Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/28 K.2025/164

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, keşidecisi ... olan 30/04/2024 keşide tarihli, 160.000,00 TL bedelli, ... seri nolu, ... Bankası Alanya Şubesine ait çek, keşidecisi ... olan 30/05/2024 keşide tarihli, 180.000,00 TL bedelli, ... seri nolu, ... Bankası Alanya Şubesine ait çek ve keşidecisi ... olan 30/06/2024 keşide tarihli, 180.000,00 TL bedelli, ... seri nolu, ...

Bankası Alanya Şubesine ait çeklerin müvekkilinin elinden rızası hilafında çıktığını, kaybolduğunu, müvekkilinin tüm aramalarına rağmen çekleri bulamadığını, bu itibarla da çekin üçüncü kişilerin eline geçerek kullanılması halinde müvekkilinin mağdur olacağını beyanla fazlaya ilişkin hak ve alacaklarını saklı tutarak öncelikle tedbiren kaybolan çek üzerine ödeme yasağı konulmasına ve bankalara bildirilmesine, çek bedelinin üçüncü kişiler tarafından tahsil edilmesinin engellenmesini ve söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... davacı zayi nedeniyle çek iptali istemi ile dava açmış, dava konusu çeklerin ibraz edilmesi üzerine davacı vekiline çeki elinde bulundurana karşı menfi tespit/istirdat davası açması için süre verilmiş, davacı vekili ise kesin süre içinde dava açmamıştır.

6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca; çek iptali talebiyle açılan ve hasımsız görülen yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı/menfi tespit davası açması konusunda süre verilmesinin gerekmesi, davanın açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi karar verilmesinin gerekmesi nedeniyle davanın reddine ve ödeme yasağının kaldırılması"şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin hamili iken çeklerin rızası hilafına kaybolduğunu, neticesinde çek iptali davasının açıldığını, TTK'nun 818/1s maddesinin aynı kanunun 757 ila 764. maddelerine atıf yaptığını, buna göre çekin ilan üzerine mahkemeye sunulması halinde istirdat davası açılması gerektiğini, somut olayda ise çeklerin mahkemeye sunulmadığını, 3.kişilerin çeklerin yetkili hamili olduğunu beyan ederek dosyaya dahil olmadığını, TTK'nun 763. maddedeki şartların gerçekleşmediğini, bu nedenle istirdat davası açma zorunluluğunun bulunmadığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken aynı yasanın 758.

Maddesine göre çeki elinde bulunduranın bilinmesi halinde mahkemece bu kişi aleyhine istirdat davası açmak üzere süre verilmesinin gerekmesine, somut olayda da iki adet çekin (... ve ... seri nolu çek) bankaya ibraz edilmesine, diğer çeki ( ... seri nolu çek) ise elinde bulunduran ... San. Tic. Ltd.

Şirketinin mahkemeye sunduğu dilekçe ile mahkemece istenildiği takdirde dava konusu çekin mahkemeye sunulabileceğinin beyan edilmesine, yani davacının çeklerin kimin elinde olduğunu bilebilecek durumda olmasına, mahkemece istirdat davası açmak üzere davacı tarafa verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açılmamasına, ... seri nolu çek için açılan istirdat davasından da feragat edildiğinin anlaşılmasına göre, karar usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan ( bknz.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07.05.2014 tarih 2014/2323 E. 2014/8698 K, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 31.10.2016 tarihli 2015/11662 Esas 2016/8538 Karar sayılı emsal ilamları) ; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...