Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1047 K.2026/456

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in sürücüsü, davalı ... Ticaret Limited Şirketi'nin kayıtlı maliki ve davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu ... plakalı aracın, davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle tutulan tutanakta davalı sürücü ...'ın tam kusurlu, davacının ise kusursuz olduğunun belirtildiğini, davalıların maliki ve sürücü olduğu ... plakalı aracın davalı sigorta tarafından sigortalandığını beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı tutmak kaydıyla, şimdilik 22.699,99 TL hasar bedelinin,

10.000,00 TL değer kaybı bedelinin (davalı sigorta şirketi bakımından poliçe miktarıyla sınırlı olmak kaydıyla) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.470,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...

Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline, Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş dosyası ile yaptırılmış olan 2.055,10 TL değişik iş tespit dosyası masrafı bedelinin davalı sigorta şirketi bakımından poliçe miktarıyla sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ... Ticaret Limited Şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; tespit dosyasının iş bu yargılamada kesin delil teşkil edemeyeceğini, iddia edilen kusur durumunun maddi gerçekle bağdaşmadığını, talep edilen tazminatlarına itiraz ettiklerini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin ancak azami teminat ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olabileceğini, müvekkili tarafından başvuruya konu hasar bedelinin kusur oranında ödemesi yapılmış olduğundan talep edilen hasar bedeli farkının mesnetsiz olduğunu, başvuran tarafın belgelenmiş bir KDV zararı bulunmadığını, aracın onarımının tamamlandığını ve aracın kazadan önceki haline getirilerek gerçek zararın tamamının giderildiğini, karşılanmış bir zararın talep edilmesinin, davacı taraf yönünden sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını,

davacının da belirttiği gibi iş bu davaya konu araç mahrumiyeti talebinin dava dayanağı trafik sigortası teminatı dışında kaldığını, davacının tek taraflı yaptırmış olduğu tespit masrafları talebinin yerinde olmadığını, avans faiz isteminin yerinde olmadığını, talep edilecek faizin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz olabileceğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin bu kazada tam kusurlu olmadığının yapılacak gerekli bilirkişi incelemesinden sonra ortaya çıkacağını, kaza dosyasının tüm evrak ve kamera görüntüleri ile birlikte uzman bilirkişilere gönderilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın iş bu davayı sebepsiz zenginleşmek amacıyla açtığını, usul ve yasaya aykırı olan tüm hesaplamalara açıkça itiraz ettiklerini, davacı tarafa sigorta tarafından 13.000,00 TL ödeme yapıldığını, davacı tarafa yapılması gereken ödemenin tamamının ödendiğini, müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası, Ankara Adli Tıp Kurumu raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; alınan kusur raporları ve bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; trafik kazasının meydana gelmesinde davacı sürücünün %20, davalı sürücünün ise %80 oranında kusurlu oldukları, zararın da bilirkişi mütalaası sonucu belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 22.699,99 TL hasar bedeli, 4.000,00 TL değer kaybı tazminatı ve 2.055,10 TL tespit masrafı olmak üzere toplam 26.755,09 TL tazminatın sigorta şirketi açısından poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydı ile temerrüt tarihinden (28/04/2022) itibaren işleyecek yasal faizi ile,

diğer davalılar açısından kaza tarihinden (19/01/2022) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının sigorta şirketi harici davalılara yönelttiği araç mahrumiyet tazminatı talebinin kısmen kabulü kısmen reddi ile 1.120,00 TL araç mahrumiyet tazminatının sigorta şirketi harici davalılardan kaza tarihi (19/01/2022) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın hatalı olduğunu, karara gerekçe gösterilen bilirkişi raporunun kusur yönünden yanlış olduğunu, müvekkilinin kusuru olmuş olsa idi Sigortalar Birliğince mutabakat yapılamayacağını, kazaya karışan aracın gerek yaşı, gerek kilometresi, gerekse kazasız oluşuyla emsallerinden ayrılmakta olup hem satışı daha kolay hem de emsallerine göre daha değerli olduğunu, ancak yaşanan kaza neticesinde aracın bu özelliklerini kaybettiğini, araç mahrumiyet bedelinin çok düşük hesaplandığını, huzurdaki davada aldırılan ek raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını,

huzurdaki davada değer kaybı açısından 6.000,00 TL'lik kısım reddedilmiş olmasına rağmen 9.200,00 TL karşı vekalet ücretine hükmedildiğini, bir an için esas yönünden verilen karar doğru kabul edilse dahi bu açıdan da kararın hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

Davalı ...

Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik incelemeyle ve sadece davacının iddialarına göre hüküm tesis edildiğini, taraf vekillerinin tüm iddia ve itirazları uyarınca ek rapor alınması için dosya Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş ise de, yeniden düzenlenen 08/11/2022 tarihli raporda itirazlarına somut karşılık verilmediğini, davacıya sadece %20 oranında kusur atfedilmesinin uygun olmadığını, ciddiyetten uzak, yüzeysel ve afaki değerlendirme esas alınarak yapılan hesaplanın mahkeme hükmüne esas teşkil etmesinin mümkün olmadığını, bilirkişilerin somut veri olmadan yaptıkları değer kaybı hesabının usulsüz olduğunu,

talep edilenin yaklaşık yarısı kadar bir araç mahrumiyet bedelinin hesaplanmasının bu kalem için de afaki bir değerlendirmenin yapılmış olduğunu gösterdiğini, davacının iddialarının ispatsız kaldığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilgili kararda müvekkili şirket tarafından dava öncesi yapılan ödemenin düşülmediğini, kusura ilişkin itirazların değerlendirilmediğini, tespit masrafının kabul edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle beraber bakiye zararın fatura ve ödeme belgesi ile ispat edilmesi gerektiğini, ispat edilemeyen bakiye zarar iddiasının ve başvurunun reddine karar verilmesi gerektiğini, orjinal parçaların hasar tespitine dahil edilmesi yönündeki taleplerin reddi gerektiğini, tazminat hesabında en az %20 oranında iskontonun uygulanması gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin kusura ilişkin itirazlarının kabulünün mümkün olmadığını, sadece değer kaybı, kusur ve mahrumiyet bedeli yönünden raporların çeliştiğini, yani davalı sigorta şirketinin iki kere 13.000,00 TL ödemiş gibi karar verilmesini istediğini, bu durumun akılla, mantıkla ve hukukla alakası olmadığını, davalı sigorta şirketinin bu iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu,

davalı tarafın kusursuzluk iddiasının soyut beyandan öteye gidemezken dosyaya sunmuş olunan mutabakat görselinin davanın haklı olduğunu ve müvekkilinin kusurunun olmadığını gösterdiğini, değer kaybının çok düşük hesaplandığını, yaşanan kaza neticesinde aracın ayrıcalıklı özelliklerini kaybettiğini beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı araç hasarı nedeniyle maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacıya ait araçla, davalıların sürücüsü işleteni ve trafik sigortacısı olduğu araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait araç hasarlanmış, davacı taraf araçta meydana gelen değer kaybının, hasar bedelinin ve ikame araç bedelinin davalılardan tahsili istenilmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

1-.... günü saat ... sıralarında davacı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı otomobili ile ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken kaza mahalli olan yol bölümüne geldiği esnada seyir yönüne göre sağ tarafında köprü üstünden gelerek yola katılan davalı sürücü ....yönetimindeki ... plaka sayılı kamyonetin sol yan kesimine çarpması neticesi davaya konu trafik kazası meydana gelmiştir.

Kazaya karışan taraflarca tutulan kaza tespit tutanağında sürücü görüşü kısmında davacı sürücü ... ; ... Caddesinden ilerlerken köprüde aniden ... plakalı aracın kendisini fark etmeden önüne çıkıp aracının sağ ön tarafından çarptığını, davalı sürücü ... ise köprüden ... Sokağa geçerken ... plakalı aracı fark etmediğinden kazanın meydana geldiğini belirtmiştir.

İlk derece mahkemesince kusura ilişkin ve hasara ilişkin tespitlerin yapılması adına dosyanın Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderildiği, Ankara Adli Tıp Kurumu tarafından mahkemeye sunulan 17/08/2022 tarihli kök ve 08/11/2022 tarihli ek raporlarda özetle kusur yönünden yapılan incelemede, davacı sürücü ... in %20 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü .. ın %80 oranında kusurlu olduğu, hasar yönünden yapılan incelemede ise ... plaka sayılı araçta meydana gelen toplam hasarın 35.699,99 TL olduğu, ... plaka sayılı otomobilin değer kaybının 5.000,00 TL olduğu, makul tamir süresinin 7 iş günü olduğu ve araç mahrumiyet bedelinin 1.400,00 TL olduğunun rapor edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından davaya konu aracın tamiri yapılmadan önce tespit yapılmasının talep edildiği, Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş dosyası ile tamirden önce tespit yapıldığı, tespit dosyasında aldırılan bilirkişi raporuna göre ... tarihinde oluşan kaza neticesi hazırlanan anlaşmalı tutanak için hazırlanan ....nolu tramer sonucuna göre ... plakalı aracın %100 kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin 35.699,99 TL, değer kaybı bedelinin 10.000,00 TL, araçtan mahrum kalınan sürenin 13 gün ve mahrumiyet bedelin ise 2.470,00 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Somut olaya ilişkin olarak, tespit dosyasında sigorta eksperi makine mühendisi bilirkişisinden alınan kusur ve hesap raporu ile somut dosyada ATK' dan alınan kusur ve hesap raporu arasında çelişki bulunmakta ise de; taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanağı, kaza tespit tutanağındaki araçların kaza anındaki konumunu gösterir kroki birlikte değerlendirildiğinde; davacı sürücü ... yönetimindeki otomobili ile mahal şartlarını dikkate alıp müteyakkız bir şekilde seyretmediği, sağ tarafından köprü üstünden gelen araca karşı zamanında etkin fren ve direkisyon tedbir alamayarak çarptığı kazada tali kusurlu olduğu,

davalı sürücü ...yönetimindeki kamyoneti ile gelen araçların seyir durumunu dikkate alıp gerekli ve yeterli kontrollerini yaparak tedbirli bir şekilde geçişini gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüz bir şekilde yola katılarak kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, ilk geçiş hakkını düz seyirle gelen araca vermediği, dikkatsiz ve tedbirsiz bir şekilde araç kullandığı olayda asli kusurlu olduğu,

bu nedenle, somut dosyada alınan ATK kusur raporunun olayın oluş şekli ile ve diğer delillerle de uyumlu olmasından dolayı somut dosyada alınan kusur raporuna itibar edilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik olmadığı kanaatine varılmakla, istinaf eden tarafların kusur durumuna yönelen istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.

Dosya arasına sunulan bilgi ve belgeler ile tespit dosyasında ve somut dosyada alınan ATK hesap raporlarından anlaşıldığı üzere, davaya konu kaza sonrası davacının aracının kazada hasar gördüğü ve aracın tamirinin gerektiği sabittir.

ATK hesap raporunda, hasarlanan parçalanan kaza tarihi itibariyle değerleri ayrı ayrı belirlenmiş, araçtan mahrum kalınacak gün ve meydana gelen değer kaybına yönelik hesaplamanın da dosya kapsamına uygun olup, bu yön itibariyle de raporun denetime elverişli olduğu ve hükme esas alınmasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle, somut dosyada tazminat hesabı yönünden alınan ATK raporuna itibar edilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf eden taraf vekillerinin tazminat hesabı yönünden bilirkişi raporuna yönelen istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

2-Davalılardan sigorta şirketi tarafından dava açılmadan önce 28/04/2022 tarihinde davacı tarafa hasar bedeline ilişkin olarak 13.000,00 TL ödeme yapıldığı hususunda taraflar arasında herhangi bir anlaşmazlık olmayıp, ilk derece mahkemesince söz konusu ödeme mahsup edilerek bakiye hasar miktarının kusur oranı tenzili de yapıldıktan sonra davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken,

davadan önce yapılan ödeme mahsup edilmeden bilirkişi tarafından belirlenen miktarlar üzerinden yalnızca kusur tenzili yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup davalı sigorta şirketi vekilinin ödenen bedelin mahsubunun yapılmadığına yönelen istinaf başvurusunun kabulü kararın bu nedenle kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ise de kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

3-Delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir (HMK 405/1). Bu nedenle dava ile ilgili olan delil tespiti dosyası nedeniyle yapılan ve HMK’nın 323. maddede sayılan giderler de yargılama giderine dahildir. Delil tespiti giderleri yargılama gideri olduğundan dava değerine dahil değildir. Bu giderlerin mahkemece talep olsun olmasın yargılama gideri olarak kendiliğinden haklılık durumuna göre hükmedilmesi gerekir. 22.03.1976 tarihli ve 1976/1 esas, 1976/1 karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da delil tespiti giderlerinin yargılama giderlerinden sayılacağına ve müddeabihe dahil edilmeyeceğine karar verilmiştir. Hal böyle iken ilk derece mahkemesinin delil tespiti giderlerini müddeabihe dahil ederek karar vermesi usul ve yasaya aykırıdır.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin tüm, davalı ... Ticaret Limited Şirketi vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin mahsubuna yönelen istinaf sebepleri dışındaki yerinde görülmeyen istinaf taleplerinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, davalı ... Ticaret Limited Şirketi vekili ile davalı ...

Sigorta A.Ş. vekilinin ödemenin mahsubu yapılmadan karar verildiğine yönelen istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, hükmü istinaf etmeyen davalı ... yönünden kararın kesinleştiği nazara alınarak tespit dosyası giderlerinin yargılama giderlerine dahil edilmesi ve dava açılmadan önce ödenen 13.000,00 TL hasar bedelinin hesaplanan zarardan indirilmesi için Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle;

davanın kısmen kabulüne, 22.699,99 TL hasar bedeli, 4.000,00 TL değer kaybı tazminatı ve 2.055,10 TL tespit masrafı olmak üzere toplam 26.755,09 TL tazminatın (davalı ... Sigorta A.Ş. ve davalı ...

Ticaret Limited Şirketi'nin 15.559,99 TL hasar bedeli ve 4.000,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 19.559,99 TL tazminattan sınırlı sorumlu tutulmaları kaydıyla) sigorta şirketi yönünden 28/04/2022 temerrüt tarihinden ve diğer davalılar yönünden 19/01/2022 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine,

davacının sigorta şirketi harici davalılara yönelttiği araç mahrumiyet tazminatı talebinin kısmen kabulü ile 1.120,00 TL araç mahrumiyet tazminatının sigorta şirketi harici davalılardan .. kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

...