Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/2648 K.2022/1753

İlk Derece Mahkemesinin dava dosyası istinaf yasa yolu incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üyenin inceleme raporu okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararının dayanağı olan çektekin muhatap banka adresinin ve keşide yerinin Malatya, aleyhine ihtiyati haciz kararı alınan keşideci adresinin Siirt olduğu, yetkili mahkemenin Malatya mahkemeleri olacağı gerekçesi ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Mahkeme istinafa konu kararında özetle; ihtiyati haciz talebine dayanak çekte muhatap bankanın ..... olup, bu bankanın Antalya’da şubesinin bulunduğu gerekçesi ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

Karar ihtiyati hacze itiraz eden tarafça istinaf edilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerin, borçlunun yerleşim yeri mahkemesi ( HMK 6. md. ), çekin muhatabı bankanın bulunduğu yer mahkemesi (HMK 10. md. ), çekin keşide edildiği yer mahkemesi (İİK 50/1.) ve varsa borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, bunlardan hiçbirinin Antalya adliyesi yargı çevresi içerisinde bulunmadığı, zira müvekkilinin adresinin Siirt, muhatap banka adresinin ve çekin keşide yerinin Malatya olduğunu, yetkili mahkemenin Malatya mahkemeleri olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati haciz isteyen vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; muhatap bankanın Antalya’da üç ayrı şubesinin bulunduğu, ihtiyati hacze konu alacağın cari hesap ilişkisinden kaynaklanması sebebiyle yetkili mahkemenin aynı zamanda alacaklının ikamet adresi mahke- mesi olduğu, çekin ibraz edilinceye kadar aranacak borçlardan ibraz edildikten sonra ise götürülecek borçlardan olması sebebiyle ihtiyati haciz kararının alacaklının ikameti adresin- den de istenebileceği, ihtiyati haczin bir tedbir olması sebebiyle alacaklının ikameti mahke- mesinden de istenebilecceği, itirazın kötüniyetli olduğunu belirterek istinafın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava ihtiyati hacze yetki yönünden yapılan itiraza ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Uyuşmazlık, çeke dayalı yapılan ihtiyati haciz taleplerinde, muhatap banka adre- sinden anlaşılması gerekenin ne olduğu ve çekin karşılıksız çıkması halinde götürülecek borçlardan sayılıp sayılmayacağı noktasındadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurul somut olaya uygun kararında özetle; kambiyo senet- lerine özgü haciz yolu ile girişilecek takiplerde “yetkili icra dairesi kural olarak genel haciz yolu ile takipte olduğu gibi, İİK'nın 50/1. maddesine göre HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir (HMK m.9-27). Buna göre bu takip içinde genel yetkili icra dairesi borçlunun bulunduğu yer icra dairesidir (HMK m.9).

Kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK m.755,796) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89. maddesinin 1. fıkrası bu alacaklar hakkında uygulanmaz. Başka bir anlatımla alacaklı HMK’nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamaz. Takibe dayanak kambiyo senedinde yazılı borcun ödeneceği (ifa edileceği) yer icra dairesi de takipte yetkili icra dairesidir.

Takip dayanağı çek ise, çekin ödeme yeri TTK’nın 780/1-d bendi uyarınca çekte gösterilmiş ise o yer icra dairesi, gösterilmemiş ise TTK’nın 781. maddesinin 2. fıkrası uyarınca muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesi yetkilidir.

Ayrıca TTK’nın 781. maddesinin 3. fıkrası “Düzenleme yeri gösteril- memiş çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır” hükmünü içer- mekte olup, İİK’nın 50/1. maddesi uyarınca çekin düzenlendiği yer icra dairesi de yetkili olup, o yer icra dairelerinde de takip yapılabilir. Takip bir kambiyo senedi olan çekten doğan alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılmıştır.

Takibin şekli ve dayanağı göz önüne alındığında taraflar arasında olan sözleşmede yazılı yetki şartı yetkili icra dairesini belirlemede dikkate alınmaz. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/12-741 esas 2019/382 karar)

Sonuç olarak HMK da belirtilen ödeme yerinden çekte anlaşılması gereken muhatap banka şube adresi olup, o bankanın tüm şubeleri değildir. Yine keşide yerinden anlaşılması gereken, çek üzerinde ayrıca belirtilen yer veya bu yoksa keşideci adresidir. Bir de genel yetkili mahkeme olan borçlunun ikameti mahkemesi yetkilidir. Bunlar dışındaki mahkemeler İİK.’nun 258. Maddesindeki atıfla İİK.’nun 50. Maddesinde sayılan mahkemeler olmadığın- dan, keşideci adresinin Siirt, muhatap banka şubesi adresinin ve keşide yerinin Malatya olma- sı karşısında itiraz edenin ihtiyati haciz kararına mahkemenin yetkisi yönünden yaptığı itira- zın kabulü ile 19/09/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerek- miştir.

Sonuç olarak ihtiyati haciz kararına itiraz eden vekilinin vekilinin istinaf başvuru- sunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.