Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/758 K.2023/669

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 30.01.2023 tarihli dilekçesinde özetle; mahkemenin 03/11/2022 tarihli tensip kararı ile müvekkilleri hakkında 02/11/2022 tarihinden başlamak üzere verilen 3 aylık geçici mühlet içinde; ihtiyati tedbir yoluyla 3. kişilerdeki alacakların ve haczedilen mal- ların alacaklısına ödenmemesine, paraların muhafaza ve bloke altına alınmamasına karar verildiği halde; davacı müvekkilinin ticari faaliyetleri kapsamında müşterileri tarafından veri- len çekler ve gelen nakdi havaleler ilgili bankalar tarafından bloke edilerek şirketin kredi borçlarına mahsup ve takas edildiğini, bu çeklerin ....

Bankasına verilenlerinin; .... Şubesi 07.04.2023 1.250.000,00 muhatap .... .... ... Şubesi 30.04.2023 70.000,00 muhatap .... Bankası ..... Şubesi 10.05.2023 1.250.000,00 muhatap .... olduğu, bu çeklerin hamili olan banka tarafından geçici mühlet kararından önce alındığı, ilan tarihinden sonra gelen gelir ve hak ediş bedellerinin bankalar tarafından kendi alacaklarına mahsup edilemeyeceği yine İİK.nun 294/6. ve atıfla İİK.nun 200 ve 201.

Mad- deleri kapsamındaki şartları taşımayan takas, mahsup işleminin geri alınarak komiser heyeti gözetiminde faaliyet gelirinin davacı şirkete ödenmesi gerektiği belirtilerek; takas ve mahsup edilen paraların komiser heyetinin bilgi ve gözetiminde davacı müvekkili işletmeye ödenme- sine karar verilmesine ve karar gereğince ilgili bankalara bildirilmesini talep etmiştir.

Asli müdahil .... Bankası A.Ş vekili 31.01.2023 tarihli dilekçesinde özetle; davacının 27.01.2023 tarihli dilekçesi ile daha önce 04/10/2022 tarihinde “borçtan mahsup edilmek üzere” müvekkili bankaya verilen 07.04.2023 keşide tarihli, 1.250.000,00 -TL bedelli, 30.04.2023 keşide tarihli 700.000,00-TL bedelli ve 10.05.2023 keşide tarihli, 1.250.000,00-TL bedelli çeklerin mevcut kredi borçlarına takas-mahsup edilmesinin engel- lenmesine ilişkin taleplerinin hukuk aykırı olduğunu belirterek; davacıların taleplerinin red- dine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme istinafa konu kararında özetle; kendisine konkordato geçici mühleti verilen davacı şirketin, bu geçici mühlet kararından önce kendisinin lehdarı olduğu keşide tarihi bilahare gelecek çekleri, kullandığı kredinin bir teminatı olarak beyaz ciro ile asli mü- dahil bankaya devrettiğinin anlaşıldığı, İcra ve İflas Kanunu’nun 294/6. maddesi uyarınca;

konkordato mühletinden önce devredilip de konkordato mühletinin verilmesinden sonra doğ- muş bir alacak için yapılan devrin hükümsüz olacağı, çekin rehin cirosu ile devredilmesinin mümkün olmadığı gibi temlik cirosu ile devredilmesi halinde çekin muacceliyet tarihi mühlet kararından sonraki bir tarih ise bu çeke bağlı alacağın çeki ciro ile teslim alan bankanın bu çek bedellerini kendi alacağına mahsup edemeyeceği gerekçesi ile geçici mühletin ilan tarihi olan 02.11.2022 tarihinden sonra asli müdahil banka tarafından davacı hesaplarına konulan blokelerin de kaldırılmasına,

banka tarafından takas ve mahsup edilen paraların komiser heyetinin bilgi ve gözetiminde davacı işletmeye ödenmesine karar verilmiştir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi nin 2022/1251-1999 esas ve karar sayılı ilam)

Karar asli müdahil banka tarafından istinaf edilmiştir.

Asli müdahil .... bankası vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların banka hesapları üzerindeki blokelerin kaldırılmasına ilişkin bir talebi olmadığı halde mahkemece blokelerin kaldırılmasına karar verilmesinin; konkordatonun başarayı ulaşmayacağı açık ve şirketin gayri faal olduğunun komiser heyeti raporu ile de sabit olduğu halde davacıların müvekkiline devrettiği karara konu 3 adet çek dışında toplam bedeli 3.128.220 TL olan 9 adet çekin veya tahsil edildiğinde bedelinin davacıya iade edilmesinin doğru olmadığı;

davacılardan ..... ’nın borcuna mahsuben müvekkiline temlik cirosu ile devrettiği toplam bedeli 5.698.220,00-TL olan çeklerden kaynaklanan borcunu dahil etmeden konkordato ön projesinde müvekkili banka alacağını 2.117.602,01-TL olarak gösterdiğini, kaldı ki geçici mühletin ilan edildiği 02.11.2022 tarihinden sonraki 04/11/2022 tarihi itiba- rıyla kat edilen hesabına göre müvekkiline 14.942.588,04-TL nakit, 396.000,00-TL gayri nakit borcu borcu olduğunu, bu miktara itiraz da edilmediği; söz konusu çeklerin temlik cirosu ile müvekkiline devredilmekle senetteki hakkın da müvekkiline geçtiğinden davacıya iade edilmesi yönünde karar verilemeyeceği;

İİK.’nun 294. Maddesinde mühlet verilmesinden sonra doğan alacaklara ilişkin tem- liklerin geçersiz olacağı belirtildiği halde, temlik sözleşmesine konu alacakların mühlet veril- meden önce doğmuş, ancak mühletten sonra muaccel hâle gelecek alacaklar olduğunun göze- tilmemesi; Müvekkili banka tarafından davacıya müvekkili bankaya temlik edilen çekler se- bebi ile kredi kullandırıldığını, bu çeklerin veya bedellerinin de iade edilmesi halinde müvek- kilinin kendi malvarlığı itibarıyla zarara uğrayacağının gözetilmemesi;

Mahkemenin istinafa konu kararının davacıların bir alacağı ile değil müvekkili ban- kanın bir alacağı ile ilgili olması sebebiyle müvekkilinin hukukunu da ilgilendirecek şekilde tedbir kararı verilmesinin doğru olmadığını belirterek; kararın kaldırılmasına aksi halde su- nulacak teminat mektubu karşılığında istinafa konu 01.02.2023 tarihli ara kararın icrasının durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Talep, geçici mühlet kararının ilanından önce ciro yolu ile temlik edilerek müdahil bankaya verilen ve keşide tarihi ilan tarihinden sonra olan çeklerin veya bedellerinin müdahil banka tarafından konkordato talebi üzerine geçici mühlet kararı verilen davacıya iadesine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Uyuşmazlık, konkordato mühleti verilmeden önce davacı tarafından ..... Bankasına verilen çeklerin ve/ veya tahsil edilen veya edilecek bedellerinin asli müdahil banka tarafın- dan davacılara iade edilmesinin gerekip gerekmediği hususundadır.

“İcra ve İflas Kanunu’nun 294/6. maddesi uyarınca; “Konkordato mühletinin veril- mesinden önce, müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapılmış ve devredilen alacak kon- kordato mühletinin verilmesinden sonra doğmuş ise, bu devir hükümsüzdür.”

Çekin temlik cirosu ile devredildiği kabul edilmiş olması halinde davacı şirketin ge- çici mühletin ilanından önce davalıya ciro ettiği ve mühlet ilanından sonra muaccel olan ileri tarihli çekten kaynaklanan devir, yukarıdaki hüküm uyarınca geçersiz olacaktır. Bu çözüm aynı zamanda konkordato müessesinin ruhuna da uygundur.

Bu durumda, gerek temlik cirosu ve gerekse temlik cirosu görünümünde gizli rehin cirosu yoluyla bankaya devredilen çek be- dellerinin davalı banka tarafından konkordato talep eden şirket lehine komiserin kontrolünde bulunan hesaba aktarılması gerekirken davacının kredi borcundan mahsup edilmesi doğru olmamıştır.” (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2022/1251 esas 2022/1999 karar) Şeklindeki Yargıtay kararı karşısında müdahil banka vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Sonuç olarak; asli müdahil banka vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.