Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/2332 K.2022/1481

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili şirketin borçlarının aktifinden daha fazla olduğu, alacaklarını tahsil edememesinden dolayı nakit akış tablosunda bozulmalar olduğu, icra takibi aşamasında alacaklarının olduğunu, anlaşmaların askıya alındığı, şirketin alacak- larının önemli bir kısmının bankalar nezdinde ipotekli/ teminatlı olduğu, müvekkilinin borç- larını ödeme konusunda iyi niyetli olduğu, borca batık olma halinin ve sunulan iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olduğunu belirterek; iflas ertelemesi kararı ile birlikte şimdilik bir yıl süreliğine tedbir kararlarının devamı yönünde karar verilmesi, İ.İ.K.

179/a gereğince vekil eden şirketin ve ortaklarının mal varlığının korunması için gereken tüm tedbirlerin alın- ması, iflas kararının bir yıl süre ile ertelenmesine, şirkete kayyum atanmasına karar verilme- sini talep ve dava etmiştir.

Mahkeme istinafa konu kararında özetle; davanın 15/07/2016 tarihinde Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, anılan mahkemenin dosyayı Alanya ilçesinde Asliye Ticaret Mahkemesi açıldığından bahisle verdiği 08/09/2021 tarih ... E. ...

K. Sayılı gönderme kararı mahkemelerine gönderdiğini, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı kararı ile de Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/09/2021 tarihi itibari ile faaliyete geçirilmesine karar verildiği,

yetkili ve görevli mahke- menin davanın açıldığı zaman itibarıyla belirleneceği, sonradan yetki ve göreve ilişkin deği- şikliklerin mahkemenin yetkisini etkilemeyeceği, yasa değişikliklerinde dahi ayrıca ve açıkça bir geçiş hükmü yoksa mahkemelerin görevsizlik kararı vererek ellerindeki derdest dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemeyeceklerini, Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin dosyayı görevsizlik kararı ile değil de gönderme kararı ile mahkemelerine göndermiş olması karşısında ortada bir görev uyuşmazlığından söz edilemeyeceği,

bu yüzden de görevsizlik kararı verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın görev yönünden reddine karar vermiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Serik 3.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen dosyanın HSK kararı uyarınca Alanya Ticaret Mahkemesine gönderilmesi kararının yerinde bir karar olduğu, zira dayanak HSK nın 608 sayılı kararında davalırın 1.9.2021 tari- hinden önce açılıp açılmadığı yönünden bir ayrım yapılmaksızın ticaret mahkemesinde görülmesine karar verildiğini, Serik 3.Asliye Hukuk Mahkemesince verilmiş bir görevsizlik kararının da olmadığını, bu nedenle Asliye Ticaret Mahkemesince görevsizlik kararı verile- meyeceğini belirterek; kararının kaldırılarak Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu yönünde karar verilmesi talep edilmiştir.

Dava, 2004 İcra ve İflas Kanunu'nun mülga 179/a maddesi gereğince iflasın ertelen- mesi istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Serik 3. Asliye hukuk mahkemesine 15/07/2016 tarihinde açılan davada bu mahke- menin 08/09/2021 tarih ... E. ... K. Sayılı gönderme kararı ile Asliye Ticaret Mahkemesi açıldığından bahisle Alanya Asliye Ticaret mahkemesine gönderilmiş, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/10/2021 tarih ... E. ... K. sayılı kararı ile dosya tekrar Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş, dosyayı alan Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi 03/12/2021 tarihli ek kararları ile 08/09/2021 tarihli kararının bir görev- sizlik kararı değil gönderme kararı olduğundan bahisle dosyalı Alanya Asliye Ticaret mahke- mesine iade etmiştir. Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi de iş bu istinafa konu kararını ver- miştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1'inci maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak yasa ile belirlenebilir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir.

Anayasa'nın 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle orta- ya konmuştur. Tabii hakim ilkesi gereği yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi belirlenmiş olan mah- kemede görülmesi gereklidir.

Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açıl- ması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğma- sıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler, bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.

6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun 4/1-a ve 7/2-f düzenlemelerine göre Adalet Bakanlığının bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlamak, Kurul Genel Kurulunun görevleri arasındadır.

Ancak yargı çevresi bir mahkemenin hangi coğrafi alandaki davalara bakacağıyla ilgili olup, bir görev kuralı niteliğinde değildir. Bu karar ancak bundan sonra o yerde görüle- cek davaların yargılamasını yapacak mahkemeyi belirlemek maksatlıdır.

Nitekim karar 07/07/2021 günü alınmış, ancak yürürlük tarihi 01/09/2021 olarak belirlenmiştir. Kurul'un yargı çevresi belirlemeye ilişkin kararı, sadece bu kararın yürürlük tarihinden sonra açılacak davaları ilgilendirir. Aksi fikrin kabulü halinde Kurul'un tabii hakim ilkesini çiğneyerek derdest davaları dilediği mahkemede inceletme yetkisinin bulunduğu yolunda, Anayasa'ya aykırı bir sonuca varılacaktır.

Yukarıdan beri gösterilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar çerçevesinde davaya bakmakla görevli mahkemenin Serik 3. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi olduğu anlaşıldığından davacı vekili vekilinin istinaf taleplerinin yerinde olma- dığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...