Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/2310 K.2025/1370

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin, ticari akıllı klima İşletmesi bulunduğunu, ... Turizm İnş. Emlak Enerji Doğalgaz ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den 2014 yılından beri klima satın aldıklarını, 16.12.2019 tarihinde ... Turizm İnş. Isıtma Soğutma San. Tic. Ltd.

Şti. ile müvekkilinin vekil tayin ettiği ...'un da dahil olduğu bayiler arasında sözleşme yapıldığını, bu sözleşmeye göre klimaların tamamının 31.03.2020 tarihine kadar teslim edileceğini, bugüne kadar müvekkiline herhangi bir klima teslim edilmediğini, teslim edilecek klima cihazlarının karşılığında ...

Antalya Aspendos Şubesinin ... seri numaralı 10.06.2020 tarihli 30.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 30.06.2020 tarihli 60.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 20.07.2020 tarihli 30.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 30.06.2020 tarihli 40.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 30.07.2020 tarihli 40.000,00 TL bedelli olmak üzere 5 adet toplamı 200.000,00 TL bedelli çeklerin müvekkili ... tarafından düzenlenip ... Ltd.

Şti'ne verildiğini, sözleşme kapsamında karşılıklı edimler söz konusu olduğundan ve davalı şirket klimaları teslim etmediği için çeklerin bedelsiz kaldığını, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı 08.06.2020 tarihli yazısı ile keşidecisi davacı ... olan ..., ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerin karşı taraf ... Tur. İnş. Eml. Enerji Doğalgaz ve ... Sanayi Tic. Ltd.

Şti. tarafından ibrazı halinde 2 hafta süreyle ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilerek, kararın davalıya müzekkere ile bildirildiğini, davalı bankanın yetkilileri, ibraz edilen 5 adet çek için, karşılıksızmış gibi işlem yaparak bankanın yasal sorumluluk miktarı olan toplam 11.125,00 TL'yi müvekkilenin hesabından ödediğini, bankanın bu şekilde hatalı işlem yapması sebebiyle müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini, mudisi olduğu davalı bankanın müvekkilinin haklarını korumadığını, ayrıca ...

Ltd.

Şti.'nin edimini ifa etmemesinden dolayı zarar görmüş olan müvekkilinin çek başına 2.225 TL olmak üzere toplam 5 adet çek için 11.125,00 TL daha zarar gördüğünü, bu zararın davalı banka tarafından giderilmesi için Antalya 10. Noterliği'nin 07.12.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalı bankaya tebliğ edildiğini, haksız fiili sabit olan davalı bankadan haksız eylem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte 11.125 TL maddi tazminatın ve 20.000 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı 08.06.2020 tarihli yazısı ile keşidecisi davacı ... olan ..., ..., ..., ... ve ... numaralı çeklerin karşı taraf ... Tur. İnş. Eml. Enerji Doğalgaz ve ... Sanayi Tic. Ltd.

Şti. tarafından ibrazı halinde 2 hafta süreyle ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulması gerektiğinin bildirildiğini, söz konusu yazının bankaya 08.06.2020 tarihinde tebliğ edildiğini ve çeklerin kaydına tedbir şerhi işlendiğini, işbu çeklerden davaya konu ... numaralı çekin 12.06.2020 tarihinde, ... ve ... numaralı çeklerin 30.06.2020 tarihinde, ... numaralı çekin 20.07.2020 tarihinde, ... numaralı çekin ise 04.08.2020 tarihinde takas merkezi aracılığıyla bankaya ibraz edildiğini, çeklerin kontrolünde yetkili hamil olarak ...

Bankası A.Ş'nin cirosunun bulunduğunu ve "bedeli teminattır" kaşesinin yer aldığının tespit edildiğini, ... Bankası A.Ş. tarafından bankaya yazılı olarak söz konusu çeklerde alacaklının kendilerinin olduğu ve bu çeklerin kredilerin teminatı için alınmış olduğunu, bu kapsamda çekleri ibraz eden ... Tur. İnş. Eml. Ener. ... Sis. Taş. San. Tic. Ltd.

Şti. olmadığından ve 4 adet çek ile ilgili olarak 2 haftalık süre dolmuş olduğundan banka tarafından çeklerin karşılıksız olarak yazıldığını, davacının kişilik haklarına saldırılması ve bunun hukuka aykırı bir şekilde yapılması durumunun sözkonusu olmadığını, davada manevi tazminatı gerektirir şartlar mevcut olmadığını, manevi tazminat talep edilebilmesi için kişilik haklarına ağır bir saldırının olması gerektiğini, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "HMK 397/1 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının uygulanmasının talep edildiği 08/06/2020 tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde esas davanın 22/06/2020 tarihine kadar açılması gerekli iken 10/07/2020 tarihinde esas davanın açıldığı, davanın menfi tespit davası olması nedeni ile zorunlu arabuluculuk hükümlerine de tabi olmadığı ve davalı banka tarafından karşılıksız çek işlemi yapıldığı tarihte esas dava açılmadığından dolayı ihtiyati tedbir kendiliğinden kalmış sayılacağından dolayı yapılan işlemlerde hukuka aykırı bir yön bulunmadığından davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin, bayisi olduğu ... Ltd. Şti'den klima sipariş ettiğini, teslimi öngörülen klimaların bedeli için ... A.Ş. Aspendos Şubesi'ndeki hesabından tamamı 5 adet toplamda 200.000,00 TL'lik çek keşide ettiğini, ... Ltd.

Şti'nin müvekkili ve yanında 7 diğer bayiye 16.12.2019 tarihli sözleşme ile bu klimaların 31.03.2020 tarihine kadar peyderpey teslimini öngördüğünü, bu klimalar ile ilgili ithalatta sorun çıkmadığını, bunun üzerine pandemi koşulları devreye girince çeklerin lehdarı ... Ltd.

Şti. tarafından bu çeklerin müvekkiline bedelsiz iade edileceğine ilişkin 10.01.2020 tarihli belge düzenlediğini, karşılıklı edimler söz konusu olduğundan ve söz konusu şirket edimini ifa etmediğinden çeklerin bedelsiz kaldığını, bu nedenle müvekkilinin borcu bulunmadığından ... Ltd. Şti'nin elinde bedelsiz kalan çeklerin tahsil edilmemesi için Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Değişik İş sayılı dosyasında 04.06.2020 tarihinde yukarıda anılan 5 adet çekin ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı alındığını, Mahkemece, çeklerin ... Ltd. Şti. tarafından ibrazı halinde ihtiyati tedbir kararı gereği ödenmemesi yönünde müzekkere yazıldığını, davalının sunduğu ödeme dekontlarının karşılıksızdır işlemi yapılarak çek başına 2.225,00 TL banka sorumluluk miktarının ... Ltd.

Şti. yetkilisi ...'ya ödendiğini, müzekkerinin bankaya 08.06.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, ... numaralı çekin 12.06.2020 tarihinde, ... ve ... numaralı çeklerin 30.06.2020 tarihinde, ... numaralı çekin 20.07.2020 tarihinde, ... numaralı çekin ise 04.08.2020 tarihinde takas merkezi aracılığıyla ibraz edildiğini ve tedbir kararına aykırı işlem yapılmadığını öne sürdüğünü, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Değişi İş sayılı kararı ile tedbir taleplerinin kabulüne ve söz konusu çeklerin ... Turizm İnşaat ... Ltd. Şti. tarafından ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına hükmettiğini, Mahkemenin tedbir içerikli müzekkeresine rağmen çeklerin arkasına ''karşılıksızdır'' kaşesi vurulduğunu, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Değişik İş sayılı doyasında verilen 2 haftalık süre içinde esas davanın dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ardından yine 2 haftalık süresi içinde esas davanın açıldığına dair evrakların tedbir kararını veren mahkemeye sunulduğunu, yapılan işlemlerin süresinde olup tedbir kararında da görüleceği üzere tedbirin 2 haftayla sınırlandırılmasının söz konusu olmadığını, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ...

Karar sayılı ilamı uyarınca müvekkilinin söz konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığına hükmedildiğini, bu kararın itiraz edilmeden kesinleştiğini, bu dosyada 07/04/2021 tarihli ara karar ile aynı mahkemenin ... Değişik İş sayılı kararı ile verilen tedbir kararının devamına karar verildiğini, istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasında 04.06.2020 tarihinde "1-İhtiyati tedbir talep edenin talebinin KABULÜ İle. Talep eden ... tarafından keşide edilen ...

Antalya Aspendos Şubesine ait ... seri no.lu 10/06/2020 tarihli 30.000 TL bedelli- ... seri no.lu 30/06/2020 tarihli 60.000 TL bedelli- ... seri no.lu 20/07/2020 tarihli 30.000 TL bedelli-... seri no.lu 30/06/2020 tarihli 40.000 TL bedelli- ... seri no.lu 30/07/2020 tarihli 40.000 TL bedelli 5 adet toplamı 200.000 TL %20'si tekabül eden 40.000,00 TL nakit ya da kesin ve süresiz teminat mektubu ibraz halinde söz konusu çeklerin karşı taraf ...

Turizm İnşaat Emlak Enerji Doğalgaz Ve ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, teminat yatırıldığından muhatap bankaya müzekkere yazılmasına,

2-6100 s. HMK.nun 393/1 maddesi gereğince, kararın verildiği tarihten itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde teminatın yatırılmaması halinde, tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına,

3-6100 s. HMK.nun 397/1 maddesi gereğince, tedbir isteyen tarafından tedbire ilişkin bu kararın uygulanmasını talep ettiği (teminatı yatırdığı) tarihten itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede esas davasını açıp, ayrıca bu davanın açıldığına dair ilgili belgeleri (arabuluculuğa başvurduğuna dair belgeleri) mahkememize ibraz etmediği takdirde, ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılmasına, 2 haftalık kesin süre içerisinde esas davanın açılıp davanın açıldığına dair ilgili belgelerin (arabuluculuk son tutunak tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde davanın açıldığına ilişkin belgelerin) mahkememize, ibrazı halinde ise, tedbirin devam edip etmeyeceğinin esas davaya bakan mahkeme tarafından tekrar değerlendirilmesine,

Ancak.

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 16. Fıkrası gereğince, dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemeyeceğinden, teminatın yatırılmasından itibaren 2 hafta içerisinde arabuluculuğa başvurulması ve buna ilişkin tutanağın ibrazı halinde 6100 s. HMK.nun 397/1. maddesinde belirtilen 2 haftalık sürenin Arabuluculuk nihai tutanağına kadar durdurulmasına," karar verildiği, ... seri numaralı 10.06.2020 tarihli 30.000,00 TL bedelli çekin 12.06.2020 tarihinde ...

Bankası tarafından ibraz edildiği, diğer çekler yönünden ise; davacının 08.06.2020 tarihinde teminatı yatırdığı, 10.07.2020 tarihinde davalı aleyhine Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasında, dava konusu çeklere yönelik menfi tespit isteminde bulunduğu, 19.02.2021 tarihinde Antalya Arabuluculuk Bürosuna başvuru yaptığı, ... arabuluculuk numaralı dosyada 04.03.2021 tarihinde anlaşamama nedeniyle arabuluculuk dosyasının kapatıldığı görülmektedir.

Bu durumda davacının Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Değişik İş sayılı dosyasına teminatı 08.06.2020 tarihinde yatırdığı, 2 haftalık dava açma süresinin 22.06.2020 tarihinde sona erdiği, davacının arabuluculuk bürosuna Mahkeme tarafından verilen süre sona erdikten sonra 19.02.2021 tarihinde başvurduğu, davalı banka tarafından ödemelerin 30.06.2020 ve sonraki tarihlerde yapıldığı, süresinde esas dava açılmadığından ve arabuluculuk bürosuna başvuru yapılmadığından bankaca yapılan ödeme tarihinde geçerli bir tedbir bulunmadığı, ... seri numaralı çeki ise bankaya ...

Turizm ... Şti. ibraz etmediğinden tedbir kapsamında olmadığı, bu nedenle davanın reddine yönelik mahkeme kararının yerinde olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...