Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/2249 K.2023/1993

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, davalı kooperatifin 20/03/2022 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini, alınan söz konusu kararın müvekkiline tebliğ işlemlerinin öncelikle süreler yönünden usul ve yasaya aykırı olduğunu, genel kurulca alınan ihraç kararının en başta ihraç nedenleri yazılmadığı için yasaya aykırı bulunduğunu, genel kurul gözlemcisi ve bakanlık temsilcisinin alınan bu kararın yasaya aykırı olduğunu belirterek şerh koyduğunu, müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin kararın yok hükmünde olduğunun tespiti ile yasa ve ana sözleşmeye aykırı ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin davacıyı 20/03/2022 tarihli genel kurulda Kooperatif Ana Sözleşmesi'nde üyelerin ihracını düzenleyen 9. maddesinde yazılı "bunların dışındaki nedenlerle de ortaklıktan çıkarılmak mümkündür" hükmü uyarınca üyelikten çıkarttığını, müvekkilinin davacıyı üyelikten ihraç etmesi için yeterli ve geçerli sebeplerin bulunduğunu, davacının kooperatifi ve diğer kooperatif üyelerini zarara uğrattığı hususunun hakkında açılmış olan ceza ve hukuk davalarının olması ve icra takiplerinden de anlaşıldığını,

davacının da üyesi olduğu denetim kurulundaki diğer üyelerle birlikte yönetim kurulu üyeleri hakkında görevi kötüye kullanma suçundan ve 1163 sayılı Kanun'a aykırılık suçlarından savcılığa şikayette bulunulduğunu, sanıklar hakkında Antalya 27. Asliye Ceza Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını, kararın istinaf aşamasında derdest olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; dosyaya aldırılan bilirkişi raporunda Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesi gereği dosya içerisinde çıkarılma kararının davacıya tebliğ edildiğine dair bilgi ve belgeye rastlanmadığı, davanın süresinde açılıp açılmadığın ilişkin takdirin mahkemeye ait olduğu hususu belirtilmiş; mahkemece davanın süresinde açılmamış olması nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada bulunan belgeler ve hükümet komiseri şerhlerine rağmen yok hükmünde olan karar doğrultusunda müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, davanın esastan kabulü yerine usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Dava, kooperatif üyeliğinden ihraca ilişkin genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun "Ortaklıktan Çıkarılma Esasları ve İtiraz" başlıklı 16. maddesi "Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar. Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Ana sözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.

Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği,çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir.

Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir.

Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." hükmünü düzenlemektedir.

Somut olayda; dosyaya aldırılan bilirkişi raporunda Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesi gereği dosya içerisinde çıkarılma kararının davacıya tebliğ edildiğine dair bilgi ve belgeye rastlanmadığı, davanın süresinde açılıp açılmadığın ilişkin takdirin mahkemeye ait olduğu hususu belirtilmiş olmasına rağmen mahkemece davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı hususunda herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın eksik incelemeyle davanın süresinde açılmamış olması nedeniyle usulden reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...