Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/984 K.2026/311

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13/11/2021 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olan, dava dışı ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın davacıya ait ... plaka sayılı araca arkadan çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait araçta maddi hasar oluştuğu ve aracın değer kaybına uğradığı, davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusuru nedeniyle kazanın vuku bulduğunu beyanla ve artırılmış haliyle 15.000,00 TL araç değer kaybı zararının temerrüt tarihinden işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili nezdinde karayolu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, sigorta genel şartları kapsamında ve azami poliçe limitiyle sınırlı olduğu, kazaya ilişkin müvekkili tarafından 7.407,51 TL hasar ve onarım ödemesi yapıldığı, dava öncesi sigorta şirketine eksik evrak ile müracaat edildiğinden bu yöne ilişen dava şartının usulünce yerine getirilmediği,

ayrıca hesaplattırılan değer kaybı ödemesinin gerçekleştirilebilmesi için davacı yanın iban bilgisine ihtiyaç duyulduğu ve karşı tarafın iban vermediği, kusurun ve zararın usulünce ispatı gerektiği, sigorta genel şartlarına ekli formüle göre değer kaybı hesaplattırılması icap ettiği, trafik kazasının özü itibariyle haksız fiil niteliğinde olduğundan avans faizi talebinin de yersiz olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı, tazminat bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; uyuşmazlık konusu trafik kazası sonucu davacıya ait araçta oluşan hasara bağlı olarak sigorta eksperi bilirkişi tarafından davacıya ait aracın kaza öncesi ikinci el piyasa değeri ile tamiri yapıldıktan sonraki ederi arasındaki farka göre ve aracın geçmiş hasar kayıtları incelenmek suretiyle 15.000,00 TL araç değer kaybı zararı hesaplandığı, davanın sübuta erdiği,

öte yandan kaza yapan araçların hususi olması ve ticari faiz uygulanmasını gerektirir herhangi bir durum bulunmaması nedeniyle avans faiz işletilmeyip tazminat için sigorta şirketine yapılan başvuru tarihine göre belirlenen temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması icap ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne ve 15.000,00 TL araç değer kaybı zararının 02/03/2022 temerrüt tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu trafik kazasına ilişkin müvekkili tarafından davacıya 7.401,51 TL ödeme yapıldığı ve müvekkili şirketin ibra edildiğini, yapılan tediye ile araç hasarından kaynaklı zararın tümüyle tazmin edildiği, bakiye bir zarar kalmadığını, ibranamenin iptalini gerektirir nitelikte bir durumun varlığının ileri sürülmediğini, öte yandan aracın geçmiş hasar kayıtlarının değer kaybı zararı belirlemesinde gözetilmediğini, oysa hasarlanan ve değişim yapılan parçaların daha önce karışılan kaza nedeniyle tamir edilmiş olması durumundan yeniden yapılan onarım ve değişimin araçta değer kaybına neden olmayacağını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; değer kaybı zararının belirlenmesinde Yargıtay'ın kökleşmiş ilke ve uygulamalarına göre saptama yapıldığını, herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, ibranın sadece hasar bedeliyle ilgili olup değer kaybı zararına dair herhangi bir anlaşma yapılmadığını, talep dahi edilmeden haktan vazgeçilmesinin mümkün olmadığını, ibranın değer kaybını kapsamadığını, aksi durumda dahi yapılan ödemenin zararı karşılamaya kafi gelmediğinin de açık olduğunu, tutarlar arasındaki fahiş farktan dolayı ibranın geçersiz sayılacağını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu araç değer kaybından kaynaklanan maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacı, çift taraflı trafik kazası sonucunda aracının hasarlandığını ve değer kaybına uğradığını belirterek bu kaza neticesinde araç değer kaybından dolayı husule gelen maddi zararın karşı aracın trafik sigortacısı olan davalıdan tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Araç değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken; aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Somut dosyada ilk derece mahkemesince davacıya ait aracın kaza tarihinden önce hasar kaydına ilişkin bilgi ve belgeler dosya arasına celp edilmeden bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve sigorta eksperi bilirkişi tarafından sunulan raporda da davacıya ait aracın kaza tarihinden öncesine ait hasar kayıtları irdelenmeden rapor hazırlandığı anlaşılmıştır.

Oysa ki, aracın değer kaybı olup olmadığının tespiti amacıyla, aracın kaza tarihinden önceki hasar kayıtları da göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılması, özellikle somut kazaya ilişkin hasar gören bölgeden daha önce bir hasar kaydı olup olmadığının değerledirilerek değer kaybı olup olmayacağı, var ise miktarının takdiri gerekmektedir.

O halde, somut dosyada belirtilen ilkelere uygun olarak tanzim edilmeyen rapora itibar edilmesi ve davalı vekilinin bilirkişi raporuna yönelen itirazları değerlendirilmeden hüküm kurulması yoluna gidilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda ilk derece mahkemesince yapılması gereken iş, davacıya ait aracın kaza tarihinden öncesine ait hasar kayıtlarının Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ve gerekli olması halinde ilgili sigorta şirketlerinden getirtilerek, taraflardan davaya konu hasarlı araçla aynı niteliklere sahip aracın emsal değerleri ile ilgili delillerini dosyaya sunmaları için süre verilmesi; akabinde dosya arasına alınacak olan aracın önceki hasar kayıtları ve emsal rayiç değerleri kapsamlı bir şekilde incelenerek,

davacıya ait aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, önceki hasarları vs. gibi hususlar göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle, emsal satış bilgileri de içeren, 2. el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre piyasasındaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli şekilde daha önce rapor sunan sigorta eksperi bilirkişiden ek rapor alınarak veya mümkün olmaması halinde yeni bir sigorta eksperi bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesidir.

İlk derece mahkemesince, belirtilen hususlarla ilgili eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğundan, eksikliklerin giderilerek yeniden hüküm tesisi amacıyla kararın kaldırılması gerekir. Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı vekilinin istinaf isteminin yukarıda gösterilen sebepler yönünden kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalı vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

...