Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/389 K.2024/620

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin ... A.Ş. Ve ... A.ş: den olan doğmuş ve doğacak alacakları için dava konusu çeki teslim alındığını, çekin müvekkiline teslim edildiğinde Keşidecisi .,... A..Ş. Lehtarı aynı zamanda ciranta .,.. ve ...ve ...A.Ş. Olduğunu, müvekkilinin ceki ciroladığını, ...nolu 25.000,00.-TL bedelli keşidecisi .... A.Ş.

Firması olan müvekkil ... elinden rızası dışında çıkmış olduğunu, buna ilişkin Antalya 2 Asliye Ticaret Mahkemesinde çek iptali davası açtıklarını davanın derdest olduğunu, davalılar ile hiç bir ticari ilişkilerinin olmadığını, Antalya 2 asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında yazılan müzekkere gereğince ödeme yasağı konulduğunu, müvekkilinin davalılara hiç bir borcunun bulunmadığını, çekin rızası dışında elinden çıktığını,

çek üzerine konulan ödeme yasağının devamı ile davalılar hakkında davalılar adına kayıtlı menkul gayrimenkul üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları ile banka mevduatlarının dava sonuna kadar olmak üzere İİK 281 madde gereğince tedbir konulmasına, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, çek miktarının müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ...bank vekili, Davaya konu çek, Müvekkil Bankaya tahsil cirosu ile devredildiğini, Müvekkil Banka, devraldığı bu çekten kaynaklanan bütün hakları kullanabilir bu sebeple, Müvekkil Bankanın çeki tahsil etme maksadıyla muhatap bankaya başvurması hukuka aykırı bir durum olmadığını, belirtilen sebeplerle Müvekkil Bankanın dava konusu çekten hukuki menfaat temini etmediği ortada olduğunu, bundan dolayı davada taraf sıfatı bulunmadığını, davanın husumetten reddini talep ettiklerini, müvekkil Banka iyi niyetli hamil olup, dava konusu çekten kaynaklanan bir borç ilişkisinin tarafı olmadığını,

davacı yan Müvekkil Bankanın dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da çekin ağır kusurla iktisap edildiğini hususunu iddia etmediğini, öyle bir iddiayı da kanıtlama yoluna da gidemeyeceğini, Müvekkil Bankanın dava konusu çek ile temin edebileceği bir hukuki menfaatinin bulunmadığı bu nedenle pasif husumet yokluğundan davanın reddini talep ettiklerini, Müvekkil Banka, dava konusu çeki ,..,.. adına tahsil etmek amacıyla devraldığını, çekten kaynaklanan bedelden dolayı Müvekkil Bankanın herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu çekten dolayı, Müvekkil Bankanın herhangi bir menfaat temin etmesi de söz konusu olmadığını,

söz konusu davada müvekkilim bankaya yöneltilecek bir talep mevcut olmadığını, müvekkilinin taraf sıfatı bulunmadığını, bu nedenle davanın öncelikle pasif husumet yokluğu nedeni ile müvekkil banka yönünden reddedilmesi gerektiğini, Ciro silsilesinde;

... ., ..., ..., ...A.Ş.yer aldığını, Müvekkili Bankanın cirantalarla arasında bir ticari ilişki olmadığını, müvekkili Bankanın dava konusu çekten kaynaklanan bir sorumluluğu olmadığını, Müvekkilin davada taraf sıfatı olmayıp, davacının dava dilekçesinde talep ettiği Müvekkil Banka adına kayıtlı menkul, gayrimenkul, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklar ile banka mevduatlarının dava sonucuna kadar, ihtiyati haczini talep etmiş olup, bu talebin belirtilen sebeple reddini talep ettiklerini, davalı bankanın, taraf sıfatı bulunmamasından dolayı öncelikle husumet yokluğundan davanın reddine, mahkeme esasa girmesi halinde davanın esastan reddine,

yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... , Müvekkil şirket ile diğer davalı ...Şirketi arasında faktoring sözleşmesi akdedilmiş olup sözleşme kapsamında da fatura ile tevsik edilen iş bu davaya konu olan ..... ..../Antalya Şubesine ait ...seri no'lu 25.000,00 USD'lık 30/09/2019 keşide tarihli çeki diğer davalı ...nden teslim alındığını, Davacı tarafından müvekkil şirket aleyhine açtığı huzurdaki dava ile davalılara borcun olmadığını ve davaya konu çekin elinden rızası dışında çıktığını iddia ederek davalılara borcu olmadığının tespit edilmesi ile çek miktarının davacıya ödenmesi talep edildiğini, müvekkilinin ikametgahı Şişli / İstanbul’da bulunduğunu,

yetkili yerin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetki itirazlarının olduğunu, davacı çekte yer almadığını, cirosununda bulunmadığını, davacı taraf dava konusu çek nedeni ile başlatılan icra dosyasında da taraf olarak yer almadığını, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığından ve dava şartı bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, Müvekkil şirket ile diğer davalı ...arasında faktoring sözleşmesi akdedildiğini, Faktoring sözleşmesi kapsamında diğer davalı şirket ..., dava dışı ... mal veya hizmet satışından doğmuş olan alacaklarını müvekkile temlik etmiş ve karşılığında kredi temin ettiğini,

İş bu faktoring sözleşmesi kapsamında da müvekkil şirket, fatura ile tevsik edilen iş bu davaya konu olan ... ....Antalya/Antalya Şubesine ait ...seri no'lu 25.000,00 USD'lık 30/09/2019 keşide tarihli çeki diğer davalı ....’nden ekteki çek teslim bordrosu ile teslim alındığını, davalılardan ...

Şirketi 03.03.2019 tarihli ekteki faturayı müvekkil şirkete ibraz etmiş ve müvekkil şirket de ...sayılı faktoring yasası gereğince usulüne ve yasaya uygun olarak fatura ile tevsik edilen alınan ... ...Antalya/Antalya Şubesine ait ,....seri no'lu 25.000,00 USD'lık 30/09/2019 keşide tarihli çeki işleme aldığını, Davaya konu ......

ANTALYA/ANTAYA Şubesine ait .,..seri no'lu 25.000,00 USD'lık 30/09/2019 keşide tarihli çek yasal süresi içerisinde muhatap bankaya ibraz edildiğini, çekle ilgili olarak Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ödeme yasağı kararı verildiği öğrenildiğini, ödeme yasağı kararları tarafı olmayan iyi niyetli 3. kişileri bağlamadığından ve icra takibi başlatılmasına engel olmadığından dolayı müvekkili şirketin çekle ilgili olarak yasal haklarını kullandığını, dava konusu çekle ilgili olarak müvekkil tarafından ...Şirketi,...., ...,...

Ve ...hakkında İstanbul 21. Asliye Tİcaret Mahkemesi ....D.

İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını, İstanbul 1. İcra Müdürlüğü .,.. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, dosya borcu icra dosyasına ödendiğini ve icra dosyası kapatıldığını, davacı ise işbu dava ile dava konusu çekin rızası dışında elinden çıkmış olduğunu iddia ettiğini, bu çekten dolayı borcu olmadığının tespitini ve çek bedelinin istirdatını talep ettiğini, davacı tarafın bu haksız ve soyut iddialarını kabul etmemekle birlikte davacının bu iddiaları ispata da muhtaç olduğunu, müvekkil şirketin faktoring sözleşmesi ile çeki alırken davacının iddialarından haberdar olması söz konusu olmadığını,

davacı taraf defi ve itirazlarını iyi niyetli olan müvekkil şirkete karşı ileri süremeyeceğini, davacı taraf çek bedelinin ödenmesini müvekkil şirketten talep edemeyeceğini, davacının bu talebinin de reddi gerektiğini, dava konusu çekte ciro silsilesi düzgün olup kopukluk bulunmadığını, Davacının ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin Reddine, Yetki itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddine, haksız ve yasaya aykırı açılan davanın reddine, davacının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Tarafların iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davalı faktoring şirketi tarafından yapılan işlemin ilgili Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, çekin ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalının yetkili hamil olduğu, faktoring sözleşmesinin ve devir işleminin ödeme yasağı kararı alınmadan önce yapıldığı, faktoring şirketinin çek hakkında ödeme yasağı konulduğunu bilebilecek durumda olmadığı, davalıların kötüniyetli olduğuna dair iddiaları teyit eder tarzda bir delilin davacı tarafça dosyaya ibraz edilmediği anlaşıldığından davanın reddine ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada mevcut çek fotokopisinden de görüleceği üzere müvekkilinin ciranta konumunda bulunan ..,..ile yaptığı dosyaya daha önce ibraz ettikleri fotokopi uyarınca çekin yasal hamilinin ve hak sahibi olduğunu, dosyaya daha önce ibraz edilen fotokopi uyarınca çekin yasal hamili ve hak sahibi olduğunu, buna karşın daha önce de izah edildiği üzere çekin müvekkilinin rızası olmaksızın elinden çıktığını, hak kaybına uğramamak için harekete geçip öncelikle savcılığa başvuru yaptıktan hemen sonra Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde çekin iptali için dava açtıklarını,

hak kaybına uğramamak adına ve zarar görmemek için kanunlarda tanınan bütün yasal hakları kullandıklarını, yargılama devam ederken çekin bankaya ibraz edildiğini, davalı şirketle müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, davalının da bu noktada var olan ticari ilişkiyi ispat yükünü yerine getiremediğini ve somut bir delil sunamadığını, çekin bir ticaret vasıtası olduğu da nazara alındığında davalı şirketin kötü niyetli hamil olduğunu ve müvekkilinin yasal hak sahibi olduğunun son derece açık olduğunu,

davalı şirketin defterlerinin incelenmesini talep etmelerine rağmen ilk derece mahkemesince herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin taleplerinin reddedildiğini, eksik incelemeyle karar verildiğini, davalı Factoring şirketinin de üzerine düşen gerekli araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bu nedenle ret kararının hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, dava konusu çek üzerinde davacının herhangi bir cirosunun bulunmadığı,

savcılık soruşturmasına ilişkin davacı vekilinin takipsizlik kararı verildiğine dair duruşmadaki beyanı birlikte değerlendirildiğinde ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...