Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/491 K.2025/726

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin ...nin ortağı iken kooperatifin ferdileştirildiğini, akabinde 08.08.2020 tarihli 2019 yılı Olağan Genel Kurulunda kararlaştırıldığı üzere kooperatifin tasfiyesine dayanak olmak üzere geçmiş ve muhtemel borç-alacak durumu komisyon tarafından tespit edildiğini ve ortaklara bildirilerek ödenmesi gereken miktarın 30/09/2020 tarihine kadar ödeyen ortakların ibra edileceği ve bundan sonra başka harcama yapılmayarak kooperatifin tasfiyesine başlanacağının bildirildiğini ve hatta ortaklıktan çıkma istemi olan üyelerin belirtilen miktarları ödemek suretiyle ortaklıktan çıkarılma işlemlerinin karar defterine işleneceğinin

taahhüt edildiğini, komisyonca tespit edilen ve müvekkilinin ödemesi gereken fark bedelinin 68.588,00 TL olarak müvekkiline eksik bildirildiğini, müvekkilinin tespit komisyonunca belirlenmiş olan 83.209,00 TL'yi 22.09.2020 tarihinde davalı Kooperatife ait Vakıfbank hesabına ödediğini, daha sonra Antalya 11. Noterliğinin 29.09.2020 tarih...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile ödemekle yükümlü olduğu miktarları ödediğini ve başkaca harcama yapılmayarak kooperatifin tasfiye işlemlerinin başlamasını istifa hakkını saklı tutarak bildirdiğini,

daha sonra ortaklıktan doğan üzerine tescil edilmiş olan taşınmazını 02.10.2020 tarihinde başkasına sattığını ve Antalya 11. Noterliğinin 07.10.2020 tarih ve ...yevmiye sayılı istifanamesi ile taşınmazı devrettiğini kooperatif ile ilişkisi kalmaması sebebiyle ortaklıktan istifa ettiğini davalıya bildirdiğini, kooperatifin 05.03.2021 tarihide olağan olarak Genel Kurul Toplantısını yaptığını ve önceki toplantılarda taahhüt edilen ve kararlaştırılan hususlara aykırı olarak ortaklardan ...ın yetkilisi olduğu ....

Şti ile imzalandığı iddia edilen sözleşmeye istinaden 17 adet üyeden ortak başına 100.000,00 TL toplanmasına karar verildiğini ve müvekkiline tebliğ edildiğini, Antalya 17. Noterliğinin 10.05.2021 tarih ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile müvekkiline ortaklıktan kaynaklanan sorumluluk veya yükümlülük isnat edilmeye çalışıldığını, müvekkilinin de Antalya 11. Noterliğinin 18/05/2021 tarih ve...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını istifasının işleme alınmadıysa bir iş günü içinde işleme alınmasını aksi takdirde sorumlular hakkında yasal yollara başvurulacağının bildirildiğini,

ödeme ihtarnamesinde belirtilen miktarın süresi içinde ödendiğini, istifanın noter kanalı ile davalıya bildirilmesi ile ortaklıktan doğan borç ve yükümlülüklerinin bittiğini, toplantı yeter sayısının sağlanmadığını belirterek davalı kooperatife karşı tüm borç ve yükümlülüklerini yerine getirdikten sonra istifa yolu ile ortaklıktan çıkmış olduğundan dolayı müvekkilinin davalı kooperatife borçlu olmadığının tespiti ile istifasının kabulü ile 07.10.2020 tarihinde istifasının kabulüne ve 07/10/2020 tarihi itibariyle ortaklık kaydının silinmesini 05/03/2021 tarihli Kooperatif Olağan Genel Kurul kararlarının iptaline karar verilmesini talep ve

dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, aynı davaya yönelik başka davalarda açıldığını, ortaklardan ..., ..., ...tarafından Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde...

Esas, yine ortaklardan ..., ..., ..., ... tarafından Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı davalarının açıldığını usul ekonomisi ve hukuki şartlar nedeniyle birleştirilmesine karar verilmesini, davacının ortağı olduğu kooperatif tüzel kişiliğinin borcu tasfiye edilmeden ayrılmaya kalkması kalan ortaklar yönünden haksızlık olduğunu, sorumlu olduğu borcu ödedik iddiasının yanlış olduğunu, şartların sağlanmasıyla Denetim Kurulunun daveti üzerine 05/03/2021 tarihinde olağanüstü genel kurulunun yapıldığını, genel kurula ilişkin davet kağıdından tebliğ evraklarına ve alınan kararları içeren genel kurul tutanağı,

hazirun cetveli ile yapılan seçime göre meydana gelen yönetim kurulunun görev paylaşım kararını verdiklerini, kooperatifin sağlıklı ve yasal çalışma şartları içinde borçlarını tasfiye ederek tasfiye sürecine gireceğini, eski başkan ...'ün eşi olan ortak ...ün bu boşluk sırasında kooperatif aleyhine Antalya Genel İcra Dairesinin ...Esas sayılı ilamsız icra takibi başlattığını, kep adresine yapılan tebligatı eşi ...'ten başkasının bilmesi ve alması mümkün değilken takibin kesinleştiğini böylece 837.000,00 TL daha borcun meydana geldiğini,

Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde bu takip ile ilgili ...Esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığını,...ve ... hakkında Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... 07.09.2021 tarihli ara kararı ile: 05/03/2021 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan kararların butlan ve iptaline ilişkin dava tefrik edilerek, Mahkememizin ayrı bir esasına kaydedilerek K.K 53/3 maddesi uyarınca aynı genel kurul kararına karşı açılan iptal davasının görüldüğü Antalya 3.ATM'nin ...E sayılı dosyası ile birleştirilmiş ise de; bu Mahkemece verilen ...

E-..K sayılı kararı ile tekrar Mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir. Davacının genel kurul karanı kararına karşı açtığı iptal davasının görülebilmesi için, öncelikle genel kurulun yapıldığı tarihtekooperatif üyesi olup olmadığının belirlenmesi gerektiğinden Mahkememizce dava yeniden tefrik edilmiştir.

Davacının davalı kooperatife borçlu olup olmadığı, tüm borç ve yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve kooperatif üyeliğinden ayrıldığının belirlenmesine ilişkin yargılamada; toplanan deliler, alınan bilirkişi heyeti raporu ve tüm dosya mündericatına göre; davacının Antalya 11. Noterliği aracılığı ile kooperatif üyeliğinden istifanamesinin 08.10.2020 tarihinde davalı Kooperatife tebliğ edildiği,

Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 13 maddesi ve K.K 12. Maddesine göre davacının 08/10/2020 tarihinde kooperatif üyeliğinden istifa yoluyla çıktığının kabul edilmesi gerektiği ve bu tarih itibariyle davacının kooperatife olan tüm borç ve yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu belirlendiğinden davanın kabulüne ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesince bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazlarının dikkate alınmadığını, kooperatifin ortaya çıkan borcunun davacı ortağının tüm edimlerini yerine getirip istifa ettikten sonra ortaya çıkan yeni borç olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, kooperatifin hiçbir genel kurulunda kesin kararla her ortağın inşaat maliyetinden dolayı ödeyeceği kesin miktarın ne olacağı karar altına alınmadığını, kesinleşmiş ve genel kurulca kabul edilen bir komisyon kararının da olmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, kooperatif üyeliğinin istifa ile sona erdiğinin ve borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının genel kurul toplantısında aldığı karar doğrultusunda komisyonun belirlediği fark tutarlarını yatıran davacının istifasının kabul edilip edilmeyeceği, komisyon kararının dikkate alınıp alınmayacağı noktalarında toplanmaktadır.

Somut olayda sunulan genel kurul toplantı tutanakları, komisyon raporu, ödeme ihtarnameleri, ödeme dekontları ve istifaya ilişkin noter ihtarlarının incelenmesinde.

08/08/2020 tarihli genel kurul toplantısında kooperatif üyelerinden alınması gereken ilave fark bedellerinin görüşüldüğü, söz konusu fark bedellerinin tespiti, hesabı, maliyete yansıtılması konusunda çalışma yapmak üzere isimleri belirtilerek beş kişilik komisyon kurulmasına karar verildiği, komisyonun çalışmasını tamamlayıp 31/08/2020 tarihine kadar tüm üyelerin kayıtlı adreslerine posta yoluyla tebliğ ettirmesine, üyelerin de komisyon tarafından belirlenen ve ödenmesi için kendilerine tebliğ edilen fark bedellerini 30/09/2020 tarihine kadar ödenmesine, gecikme halinde aylık %3 gecikme cezası uygulanmasına karar verildiği,

bunun üzerine 14/08/2020 tarihli komisyon toplantısı yapılarak aralarında davacının da bulunduğu birçok kooperatif üyesine yatırmaları gereken fark tutarını gösterir ödeme ihtarnameleri tebliğ edildiği, ihtarnamede belirlenen tutarın 30/09/2020 tarihine kadar ödenmesi gerektiği, bu ödeme ile kooperatife mevcut tüm borcun ödenmiş sayılacağı ve fesih tarihine kadar herhangi bir ek ödeme çıkarılmayacağı, ipoteğin fek edileceği, talep halinde kooperatif üyeliğinden ayrılma dilekçesinin de yönetim kurulunca karar defterine işleneceği, tahsis edilen bağımsız bölümün tüm haklarının devredileceği hususlarının ihtar edildiği,

davacının belirtilen fark ödeme tutarlarını süresinde yatırdıktan sonra noter aracılığıyla keşide ettiği ihtarname ile kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini davalı kooperatife bildirdiği anlaşılmaktadır.

Davalı kooperatif ana sözleşmesinin ortaklıktan çıkma başlıklı 13. Maddesinde her ortağın hesap senesi sonundan en az bir ay önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabileceği, yönetim kurulunun bu hükme uygun olarak yapılacak isteğe rağmen yazılı başvurunun kooperatif kayıtlarına girişinden itibaren bir ay içinde kabulden kaçınması halinde ortağın çıkma isteğini noter aracılığı ile yönetim kuruluna bildireceği, bu bildiri tarihinden itibaren çıkmanın gerçekleşeceği düzenlenmiştir.

Buna göre davalı kooperatif ana sözleşmesinde ortaklıktan çıkmayı sınırlandıran herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Davacı Antalya 11. Noterliğinin 07.10.2020 tarih ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile istifa etmiş, istifa 08.10.2020 tarihinde davalı kooperatife tebliğ edilmiştir. Dolayısıyla davacının 13. Maddeye uygun olarak hesap senesi sonundan en az bir ay önce istifa iradesini açıkladığı görülmektedir.

İstifa halinde, istifa eden üyenin taşınmazı iade etmesi, kooperatifin ise üyeden aldığı ödemeleri üyeye iade etmesi gerekmektedir. Bunun tek istisnası Kooperatifler Kanunun 81/2 maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre tasfiye sürecine girmiş olan kooperatiflerde istifa eden veya çıkarılan ortağın konutu iade yükümlülüğü bulunmamakla birlikte bu üyelerin sonradan oluşacak tasfiye masraflarına katılma yükümlülüğü mevcuttur. Somut olayda davalı kooperatif tasfiye sürecinde bulunmadığından bu maddenin uygulanması mümkün değildir. Bu halde davacının aldığı konutu iade etmediği sürece istifasının hüküm doğurmayacağı bir an için düşünülse de somut olay açısından davacının istifa sürecine nasıl girdiği ve ne şekilde istifa ettiği uyuşmazlığın çözümü için önem taşımaktadır.

Somut olaya emsal nitelikteki Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 17/12/2020 tarih,... Esas ve ...Karar sayılı ilamında "Somut olayda, davacı kooperatifin kendisine konut teslim edilmeyen üyeleri ile ilgili inşaat faaliyetlerine devam edildiği, genel kurullarında tasfiye sürecine girmesi ile ilgili bir karar alınmamış olduğu, davalı dahil olmak üzere bazı üyelerine tapu kayıtları verilmişse de, henüz amacına ulaşmamış olduğu anlaşıldığından, bu hükmün uygulama yeri bulunmamaktadır.

Ne var ki davalı tarafça, davacı kooperatifin 01.07.2012 tarihli genel kurulunun 6. gündem maddesinde.

"Geçmiş genel kurul kararları çerçevesinde hesap komisyonunca belirlenen daire başına düşen bakiye borcunu kapatan ve tapusunu alan üyelerin gerekli belge ve yönetim kurulu tarafından hazırlanmış olan taahhütnameleri imzaladıktan sonra dairesini alarak üyelikten çıkabilmesine,..." oy çokluğu ile karar verildiği, bu kararın kesinleştiği, müvekkilinin de bu karar uyarınca kesin hesap borcunu ödeyerek ibra belgesi aldığı, bu karar doğrultusunda istifa ettiğinden taşınmazına ait tapusunun geri alınamayacağı savunulmaktadır.

Bu genel kurul kararı, kendisine henüz konutları teslim edilmeyen ortaklar aleyhine, Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesini ihlâl eder niteliktedir. Bu kararın batıl, bir başka anlatımla yok hükmünde olduğu davacı vekilince kabul edilen 05.12.2016 tarihli bilirkişi raporunda benimsenmiştir.

Ancak, davacı kooperatifin, kendi genel kurul kararının batıl olduğunu ileri sürmesinin TMK'nın 2. maddesindeki iyiniyet kurallarına aykırı olduğunun kabulü gerekir." gerekçeleriyle kooperatifin genel kurul kararının geçerli olmayacağını ileri sürmesinin iyi niyet kurallarına aykırılık oluşturacağı belirtilmiştir.

Davacı 08/08/2020 tarihli genel kurul toplantısında üyelerden ilave fark bedeli alınması konusunda isimleri de belirtilerek oluşturulan komisyona verilen yetki çerçevesinde bu komisyonun belirlediği ek fark tutarlarını süresinde yatırarak ve kendisine tanınan hak çerçevesinde istifasını sunarak ortaklıktan ayrılmıştır.

Zira kendilerine bu ek fark tutarını ödemeleri halinde başka herhangi bir şekilde ödeme istenmeyeceği ve talepleri halinde kooperatiften ayrılabilecekleri belirtilmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesinde bu hususu inkar etmemekle birlikte bu kararın uygulanamayacağını üzülerek ifade ettiklerini açıklamıştır.

Yukarıda açıklanan emsal kararda belirtildiği üzere kooperatifin, kendi genel kurul kararının batıl olduğunu veya uygulanamayacağını ileri sürmesi TMK'nın 2. maddesindeki iyiniyet kurallarına aykırıdır.

Tüm dosya kapsamı yukarıdaki açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde; davacının kooperatif genel kurulunun aldığı karar ve bu doğrultuda yapılan işlemler neticesinde istifasını kooperatife sunduğu, bu genel kurul toplantısında alınan kararın ve komisyon işlemlerinin uygulanamayacağı ve geçerli olmayacağı savunmalarının TMK'nın 2. maddesindeki iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacağı, Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 13. maddesi ve Kooperatifler Kanunu 12. Maddesine göre davacının 08/10/2020 tarihinde kooperatif üyeliğinden istifa yoluyla çıktığının kabul edilmesi gerektiği,

hükme esas alınan denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyet raporuna göre istifa tarihi itibariyle davacının kooperatife olan tüm borç ve yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinafının reddi gerekmiştir.

Neticeten HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...