Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/2663 K.2022/1750

İlk Derece Mahkemesinin dava dosyası istinaf yasa yolu incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üyenin inceleme raporu okundu.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararının daya- nağı olan çekteki muhatap banka adresinin Malatya, çekin keşide yerinin Malatya, aleyhine ihtiyati haciz kararı alınan keşideci adresinin Siirt olduğu, yetkili mahkemenin Malatya mah- kemeleri olacağı gerekçesi ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili itiraza cevap dilekçesinde özetle; muhatap banka- nın Antalya da şubesinin olması sebebiyle Antalya mahkemelerinin yetkili olduğunu, ihtiyati hacze dayanak çekin karşılıksız çıkması ile ödeme aracı vasfını kaybettiğini dolayısıyla asıl ilişkiye dayalı olarak bedelinin alacaklı adresinde takip ve ihtiyati haciz konusu edilebilece- ğini, çekin ibraz edilinceye kadar aranacak borçlardan ibraz edildikten sonra ise götürülecek borçlardan olması sebebiyle ihtiyati haciz kararının alacaklının ikameti adresinden de alına- bileceğini, itirazın kötü niyetli ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, belirterek ihtiyati haciz kararına yetki yönünden yapılan itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece verilen istinafa konu kararda özetle; borçlu adresinin Siirt ili, çekin keşide yeri ve muhattap bankanın adresinin Malatya ili olduğu gerekçesi ile ihtiyati haciz kararına itirazın kabulüne, ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Karar ihtiyati haciz talep eden tarafça istinaf edilmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; muhatap bankanın Anlatya’da üç ayrı şubesinin bulunduğunu, ihtiyati hacze konu alacağın cari hesap ilişkisinden kaynak- lanması sebebiyle yetkili mahkemenin aynı zamanda alacaklının ikamet adresi mahkemesi olduğunu, çekin ibraz edilinceye kadar aranacak borçlardan ibraz edildikten sonra ise götü- rülecek borçlardan olması sebebiyle ihtiyati haciz kararının alacaklının ikameti adresindeki mahkemeden de alınabileceğini, ihtiyati haczin bir tedbir olması sebebiyle alacaklının ikame- ti mahkemesinden de istenebilecceğini, itirazın kötüniyetli olduğunu belirterek istinafın red- dine karar verilmesini talep etmiştir.

İtiraz eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Talep, ihtiyati hacze yetki yönünden yapılan itiraza ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Uyuşmazlık, çeke dayalı yapılan ihtiyati haciz taleplerinin, alacaklı veya muhatap bankanın diğer şube adresi veya alacaklı adresinin bulunduğu yer mahkemelerde de yapılıp yapılamayacağı noktasındadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurul somut olaya uygun kararında özetle; kambiyo senet- lerine özgü haciz yolu ile girişilecek takiplerde “yetkili icra dairesi kural olarak genel haciz yolu ile takipte olduğu gibi, İİK'nın 50/1. maddesine göre HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir (HMK m.9-27). Buna göre bu takip içinde genel yetkili icra dairesi borçlunun bulunduğu yer icra dairesidir (HMK m.9).

Kambiyo senetlerine bağlı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK m.755,796) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89. maddesinin 1. fıkrası bu alacaklar hakkında uygulanmaz. Başka bir anlatımla alacaklı HMK’nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamaz. Takibe dayanak kambiyo senedinde yazılı borcun ödeneceği (ifa edileceği) yer icra dairesi de takipte yetkili icra dairesidir.

Takip dayanağı çek ise, çekin ödeme yeri TTK’nın 780/1-d bendi uyarınca çekte gösterilmiş ise o yer icra dairesi, gösterilmemiş ise TTK’nın 781. maddesinin 2. fıkrası uyarınca muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesi yetkilidir.

Ayrıca TTK’nın 781. maddesinin 3. fıkrası “Düzenleme yeri gösteril- memiş çek, düzenleyenin adı yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır” hükmünü içermekte olup, İİK’nın 50/1. maddesi uyarınca çekin düzenlendiği yer icra dairesi de yetkili olup, o yer icra dairelerinde de takip yapılabilir. Takip bir kambiyo senedi olan çekten doğan alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılmıştır.

Takibin şekli ve dayanağı göz önüne alındığında taraflar arasında olan sözleşmede yazılı yetki şartı yetkili icra dairesini belirlemede dikkate alınmaz.” ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/12-741 esas 2019/382 karar)

Sonuç olarak HMK da belirtilen ödeme yerinden çekte anlaşılması gereken muhatap banka şubesi adresi olup, o bankanın tüm şubeleri değildir. Yine keşide yerinden anlaşılması gereken, çek üzerinde ayrıca belirtilen yer veya bu yoksa keşideci adresidir. Bir de genel yetkili mahkeme olan borçlunun ikameti mahkemesi yetkilidir. Bunlar dışındaki mahkemeler İİK.’nun 258. Maddesindeki atıfla İİK.’nun 50. Maddesinde sayılan mahkemelerden olmadı- ğından, keşideci adresinin Siirt, muhatap banka şubesi adresi ve keşide yerinin Malatya olması karşısında mahkemenin verdiği itirazın kabulüne ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

Sonuç olarak, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmedi- ğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...