubu bedelinin de davalılar ..., ...

A.Ş. ve ... tarafından davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyecek bir hesapta depo edilmesine, davacının çek riski nedeniyle depo talebine ilişkin ve diğer fazlaya dair isteminin reddine, haksız itiraz edilen asıl alacak tutarları 11.272.336,74 TL ve 55.192,92 TL ile 11.904.059,22 Euro'nun takip tarihindeki TL karşılığı olan 33.308.748,10 TL ile 20.523.283,45 Euro'nun takip tarihindeki TL karşılığı olan 57.452.292,42 TL olmak üzere toplam 102.088.570,18 TL'nin takdiren %20'si oranında hesaplanan 20.417.714,03 TL icra inkar tazminatının (davalılar ... ve ...

A.Ş.'nin 33.363.941,02 TL asıl alacağın %20'si olan 6.672.788,20 TL'sinden, Davalı borçlu ...'ın ise 68.724.629,16 TL asıl alacağın %20'si olan 13.744.925,83 TL'sinden sınırlı sorumlu tutulmak suretiyle) davalılardan müteselsilen alınıp davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

Davacı vekilinin temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile; "1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından başlatılan takipte borçlular ... A.Ş. ve ... A.Ş. yönünden döviz cinsinden olan krediler için takip tarihinden itibaren Euribar +10 üzerinden temerrüt faizi talep edilmiştir. (Kabule göre) İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmekle davalı borçlular ... A.Ş. ve ... A.Ş. yönünden döviz cinsinden olan krediler için takip tarihinden itibaren %13,50 temerrüt faizine hükmedilmiştir.

Davacının temerrüt faizinin Euribar +10 olması gerektiği şeklindeki istinaf talebi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı borçlular ... A.Ş. ve ... A.Ş. yönünden döviz cinsinden olan krediler için takip tarihinden itibaren yıllık %10,33 temerrüt faizine hükmedilmiştir. Mahkemece taleple bağlı kalınarak, davacının istinaf talebinde bulunmasına rağmen %13,50'lik faiz oranını - %10.33'e indirerek usuli kazanılmış haklar gözetilmeksizin faize hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

3-Bölge Adliye Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı bankanın davalı borçlu ...’dan döviz kredisi yönünden 20.425.111,56 Euro asıl alacağı bulunduğu, asıl alacak tutarının takip tarihinden itibaren 8.521.052,34 Euro'luk kısmı için %13,50, 11.904.059,22 Euro'luk kısmı için Euribor +10 puan üzerinden temerrüt faizi uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, “20.425.111,56.-Euro asıl alacak, 93.497,04.-Euro işlemiş faizi, 4.674,85.-Euro faizin %5 gider vergisi olmak üzere toplam 20.523.283,45.-Euro alacak üzerinden devamına, asıl alacağın 8.521.052,34 Euro'luk kısmı için takip tarihinden itibaren işleyecek Euribor + 10 puan oranında temerrüd faizi ve faiz üzerinden %5 oranında gider vergisi” şeklinde eksik hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Taraflara Yargıtay bozma ilamı tebliğ edilmiştir. Davacı vekili, Yargıtay bozma ilamına uyulmasını talep etmiştir. Davalılar vekili, Yargıtay bozma ilamına direnilmesini talep etmiştir. Usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmuştur. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda usuli kazanılmış haklar gözetilerek ve hükümdeki eksikli giderilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

.21/12/2022 ....