Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/2744 K.2025/467

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, Mersin 8. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasında girişilen takibe vaki itirazın iptalini, gümrük işlemleri tamamlanan emtia, 13/04/2016 tarihli ve ....sayılı beyanname ile.... Şti'ne ait araç ile yola çıktığını, davacıya ait toplam değeri 180.000,00 USD olan "pamuk tohumu " türü emtianın taşınması konusunda anlaşma sağlandığını, bu taşımanın 3 ayrı araç ile gerçekleşeceğini, 18/04/2016 tarihinde ...- ...plakalı karayolu taşıtı ile,

...den ...'a taşınan zirai tohum emtiasının hasarı sebebi ile 60.000 USD zarara uğranıldığını, ...'nin akdi, ...'nin alt taşımacı olduğunu, aracın ...'a trafik kazası neticesi, 2.500 kg tohum emtiasını hasara uğrattığını, zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğunu, alacağı karşılamayı yetecek miktarda davalılara ait malvarlığı üzerine haciz konulması için ihtiyati haciz kararı verilmesini, davanın kabulünü, itirazın iptalini, takibin devamını, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını dava ve talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı .... vekili, trafik kazası sonucunda emtianın hasara uğraması nedeni ile davalı şirket aleyhine 61.272,33 USD bedelli icra takibi yapılmış olduğunu bu miktarın neye göre belirlendiğinin belli olmadığını, davacıya böyle bir borçlarının bulunmadığını, kaza tutanağında yer alan raporun hasara dayanak yapıldığının belirtildiğini, kaza sırasında olay yerine yeterli teknik bilgiye sahip kişilerce rapor alınmadığını, olay yerinde taşınan malın ne kadarının geri toplandığı,

elendiği ya da ne kadarının tekrar kullanılmaya elverişli hale getirildiğinin belli olmadığını, malın tamamının hasara uğrayıp uğramadığının belli olmadığını, davanın usulden reddi gerektiğini, aksi kanaatte ise mahkemece esastan reddini, davacı aleyhinde % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, davacının alacağı yönünde bir karara varması durumunda davalı tarafından ödenmiş olan 10.000,00 USD'nin ve davacı tarafından ödenmemiş olan navlun bedelleri için mahsup ve takas taleplerinin göz önüne alınarak değerlendirilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece "...Dosyamız davacısı ile davalı...Şti. arasında pamuk tohumu taşınması hususunda anlaşma olduğu, davalı ... Ltd.

Şti'nin bu taşıma ilişkisinde alt taşıyıcı sıfatında olduğu, ürünün taşınmak üzere römorklu kamyonlara yüklendiği, araçlardan bir tanesinin Ağrı yakınlarında tek taraflı kaza yaparak şarampole yuvarlandığı, trafik kazası neticesinde devrilen araç üzerindeki pamuk tohumlarının tamamının kullanılmayacak hale geldiği, bu nedenle davacının 60.000 USD lik zarara uğradığı,

20.488 kg hasarlı ürün bedelinin 8,33 SDR ile çarpılması sonucu bulunan değerin 170.331,84 SDR olduğu ve karar tarihinde 1 SDR'nin 1.4719 USD olduğu ve 170.331,84X 1.4719= 250.711,43 USD'nin talep olunan bedelin altında kaldığı bu durumda CMR 23. maddesi gereğince talep edilebilecek tutarın 60.000,00 USD 'yi aşması nedeniyle davacının davalılardan 60.000,00 USD zararını talep etmekle haklı olduğu, anlaşılmıştır.

Dosyamızda alınan bilirkişi raporlarında davaya konu kazanın meydana gelmesinde taşıyıcının sorumlu olduğu, CMR 17 ve 34. maddeleri gereğince sorumluluktan kurtulma sebeplerinin bulunmadığı, ifade edilmiştir. Raporlardaki sorumluluk durumuna ilişkin değerlendirmeler mahkememizce de dosya kapsamına uygun görülmüş, tek taraflı kazanın sonucunda pamuk tohumlarının zayi olmasından taşıyıcı sıfatındaki davalıların sorumlu olduğu, sorumluluktan kurtulma hallerinin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. Davalıların müteselsil sorumluluğu söz konusudur.

Her ne kadar davalı taraf taşınanı tam zayi olmadığını, ürünün bir kısmının iade edildiğini, ileri sürmüş ise de davalı tarafça sunulan 6420 kg ürüne ilişkin ürünün davacı tarafa iade edildiğine dair delil bulunmadığı, dosyaya sunulan...Firmasının dosyamız davacısı ile ilgisinin ispatlanamadığı, iadeye delil olarak gösterilen belge suretinde "pamuk tohum kazadan dönen" ibaresinin ve şoförün adının bulunduğu, belgede davacının adının geçmediği, hangi kazadan dönen ürün olduğunun da açıkça yazılı olmadığı, kanaatine varılmakla malın tamamının telef olduğu sonucuna varılmış, bu sebeple bilirkişiler ... ... ve ...in 27/11/2019 tarihli ek raporundaki değerlendirmelere itibar edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

He ne kadar CMR 27. maddesinde yıllık %5 oranında faiz uygulanması gerektiği öngörülmüş ise de dosyamız davacısı takip talebinde %3 oranında faiz istediğinden takipte istenen oran CMR deki orandan daha düşük olduğundan, taleple bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur. Her ne kadar takip tarihine kadar işlemiş faize yönelik olarak itirazın iptali istenmiş ise de delil bildirmek için verilen kesin süre içerisinde davalıların ihtarın tebliği suretiyle temerrüde düşürüldüğünü ispata yarayan delil bildirilmediğinden (süresinden sonra dosyaya konulmuş olan ihtarın tebliğine dair belgede bulunmadığından) takip tarihine kadar işlemiş faiz yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Davalı ... davanın başında navlun ücretinden kaynaklı takas ve mahsup talebinde bulunulmuş ise de davanın devamı sırasında 27/06/2018 tarihli dilekçesi ile takas ve mahsup talebinden vazgeçtiğinden bu hususta ayrıca değerlendirme yapılmasına gerek duyulmamış, tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporlarındaki sorumluluk durumuna dair değerlendirmeler ve ... ... ve ...den oluşan heyetten alınan ... tarihli ek rapor birlikte değerlendirilerek davanın kısmen kabul kısmen reddine, 60.000,00 USD tazminat alacağı ve alacağın yıllık % 3 oranında işleyecek faizi,

masraflar ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili hakkında yapılan takibe borçluların itirazının iptaline, takibin devamına, takip konusu alacak likit nitelikte olmadığından tarafların tazminat isteminin reddine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı...ve Ticaret Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; diğer davalı tarafından 28/07/2016 tarihinde ... hesabından davacı tarafa 10.000 USD "hasar zararı tazmin bedeli" olarak bir ödeme yapıldığının sabit olduğunu, yapılan bu ödemenin mahsubu gerektiğini, bu haliyle tam kabul şeklinde bir hükmün kurulmasının hatalı olduğunu, gönderici firmanın hasarsız yükün malın temin edildiği...'ne teslim edilmesini istediğini, davacının talimatı doğrultusunda malın temin edildiği firmanın deposuna ekte sunulan kantar fişi ile malın teslim edildiğini,...ın, yükün temin edildiği ...nin ve yükün teslim edildiği ...Şirketi'nin yönetim kurulu başkanı olduğunu,

her iki şirketin aynı kişiye ait olduğunu ve aynı depoyu kullandıklarını, dolayısıyla zayi olmayan yük bedelinin mahsubu gerektiğini, ilk alınan raporun ikili bilirkişi raporu olduğunu ve genel geçer hususlara değindiğini, karar vermeye yeterli olmayan bir rapor olduğunu, ikinci raporun üçlü bilirkişi heyetinden alındığı,

bu raporda sağlam olan 6.420 kg malın tekrardan ilk çıkış yerine ....'ne teslim edilmiş kısmı düşülerek kısmi zayii bedelinin tespit edildiğini, davacının gerçek zararının bulunduğunu, ek bilirkişi raporunu veren heyetin aynı heyet olup, 3. kök raporu tanzim eden heyet olduğunu, ek raporlarında, kök raporlarındaki tespit ve değerlendirmelerinin aynen geçerli olduğunu vurgulamalarına rağmen zorlama yolu ile kök raporla çelişen ve sayın Yerel Mahkemenin itibar ettiği ek raporu düzenlediklerini, gönderici ve alıcı arasında yapılmış sözleşme ile gönderici ve taşıyıcı arasında yapılmış olan sözleşmenin dosyaya sunulmadığını,

yükün sigortalanıp sigortalanmadığının araştırılmadığını, yükün teslim edildiği şirketin davaya dahil edilmemesinin hatalı olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Taşımayı gerçekleştiren ve kazayı yapan aracın diğer davalıya ait olduğunu, taşımanın diğer davalı tarafından yapıldığını, müvekkilinin olayda hiçbir kusuru ve sorumluluğu olmadığını, söz konusu olayda yeterli teknik bilgiye sahip kişilerce hasar belirlenmesi gerekirken sadece tutulan kaza tutanağına dayanarak hasar miktarı belirlemenin hukuka uygun olmadığını ve gerçeği yansıtmadığını, aynı ürünün ...- ... plakalı araçla taşındığını, CMR Konvansiyonu 17/2 maddesinde;

tüm özen yükümlülüğünü yerine getirmiş olan müvekkilinin diğer davalının sorumluluğu esnasında meydana gelen kaza ile ilgili hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, söz konusu olayda müvekkilinin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, fiili taşıyıcı olan diğer davalının sorumluluğunun söz konusu olduğunu, kusur varsa dahi tespiti yapılmadan karar verildiğini, kusur tespiti yapılmadan alınan ve belirtmiş oldukları hususlar dikkate alınmadan, alınan bilirkişi raporları doğrultusunda hüküm kurulduğuna, buna katılmalarının mümkün olmadığını,

diğer davalıya ait araç sürücüsünün tek taraflı kusuru sonucu kaza yapmasının müvekkilinin engelleyemeyeceği bir durum olduğunu bu nedenlerle gerçeğe ve hukuka aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan ederek istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, uluslararası karayoluyla taşıma (CMR) sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1-HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalıların yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesul olmalarına, araç sürücüsünün, direksiyon hâkimiyetini kaybedip tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası yapmasının basiretli ve deneyimli bir taşıyıcının önüne geçemeyeceği, önleyemeyeceği bir durum niteliğini taşımamasına,

taşıyıcının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek beyyinelerden istifade edememesine, ürünün bir kısmının iade edildiğinin usulüne uygun delillerle ispat edilememesine, hükme esas alınan ... tarihli bilirkişi ek raporunun ayrıntılı, gerekçeli olmasına ve somut verilere dayanmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı ... vekilinin tüm, davalı ... Ltd.

Şti. vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair istinaf itirazları yerinde görülmediğinden reddine karar verilmiştir.

2- Davalı ... tarafından 28/07/2016 tarihinde...hesabından davacıya "hasarlı mal bedeli" açıklaması ile 10.000,00 USD ödeme yapıldığı, yapılan bu ödemenin TBK'nın 166. maddesi uyarınca hükmolunacak tazminattan mahsubu gerekirken mahkemece yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur. Ne var ki bu yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmeyip Dairemizce yerel mahkeme kararı kaldırılarak yeniden hüküm tesis edilmiştir.

Sonuç olarak; davalı ... vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı .... Şti. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...