Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/614 K.2025/506

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin organizasyon işleri ile uğraştığını, ... Tic. A.Ş.'ye organizasyon hizmeti verdiğini ve 5.642,00 Euro alacağı bulunduğunu, aynı zamanda müvekkili şirketin ... Şirketi'ne bağlı olan ... İnşaat Emlak Tur. Yat. Tic. A.Ş.'den 443,92 Euro alacağı bulunduğunu, ... A.Ş.'nin, ... Tic. A.Ş.'yi devraldığını ve Ticaret Sicil Gazetesi'nde devraldığı ... Tic.

A.Ş.'den olan alacakların bildirilmesi için çağrı ilamı yayınladığını, taraflarınca alacağı bildiren ihtarnamenin Antalya 16. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarı ile gönderildiğini ve Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ... A.Ş. ve ... A.Ş.'nin sözleşmeye dayalı alacak olan 5.642,00 Euro ve 207,89 TL ihtarname masrafından ve borcun ferilerinden, ... İnş. Eml. Tur. Yat.

A.Ş.'nin ise borcun 443,92 Euro ve takip ferilerinden sorumlu olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek, yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalılar vekili, davacının icra takibinde taraflar arasında varlığı iddia edilen 03/09/2020 tarihli sözleşmeyi takibe dayanak göstermesine karşın, itirazın iptali dava dilekçesinde, hizmet verildiği halde bedelinin ödenmediğini, 03/09/2020 tarihli ihtarname ile borcun ödenmesinin istendiğinden bahsedilerek takip dayanağını değiştirmeye kalkışıldığını, müvekkili şirketler ile davacı arasında böyle bir sözleşmenin bulunmadığını, icra dosyasına dayanak yapılan usulüne uygun ve davalı müvekkili şirketlerce kabul edilmiş olan bir cari hesabı veya fatura sunulmadığını, davacının mesnedi dahi bulunmayan alacak iddiasının haksız olduğunu,

alacaklı gözüken tarafça takibe dayanak yapılan varsa faturaların, davalı müvekkillerinin kabulünde olmayıp, tek taraflı olarak düzenlenen bu belgelerin iddia edilen alacağa dayanak yapılmasının mümkün olmadığını, bahsedilen ihtarnamenin tebliğ edilmediğini, davalı ... Tur. A.Ş. hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerekeceğini, davalılar ... Emlak A.Ş. ile ... A.Ş. arasındaki ilişkinin, kısmi bölünme yöntemiyle şirket bölünmesi niteliğinde olup, ...

A.Ş. nezdinde ki bir kısım taşınmazlarla sınırlı olarak yapılan devir işleminden, ... A.Ş.'nin sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını beyan ederek, davalı müvekkilleri aleyhine haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi yapan davacının, her bir davalı için ayrı ayrı iddia ettiği alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere yasal tazminata çarptırılmasına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...Somut uyuşmazlığın çözümü amacıyla taraflara ticari defterlerini sunmak üzere kesin mehil verilmiş, kesin mehil içerisinde davacı taraf defterlerini sunmuş, davalı taraflar ise defterlerini sunmamıştır. Bu sebeple davacının ticari defterlerindeki kayıt ve belgeler nazara alınarak değerlendirme yapılmıştır. Organik bağ yönünden değerlendirme: Davalı ... Turizm İnşaat San. ve Tic.

A.Ş.'nin, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 18 Aralık 2020 tarih, 10227 sayılı gazetesinin 718. sayfasında tescil edilen hususlar başlığı ile "Sermaye Arttırımı, Kısmi Bölünme (Devralan), Genel Kurul İç Yönergesi", hususlarının ilan edildiği görülmüştür. Devrolunan davalı ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketi'dir. Bölünme sözleşmesi veya bölünme planıyla kendisine borç tahsis edilen şirket birinci derecede sorumludur.

Bu şirketin sorumluluklarını ifa etmemesi üzerine bölünmeye katılan diğer şirketler, ikinci derecede ve müteselsilen sorumlu olurlar (TTK'nın 176. ve 177. maddeleri). Yine ortakların, bölünme kararının ilanından önce doğan sorumlulukları, bölünmeden sonra da devam eder. Sorumluluklar, bölünme kararının ilanından itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TTK'nın 158. maddesi). Bu kapsamda ve teknik bilirkişi raporu ile bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davalıların ...

A.Ş. ve ... Tur. A.Ş.'nin, borcun 5.642 Euro'luk bölümünden, ... İnşaat Emlak A.Ş.'nin ise borcun 443,92 Euro'sundan aleylerine başlatılan 05/10/2020 tarihli takip alacaklarından dolayı ödemekle sorumlu olduğu, ana raporda incelenen davacı defterlerinde yer alan 2019-2020 yılları arası davalıların cari hesap özetlerinden ve kısmi bölünme ilamı ile sabit olduğunun anlaşılmış olup, bu sebeple husumet itirazlarının reddi gerekmiştir. Davalıların ... A.Ş.'nin ve ... Tur.

A.Ş.'nin, borcun 5.642 Euro'luk bölümünden, ... İnşaat Emlak A.Ş.'nin ise borcun 443,92 Euro'sundan aleylerine başlatılan 05/10/2020 tarihli takip alacaklarından dolayı ödemekle sorumlu olduğu" gerekçesiyle davanın kabulü ile, davalıların Antalya Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı takip dosyasındaki itirazlarının iptali ile, takibin kaldığı yerden aynen devamına, davalıların sorumluluğu oranında hükmolunan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, icra takibinde taraflar arasında varlığı iddia edilen 03/09/2020 tarihli sözleşmeyi takibe dayanak göstermesine karşın, itirazın iptali dava dilekçesinde, hizmet verildiği halde bedelinin ödenmediğini, 03/09/2020 tarihli ihtarname ile borcun ödenmesinin istendiğinden bahsederek,

takip dayanağını değiştirmeye kalkıştığını, mahkemece, davacının icra takibinde gösterdiği alacağının dayanağını, itirazın iptali davasında değiştirmesine müsaade edildiğini, itirazın iptali davaları, icra takibi ile sıkı sıkıya bağlı davalar olup, icra takibinde alacağın dayanağı olan bir hususun itirazın iptali davasında dayanak olarak gösterilmeyip, takipte istenenden farklı bir nedene dayanılarak alacak iddiasında bulunulmasının hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafından, borcun dayanağı olarak icra takibinde 03/09/2020 tarihli sözleşme gösterilmiş ise de,

davalı müvekkili şirketler ile davacı arasında böyle bir sözleşmenin bulunmadığını, karşı tarafın takip dayanağı yaptığı alacak kalemi olarak gösterilen diğer hususların da dayanağının ve bağlayıcılığının bulunmadığını, ne ödeme emri ekinde ne de icra dosyasında, alacağına dayanak yaptığı usulüne uygun ve davalı müvekkili şirketlerce kabul edilmiş olan bir cari hesap veya faturanın sunulmadığını, davacının mesnedi dahi bulunmayan alacak iddiasının haksız olduğunu, alınan ... tarihli bilirkişi raporunda, davacının 2019 yılı defterlerinde alacak kaydına ilişkin faturaların kayıtlı olduğu,

2020 yılında ise 2019 yılından devreden bir alacak kaydı gözüktüğü, 2020 yılında kesilmiş bir fatura ve sözleşmeye rastlanmadığı, davacının dosyaya sunduğu mutabakat mektuplarında ise davalıların imzalarının bulunmadığının bildirildiği, raporda, alacağın kaynağının 2019 yılı "dans, show ve gösteri" hizmetlerinden kaynaklanan 2019 yılı irsaliyeli faturalar olduğu,

bu faturaların üst tarafının imza edilerek açık fatura olarak düzenlendiği belirtilmiş ise de davacı tarafından gerek icra takip dosyasına ve gerekse dava/delil dilekçesi ekinde faturaların dosyaya ibraz edilmediğini, davalı müvekkillerine bu faturaların tebliğ edilmediğini, yine fatura konusu hizmetlerin davalıya verildiğine dair teslim/tesellüm belgesinin de dosyaya sunulmadığını, davalı müvekkillerinin, davacıdan herhangi bir mal veya hizmet almadıklarını, davacı tarafından faturaların davalılara tebliğ edildiği ve fatura konusu hizmetin davalılara verildiğine dair kesin delil ibraz edilmemiş olmakla,

davacının alacak iddiasını ispat edemediğini, bu yönüyle davanın reddi gerektiği halde kabulünün hatalı olduğunu, davacının delil bildirme süresi geçtikten sonra, muvafakatleri olmadan, yeni delil sunmasına müsaade edilmemesi gerekirken, mahkemece, davacının 10/09/2021 tarihli dilekçesi ekinde yeni delil ibraz etmesine,

dava dilekçesinde yer almayan e-posta yazışmalarıyla iddiasını genişletmesine izin verildiğini, iddiayı genişletme yasağının hiçe sayıldığını, sunulan 19/02/2020 tarihli mutabakat mektubu 2019 yılına ait olup, takip dayanağı gösterilen 03/09/2020 tarihli sözleşmeden önceki tarihi içerdiği için bu davada hiçbir hukuki kıymetinin olmadığını, mahkemece, icra takibindeki taleple bağlı kalınarak,

takip talebinde 03/09/2020 tarihinde doğduğu iddia edilen sözde alacak için, davacının yalnızca 2020 yılı defter ve kayıtlarında iddia edilen alacağın kayıtlı olup olmadığının incelenmesi gerektiğini, 2020 yılında böyle bir alacak kaydı bulunmadığının rapor ile tespit edildiğinden, defter sahibinin aleyhine kayıtların kesin delil olacağı gözetilerek,

davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerektiğini, HMK'nın 222. maddesindeki, davalı müvekkillerinin ticari defterlerini süresinde sunamamasının yaptırımı olan davacının defter kayıtlarının sahibi lehine delil teşkil etmesi kuralının, ancak ve ancak davacının iddia ettiği alacağın kendi defterlerinde kayıtlı olması halinde uygulanabilecek bir kural olduğunu, 2020 yılında doğduğunu iddia ettiği sözde alacağın kendi defterinde bile kayıtlı olmaması karşısında, mahkemece, başkaca incelemeye gerek olmaksızın davanın reddi gerekirken, icra takibindeki talep dışına çıkılıp, 2019 yılı için inceleme yapılıp sonuca gidilmesinin isabetsiz olduğunu,

davalı ... Tur...A.Ş. hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacının iddia ettiğinin aksine davalılar ... Emlak...A.Ş. ile ... Turizm A.Ş. arasındaki ilişkinin, kısmi bölünme yöntemiyle şirket bölünmesi niteliğinde olup, ... A.Ş. nezdinde ki bir kısım taşınmazlarla sınırlı olarak yapılan devir işleminden, ...

Tur...A.Ş.'nin sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, kısmi bölünmede, bölünme kapsamında devredilmeyen pasifler nedeniyle devralan yeni şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, bölünme sırasında kendisine borç tahsis edilmeyen yeni kurulan şirketten alacaklıların talep hakkının olmadığını, alınan mali müşavir bilirkişi raporlarında da Ticaret Sicil kayıtlarına ilişkin hiçbir inceleme yapılmadığını, dosyaya celp olunan Ticaret Sicil kayıtlarının değerlendirilmediğini, raporların bu yönüne ilişen itirazlarının mahkemece dikkate alınmadığını, davacının, bölünme ile kendisine borç tahsisi yapılacak olan davalı ...

Tur...A.Ş'yi takip edebilmesi için Yasa'da sayılan hallerin mevcudiyetini ispat etmesi gerektiğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, hizmet alacağının tahsili için başlatılan ilamsız takipte vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı tarafça, davalılar aleyhine başlatılan ilamsız takipte, ödeme emrinde alacağın sebebinin "03/09/2020 tarihli sözleşmeden kaynaklı alacak" şeklinde gösterildiği, ancak davacının takip talebinde tarih içeren herhangi bir sözleşmeden bahsedilmeyip, alacağın kaynağı olarak "sözleşmeye dayalı alacak" ifadesinin yer aldığı, 03/09/2020 tarihinin, Euro cinsinden talep edilen alacakta, alacağın TL karşılığının bu tarihteki kur esas alınarak hesaplandığını ifade etmek için yazıldığı, dolayısıyla davalının iddia ettiğinin aksine, davacı tarafça 03/09/2020 tarihli bir sözleşmeye dayanılmadığı,

ödeme emrinde yapılan hatanın davacıdan kaynaklanmadığı, dava dilekçesinde, taraflar arasında organizasyon hizmeti verilmesine ilişkin anlaşma bulunduğu ve verilen hizmetin ödemesinin yapılmadığı gerekçesiyle alacağın bundan kaynaklı olduğunun açıklandığı, dolayısıyla davacının, takip sebebini değiştirmediği, tensip zaptı ile delillerin bildirilmesi için verilen sürede de takip talebindeki alacak miktarıyla aynı tutarı içeren mutabakat belgelerini sunduğu,

davacının rapordan sonra mutabakat belgelerinin davalılar tarafından kendisine gönderildiğini belgelemek için sunduğu mail yazışmalarının, sonradan bildirilen delil niteliğinde kabul edilemeyeceği, zira rapordaki mütalaaya göre davayı aydınlatmak amacıyla sunulan belgeler olduğu, davacının davayı uzatma kastının bulunmadığı anlaşıldığından, davalılar vekilinin bu yönlere ilişen istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Davacı, davalı ... Emlak şirketi ile ... İnşaat şirketine organizasyon hizmeti verdiğini, bundan kaynaklı alacağın ödenmediğini, diğer davalı ... şirketinin ise bölünme yoluyla davalı ... Emlak şirketini devralmış olması sebebiyle davalı ... Emlak şirketinin borcundan bu şirket ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu iddia etmektedir. Takipte istenilen asıl alacağın 443,92 Euro'su ... İnşaat Emlak şirketinden, 5.642,00 Euro'su ile 207,89 TL ihtarname masrafı ise ... Emlak A.Ş. ile ... Turizm A.Ş.'den talep edilmektedir.

Davalılar ... Emlak şirketi ve ...

İnşaat şirketi yönünden yapılan değerlendirmede; davacının usulüne uygun tuttuğu anlaşılan defterlerinde, faturaların TL olarak kaydedilmesi, takip konusu alacağın ise yabancı para (Euro) cinsinden talep edilen alacak olması sebebiyle, raporda, takip alacağı ile defter kayıtlarındaki alacağın uyumlu olmadığı belirtilmiş ise de, davacının sunduğu ve davalılarca mail yoluyla davacıya gönderildiği anlaşılan, davacı tarafça imzalı mutabakat belgelerinde, davalıların takipte talep edilen yabancı para cinsinden gösterilen tutar kadar davacıya borçlu oldukları anlaşıldığından, mahkemece mutabakat belgeleri gerekçe gösterilerek,

davanın bu davalılar yönünden kabulüne karar verilmesi gerekirken, takip konusu alacak miktarıyla uyuşmayan ve dolayısıyla davacı lehine delil teşkil etme özelliği bulunmayan davacı defterlerine itibar edilerek karar verilmesi hatalı bulunmuş, davalılar vekilinin bu yöne ilişen istinaf başvurusu kabul edilmiştir.

Davalı ... şirketi yönünden yapılan değerlendirmede; mahkemece şirketlerin ticari sicil kayıtlarının celp edilmesi, davacının iddiasında geçen ve dosyada yer almayan 03/09/2020 tarihli ihtarnamenin dosyaya sunulmasının sağlanması ve akabinde konusunda uzman bir bilirkişiden, ... A.Ş. ile davalı ...

Emlak şirketi arasındaki bölünme işleminin ne şekilde gerçekleştiği, bölünme sebebiyle takip konusu edilen alacaktan, ... şirketinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı konularında rapor alınarak, oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken, davalılar arasındaki ilişki netleştirilmeden ve bu konuda dosyaya herhangi bir bilgi ve belge kazandırılmadan, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetli görülmemiş, davalılar vekilinin bu yöne ilişen istinaf başvurusu haklı görülmüştür.

Sonuç olarak, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...