Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/974 K.2024/1511

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında müvekkiline ait nar bahçesinin 2019 yılı nar hasatının daha önceki yıl gibi davalı şirket tarafından yapılması konusunda 07/08/2019 tarihinde götürü usulle sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye göre müvekkilinin tek yükümlülüğünün narların davalı tarafından bahçeden toplayabilmesini sağlamaktan ibaret olduğunu, davalının yaptığı peşinat ödemesinden sonra kalan ocak, şubat ve mart ayları için verilen çeklerin ibrazından karşılıksız çıktığını, süreçte davalının konkordato müracaatında bulunduğunu,

bu çeklerin davalının da bilançosunda kayıtlı olduğunu konkordato dosyasına bu alacağını bildirildiğini, 15/04/2021 tarihli alacaklılar toplantısından önce davalı borçlu tarafından sunulan projede farklı mahiyet ve içerikte olan revize vade ve tenzilat konkordato projesinde müvekkilinin alacağının gerçekteki miktarından düşük gösterildiğini belirterek şimdilik 74.998,84.-TL alacaklı olduklarının tespitini ve avans faizi ile birlikte konkordato projesine dahil edilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, aralarındaki sözleşmeye göre davalının bahçesinden müvekkilinin hasat edeceği nar miktarının 110 tondan aşağı olmaması gerekirken düzenlenen kantar fişlerinde bundan daha az bir miktar hasat edildiğinin anlaşılacağını, dolayısıyla müvekkilinin bu az hasat oranından borçlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... İİK.nun MADDE 308/b- Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilânı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler. İş bu davanın süresinde açılmamış olması sebebi ile reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece konkordato projesinin tasdik tarihinin doğru tespit edilemediğini, ilan tarihleri farklı olsa bile arabuluculuk sürecine başvurulmuş olmasının dikkate alınmadığını, kanunda yer alan 1 aylık sürenin işlevinin yerel mahkemece dikkate alınmadığını, ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, İİK'nın 308/b maddesi uyarınca alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İİK'nun "Çekişmeli alacaklar hakkında dava" başlıklı 308/b maddesi "(1)Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilânı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler. (2) Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından, mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler; bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir." hükmünü içermektedir.

"... Çekişmeli alacakların, konkordatonun tasdikinden sonraki durumları ise az önce belirttiğimiz gibi İİK m. 308/b'nin konusunu oluşturmaktadır. Hemen açıklamamız gerekir ki, alacağı borçlunun itirazına uğrayan alacaklının, konkordatonun tasdiki kararını beklemesine gerek bulunmamaktadır. Dava alacağın tabi olduğu zamanaşımı süresi içinde her zaman açılabilir...

Konkordatoyu inceleyecek mahkemece, alacağı ister kabul edilsin isterse kabul edilmesin, alacaklı, konkordatonun tasdikine kadar ve hatta tasdikten sonraki bir ay içinde alacağının esasına ilişkin davayı açarsa, o zaman İİK m. 308/b uyarınca, çekişmeli alacağı için ayrılan payın borçlu tarafından mahkemece belirlenecek bir bankaya yatırılmasını isteyebilecektir...

İİK m. 308/b gereğince, alacaklı tasdik kararının ilanı tarihinden itibaren çekişmeli hale gelen alacağı için dava açmazsa, tasdik kararı ile mahkeme tarafından belirlenen ve bir bankaya yatırılan kendi payına düşen kısmı talep edemeyecek, bankaya yatırılan pay borçluya iade edilecektir. Başka bir ifade ile, çekişmeli alacaklının konkordato gereğince kendisine düşen payı elde etmesi için, genel hükümlere göre alacak davası açması gerekmektedir..." (Prof.

Dr. Selçuk Öztek, Prof. Dr. Ali Cem Budak, Prof.. Dr. Müjgan Tunç Yücel, Prof. Dr. Serdar Kale, Doç. Dr. Bilgehan Yeşilova, Yeni Konkordato Hukuku, 3. Baskı, syf. 657-658, Ankara 2023).

İİK'nun 308/b maddesi 2. fıkrası uyarınca, tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından, mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. İşte alacaklı, mahkeme tarafından belirlenen ve bir bankaya yatırılan kendi payına düşen kısmı talep edebilmesi için İİK'nun 308/b maddesi gereğince, tasdik kararının ilanı tarihinden itibaren çekişmeli hale gelen alacağı için dava açması gerekir. Aksi halde alacaklı, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemeyeceği gibi bankaya yatırılan pay da borçluya iade edilecektir.

Somut olayda, İİK'nun 308/b maddesinde düzenlenen bir aylık süre, Mahkemece hatalı bir şekilde dava açılması bakımından öngörülen bir hak düşücürü süre olarak kabul edilerek davanın, bir aylık hak düşürücü süre içinde açılmadığından bahisle verilen karar isabetli olmamıştır. Zira dava, alacağın tabi olduğu zamanaşımı süresi içinde her zaman açılabilir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...