Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/636 K.2025/607

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... arasında, ...'ye ait ... çağrı işaretli ... adlı geminin satışı konusunda 10/04/2018 yılında anlaşıldığını, satış bedelinin ödendiğini, söz konusu gemi üzerinde mahkeme tarafından konulmuş tedbir kararı olduğundan resmi devir işleminin gerçekleştirilemediğini, 12/04/2018 tarihinde kooperatif hissesini müvekkile devrettiğine dair dilekçeyi davalı kooperatife verdiğini, geminin kiralanması konusunda anlaşılarak Antalya 15. Noterliği 06/07/2018 tarih ve ... no'lu 2 yıllık kira sözleşmesi yapıldığını,

müvekkilin davalı kooperatife üyelik kaydının yapılması için 01/02/2019 tarihinde Antalya Ticaret İl Müdürlüğüne yazılı başvuruda bulunduğunu, 21/02/2019 tarihinde Ticaret İl Müdürlüğü tarafından verilen cevapta müvekkilin uygun araç sahibi olmadığı gerekçesi ile talebin reddedildiğini, 13/02/2019 tarihinde müvekkilinin Antalya 5. Noterliği 13/02/2019 tarih ve ... numaralı ihtarnamesi ile davalı kooperatife ihtar çektiğini, bir cevap alamadığını, dava dışı ...

07/03/20219 tarihinde davalı kooperatife 12/04/20218 tarihli kooperatif hissesini devrettiğine dair dilekçesinin geçersiz olduğuna dair bir dilekçe verdiğini, müvekkilin Antalya 17. Noterliği 28/05/2020 tarih ve ... numaralı ihtarnamesi ile dava dışı ...'ye kooperatif hisse devir işlemlerinin yapılması için ihtar çektiğini, ancak sonuç alamadığını, dava dışı kooperatif üyesi ...'nin 12/04/2018 tarihinde kooperatife vermiş olduğu dilekçenin devir iradesi için yeterli olduğunu,

davalı kooperatifin ana sözleşmesinde kooperatifin amacına uygun bir motorlu araca sahip olmanın veya bu nitelikte bir aracı en az iki yıl süreyle kiralamış olmanın kooperatif üyeliği için gerekli şart olduğunu, imzalanan kira sözleşmesinin kooperatif üyelik şartlarını sağladığını, hukuki gerekleri yerine getirildiği halde davalı tarafından üyelik tescili yapılmayan müvekkilin davalı kooperatif üyeliğinin tespit ve tesciline, dava harç, gider ve karşı vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkili kooperatifin ana sözleşmesinin 200 Nolu Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin ana sözleşmesi olduğunu, ana sözleşmenin 10. Maddesinde ortaklığa kabul hükümlerinin açıklandığını, kooperatifin amacına uygun bir motorlu aracın kiralanmasının tek başına yeterli olmadığını, isteklinin kira sözleşmesinin yaptığı tarihin ortaklığın devrine ilişkin dilekçesini verdiği tarihten yaklaşık 3 ay sonrası olduğunu, ortaklığın devrine ilişkin dilekçenin verildiği tarihte isteklinin ... isimli gemi üzerinde tasarruf yetkisi bulunmadığını, dava ile dava dışı ...'nin tarafı olduğu işlemlerden dolayı kooperatifin sorumluğu olamayacağını,

ana sözleşmenin 10. Maddesindeki şartları taşımayan davacıyı ortaklığa kabul etmesinin mümkün olmayacağını, davacı yanca açılmış haksız ve hukuka aykırı olan davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine, fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "10/01/2022 tarihli gerekçeli, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; Kooperatif ana sözleşmesinin 10. Maddesinde, ortaklık şartlarının düzenlendiği, davacının taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmiş esnaf olmak ve kooperatifin amacına uygun motorlu aracı olmak şartlarını taşımadığı, davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu beyan dilekçesinde, davacının taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmiş esnaf olduğuna ilişkin bir iddiasının bulunmadığı gibi dosya kapsamında buna ilişkin herhangi bir belge veya delilin bulunmadığı, dolayısıyla davacının kooperatife ortaklığa üye olabilmek için gerekli niteliklere sahip olmadığı anlaşılmakla davanın reddi" şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kooperatifin ana sözleşmesinde, kooperatifin amacına uygun motorlu aracı bulunma şartı bulunduğunu, bulunma kavramından kastın mülkiyet olmadığını, zilyetlik olduğunu, davacının ise zilyetlik şartlarını taşıdığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti ve tescili istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,

ana sözleşmenin 10. Maddesinin 5. fıkrasında yazılı üye olma şartlarından birisi olan " kooperatifin amacına uygun motorlu aracı bulunma" şeklindeki düzenlemede yer alan "bulunma" kavramı mülkiyet anlamında bir bulundurmayı ifade etmese de, ana sözleşmenin 10.maddesinin 3. fıkrasında üye olma şartlarından bir tanesinin de " taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmiş esnaf olma" şartı olması, davacının bu şartı sağladığına ilişkin bir belgenin veya iddianın dosya kapsamında bulunmaması karşısında, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre;

davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...