Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/2664 K.2025/1529

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; davalının, müvekkili aleyhine, 12.03.2020 tanzim, 18.03.2020 vade tarihli 400.000,00 TL bedelli senede istinaden Denizli 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip başlattığını, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin, dava dışı ... ile davalının sahibi bulunduğu ... adlı şirketinden alacaklı olduğu, alacakların tahsili amacıyla Denizli 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve Denizli 8. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyalarında takip başlattığını, davalının Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasına verdiği ifadesinde sendin teminat olarak alındığını kabul ettiğini belirterek Denizli 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu 12.03.2020 tanzim, 18.03.2020 vade tarihli 400.000,00 TL bedelli senet ve takibe ilişkin müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili; öncelikle kambiyo senedinin, kayıtsız şartsız borç ikrarını içeren bir kıymetli evrak olduğunu, üzerinde herhangi bir teminat ibaresi yer almadığını, davacının borcunu ödeme amaçlı olarak davaya konu kambiyo senedini imzaladığını,davacı soruşturma aşamasında takip konusu senedin teminat olarak alındığının ikrar edildiği iddiasına dayanmış ise de bu iddiayı kabul etmediklerini, bir senedin teminat senedi olarak kabul edilmesi için senet üzerinde teminat senedi ibaresinin olmasının yanında, neyin teminatı olarak verildiğinin ya senet üzerinde yada yazılı bir belgede belirtilmesi gerektiğini, bunun haricinde herhangi bir ikrarın belgenin teminat senedi vasfında olduğunun kabulü için yeterli olmadığını savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...davacının, davalı ve davalının eşinin sahibi olduğu şirket ile davacı arasında alacak borç ilişkisi olduğunu, bu ilişkide davacının alacaklı konumda bulunduğunu, davacının bu alacağı için davalıların şirketi hakkında icra takibi başlattığını, davacının davalılara herhangi bir borcu bulunmadığını, davaya kanu icra takibine konu edilen bononun teminat senedi olduğunu, söz konusu bononun davacıdan davalıların borçlarını ödedikleri bedellere dair güvence olarak alındığını, bu nedenle söz konusu bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ettiğini, davalının ise,

davaya konu bono üzerinde teminat olarak verildiğine dair bir kaydın bulunmadığını, bononun taraflar arasındaki alacak verecek ilişkisinde borcun ödenmesi amaçlı verildiğini, bononun zorla rıza dışı düzenlendiği iddialarını kabul etmediklerini, davanın reddini talep ettiğini, dosyada mevcut bilgi ve belgelerden Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...

Soruşturma sayılı dosyası kapsamında davacının müşteki konumunda, davalının ise şüpheli konumunda bulunduğu, suçun birden fazla kişiyle birlikte silahla yağma olduğu, suç tarihinin 13/03/2020 olduğu, yapılan soruşturma sonucunda müştekinin şüphelilerin kendisinden silah zoru ile iş bu davaya konu 400.000,00 TL bedelli senedi aldıklarını beyanla şüphelilerden şikayetçi olması üzerine şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini, verilen karara karşı itiraz yasa yoluna başvurulması neticesinde Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliği'nin ...

Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilerek kararın kesinleştiğini, ilgili soruşturma kapsamında davalının Çınar Polis Merkezi Amirliğinde 15/03/2020 tarihinde şüpheli sıfatı ile verdiği ifadede "... ...'nın dediği gibi ben 'eşime mesaj atmışsın sen tefeci misin' diye bağırmadım. Bize güvence olarak kendisi 'size güvence vereyim' diyerek 400.000 TL senet imzalayıp bize verdi.

Sebebi kendisinin daha önceki boş senedi 200.000 TL olarak doldurup avukatına vermesidir." şeklinde beyanda bulunduğu, davalının resmî bir makam olan Polis Merkezindeki beyanının mahkeme dışı ikrar niteliğinde olup, düzenlenen ifade tutanağının yazılı olması nedeniyle HMK 199. maddesi kapsamında dava konusu bononun davacı tarafından davalıya gerçek bir borç ilişkisine dayalı olarak değil de teminat olarak verildiği vakıasını ispata yarayan belge niteliğinde sayılacağından bu hususun artık çekişmeli olmaktan çıktığını,

bir başka deyişle davalının ikrarı ve Cumhuriyet Savcılığı'nın başlattığı soruşturma kapsamında polis tarafından alınan bu ifadenin mahkeme dışı ikrar olup, bu belgeye göre davaya konu senedin davacıdan teminat olarak alındığının kabulününün gerektiğini, kaldı ki bu beyanın iradeyi sakatlayan bir şekilde verildiği ve doğru olmadığı hususunun da savunulmadığını, aksine düşünmenin aksi savunulmayan bir ifadenin hukuken geçersiz olduğu sonucunu doğurur ki bu hususta hukuk güvenliğini ve resmi kurumlara olan güven duygusunu zedeler.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşmiş içtihatları da bu yöndedir (15.H.D.'nin 13.10.2014 tarih, 2014/3691 Esas, 2014/5677 karar, 15.H.D.'nin 16.06.2014 tarih, 2013/6457 Esas, 2014/4120 karar, 15.H.D.'nin 02.03.2010 tarih, 2009/3691 Esas, 2010/1159 karar, 15.H.D. 2018/4115 Esas 2018/4805 Karar) Bu suretle ispat yükü üzeride olan davacının davasını ispat ettiği anlaşılmış; davacının sübut bulan davasının kabulüne ve davacının Denizli 4. İcra müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline karar vermek gerekmiştir.

Dava ve takip konusu bonoyo dayalı olarak davacı borçlu aleyhine takip başlatan davalının, ceza soruşturma dosyasındaki ikrarı da dikkate alındığında, davacının kendisine borcu olmadığını bildiği, buna rağmen icra takibine giriştiği, takipte kötüniyetli olduğunun dosyadaki bilgi, belge ve delillere göre ispatlandığı anlaşılmakla mahkememizce davacının kötüniyet tazminatı talebinin kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesinin süresinde olmadığı gerekçesiyle tanık dinletme taleplerinin reddine karar verilmiş olmasının silahların eşitliği ilkesine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, her ne kadar huzurdaki dosya bakımından müvekkilinin polis nezaretinde vermiş olduğu beyanın mahkemece, mahkeme dışı ikrar mahiyetinde kabul edilmiş olsa da, dosya kapsamında hüküm vermek için yeterli olmayıp mahkeme dışı ikrarın diğer deliller ile desteklenmesi gerektiğini, ikrarı doğrulayacak deliller dosya kapsamında incelenip ve eksiklikler giderilerek sonucu uygun karar verilmesi gerekirken bu hususların mahkemece dikkate alınmadığını ve eksik inceleme yapılarak hüküm kurulduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalının, davacı aleyhine, 12.03.2020 tanzim, 18.03.2020 vade tarihli 400.000,00 TL bedelli senede istinaden Denizli 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip başlattığı, davacının senedin zorla alındığından bahisle davalı aleyhine yaptığı şikayet sonucu açılan Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...

Soruşturma sayılı dosyasında, davalının 15.03.2020 tarihinde Çınar Polis Merkezi Amirliğine "....'nın dediği gibi ben 'eşime mesaj atmışsın sen tefeci misin' diye bağırmadım. Bize güvence olarak kendisi 'size güvence vereyim' diyerek 400.000 TL senet imzalayıp bize verdi.

Sebebi kendisinin daha önceki boş senedi 200.000 TL olarak doldurup avukatına vermesidir." şeklinde ifade verdiği, davacı tarafından senedin teminat senedi olduğundan bahisle takibin iptali istemiyle açtıkları Denizli 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı davasında 23.02.2021 tarihinde davanın reddine karar verildiği, bu kararın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin ...

Esas ve ... karar sayılı istinaf incelemesi ile kaldırılarak, takibe konu senet teminat senedi olduğundan takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile 18.10.2022 tarihinde onanarak kesinleştiği, davalının kolluktaki beyanları ve dosya kapsamı dikkate alındığında dava konusu senedin davacının borcuna karşılık teminat senedi olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece davalılar tarafından boş olarak verilen 200.000,00 TL bedelli senede istinaden yapılan ödemeler belirlenip ne kadarlık bir miktar için davaya konu senetteki teminatın devam ettiği saptanarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken (Bkz. Yargıtay 11. HD 2023/2886 Esas, 2024/5706 Karar), eksik inceleme sonucu hatalı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...