Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1670 K.2024/1397

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili şirketin adres değişikliği yaparak 05/08/2023 tarihinde başka adrese taşındığını, söz konusu taşınma sırasında müvekkili şirkete ait Ortaklar Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin kaybolduğunu/çalındığını, müvekkili şirkete ait defterlerin tüm özen ve dikkate rağmen zayi olduğunu, defterlere ulaşılamaması ve ziya belgesi olmaması nedeniyle müvekkili şirket tarafından devir ve adres değişikliği gibi hiçbir resmi işlem gerçekleştirilememekte olduğundan bu durum büyük bir mağduriyete neden olduğunu bildirerek davanın kabulü ile Ortaklar Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava hasımsız olarak açılmıştır.

Mahkemece, "... TTK'nın 82/7. maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi belgesi verilmesine ilişkin dava açılabileceği öngörülmüştür.

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Somut olayda, Davacı yan Ortaklar Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin taşınma sırasında zayii olduğunu bildirerek eldeki davayı açmışsa da; davaya konu belge ve defterlerin zayi belgesi verilmesi için kanunun aradığı şartlar olan yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olduğuna ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, ayrıca davaya konu belge ve defterlerin çalınması iddiasıyla herhangi bir soruşturma da yürütülmediği, mahkememizce dinlenen tanığın da defterlerin çalınıp veya kaybolduğunu bilmediğini beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte tacirin, defter ve belgelerinin zıyaa uğraması üzerine zayi belgesi verilebilmesi için aranan şartların yanı sıra, tacirin defter ve belgelerin korunması hususunda gereken özeni gösterdiğini, defterleri emin koşullarda saklayıp muhafaza ettiğini gösterecek herhangi bir delil de ibraz edilmediği, tacirin basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu ve bu yükümün ihlalinin zayi sebebi kabul edilmediği anlaşılmakla; davacının davasının sübut bulmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla, davanın reddine " karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin adres değişikliği yaparak 05/08/2023 tarihinde başka adrese taşındığını, taşınma sırasında müvekkili şirkete ait Ortaklar Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin kaybolduğunu, defterlere ulaşılamaması ve zayi belgesi olmaması nedeniyle müvekkili şirket tarafından devir ve adres değişikliği gibi hiçbir resmi işlemin gerçekleşmediğini, bu durumun mağduriyete yol açtığını, defterin tüm özen ve dikkate rağmen kaybolduğundan zayi olan defter için zayi belgesi verilmesini, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Dava, TTK'nın 82/7 maddesine dayalı olarak davacı şirkete ait Ortaklar Pay Defteri ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin zayi olmasından kaynaklı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

TTK'nın 82/7. maddesine göre "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir."

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/05/2016 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere zayi belgesi istenebilmesi için defterlerin muhafazasında tacirin gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması gereklidir.

Davacı tarafça, TTK 82. maddesinde sayılı sebeplere dayanılmadığı gibi yasal defterlerin saklanması için gereken dikkat ve özenin gösterilmediği anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesi kararı doğru olup, davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde değildir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.