Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/448 K.2025/966

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin ... Dış Ticaret Anonim Şirketi granit ithalatı ve satışı yaptığını, müvekkili şirkete ait olan 377,12 m2 granit plakalarının taşınması hususunda ...

Ticaret Ve Sanayi Ltd Şti ile anlaşma sağlandığını, davalı borçlu şirket tarafından müvekkili şirketin Merkez İstanbul adresinde bulunan granit mermerler nakliye aracına yüklendiğini ve 20.06.2016 tarihinde araç sürücüsü ... tarafından teslim alınarak müvekkili şirketin Bursa şubesine teslim edilmek üzere yola çıkıldığını, ancak 20.06.2016 tarihinde gerçekleşen kaza neticesinde söz konusu ürünlerin yola döküldüğünü ve zayi olduğunu, sonuç olarak söz konusu bu ürünlerin müvekkili şirketin Bursa şubesine teslim edilemediğini, akabinde taraflarına 21.06.2016 tarihinde pert olan 377,12 m2 granitlere fatura kesildiğini,

fakat borçlu şirket tarafından dönüş sağlanmadığı ve hiç bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine taraflarına 23.07.2016 tarihinde kayıtlı elektronik posta sistemi üzerinden ihtarname gönderilerek zararlarının giderilmesi talebinde bulunulduğunu ancak taleplerinden sonuçsuz kaldığını, müvekkili şirketin Bursa şubesine teslim edilmesi gereken 377,12 m2 granitten kaynaklı zararlarının 80.287,19 TL, iş bu tutarın ödenmesi için davalı borçluya fatura kesildiğini, ancak yapılan görüşmelere rağmen davalı şirketin iş bu borcunu ödemediğin,

tarafların ticari defter kayıtlarının incelendiğinde söz konusu borcun müvekkili şirkete ödenmediğinin görüleceğini, akabinde taraflarına ilamsız icra takibi başlatıldığını ve davalı borçlu tarafça bu takibe itiraz edilerek takibin durdurulduğunu,

davalı tarafın itirazının haksız olduğunu bu nedenle davalı borçlunun DEnizli 2. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takipte talep edilen alacak aslı işleyecek faiz ve ferilerine yönelik itirazlarının iptali ile takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkilline ait araç kaza yaptıklarını, sadece trafik içesinde, başka bir aracın sıkıştırması neticesinde kaza yapmamak adına manevra yaptığını, davacı şirket granitleri taşıma güvenliğine uygun biçimde yükleyip, istifleyip ve bağlayarak sabit hale getirmeleri halinde iş bu hasarın meydana gelmeyeceğini, malların tamamen zayi olmadığını, malların kırıldığını, kırık da olsa ekonomik değeri olduğunu, kırılan malların küçük ebatlarda kullanılabilecek halde olduklarını, bu nedenle mal bedelinin tamamından taşıyıcı sorumlu tutulamayacağını,

ancak malın hasarsız hali ile hasarlı hali arasındaki fark talep edilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin sınırlı sorumluluğu olduğunu, TTK 882 hükmüne göre sınırlı sorumluluk ilkesi uygulanması gerekirken mal bedelinin tamamının istenmesinin de hatalı olduğunu, müvekkilinin sınırlı sorumluluğunun olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın ...

Sigorta A.Ş'ye ihbarına haksız ve yersiz davanın reddine, asıl alacağın %20 si oranında kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, yargılama harç ve masraf ile ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... davacı ile davalı arasında olan taşımacılık sözleşmesi gereği, davacıya ait granit plakaların davalıya ait Tıra yüklendiği ve nakliye ve trafik seyri sırasında granitlerin yüklü olduğu tırın manevrası sonucu davacıya ait granit plakaların tırın içinde manevranın da etkisi ile savrularak tırın brandasını yırtıp yola savrulduğu ve zayi olduğu;

yukarıda anılan TTK hükümleri gereği her ne kadar taşıyıcı davalı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu ise de , 878.

Madde hükümlerine göre zıya veya hasar, gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlamadan kaynaklı ise taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağı; dosyada mevcut bilirkişi heyet raporundan anlaşıldığı üzere gönderici davacının granit plakaları yeterli şekilde olması gerektiği gibi ambalajlayıp istiflemeden tıra yüklediği, bu nedenle tırın manevrası sırasında granit plakaların savrularak brandayı yırtıp yola saçıldığı, davacının zararının oluşumunda kusurlu olduğu,

bu nedenle davalının sorumluluktan kurtulacağı, davacının granit plakaların ziyaı neticesinde oluşan maddi zararı davalıdan talep edemeyeceği anlaşılmakla, davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

İİK.'nun 67-(2) maddesi; "bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu, takibinde haksız ve kötüniyetli görülürse alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne, göre red veya hükmolunan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkum edilir" hükmünü içermektedir.

Dava konusu uyuşmazlık, alacağın varlığı ve miktarı, kusuru durumu hususları yargılamayı gerektirmekte olup yasal şartları oluşmayan davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait olan 377,12 m2 granit/plakaların taşınması hususunda davalı şirket ile anlaşma sağlandığını, davalı-borçlu şirket tarafından, müvekkili şirketin Merkez/İstanbul adresinde bulunan granit/mermerlerin nakliye aracına yüklendiğini ve 20/06/2016 tarihinde araç sürücüsü ... tarafından teslim alınarak müvekkili şirketin Bursa şubesine teslim edilmek üzere yola çıktığını, ancak 20/06/2016 tarihinde gerçekleşen kaza neticesinde söz konusu ürünlerin yola döküldüğünü ve zayi olduğunu, söz konusu ürünlerin müvekkili şirketin Bursa şubesine teslim edilemediğini,

İlk derece mahkemesince verilen kararının eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazlarının dikkate alınmadığını, müvekkili şirketin uzun yıllardır bu işi yapmakta olduğunu, günlük en az bir araç bu şekilde istiflenerek yola çıktığını, ancak ne olay tarihine kadar ne de olay tarihinden sonra böyle bir olay yaşanmadığını, her ne kadar yüklemeden kaynaklanan sorumluluk gönderene ait ise de taşıyıcının da yüklemenin, taşınan malın ve aracın vasıflarına uygun bir şekilde yapılıp yapılmadığının nezaret yükümlülüğü bulunduğunu,

dosyaya sundukları fotoğraflar da müvekkili şirketin istiflemedeki gerekli tüm özeni gösterdiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davanın esasen zaman aşımı sebebiyle reddedilmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiş, davalı vekilinin bu beyanı istinaf başvurusu niteliğinde görüldüğünden harç eksikliğinin giderilmesi için Dairemizce verilen kararla dosya ilk derece mahkemesine geri gönderilmiş, davalı vekilinin harcı yatırdığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, yurt içi eşya taşımasından kaynaklı zararın tazmini amaçlı başlatılan ilamsız takipte vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava dilekçesine ekli kolluk tarafından düzenlenen 20/06/2016 tarihli olay tutanağının incelenmesinde; davacıya ait granit mermerlerin davalı taşıyıcı tarafından 20/06/2016 günü İstanbul ilinden Bursa iline taşınmakta iken, taşımayı yapan tır( römork) sürücüsünün aksi iddia ve ispat edilemeyen beyanına göre plakası alınamayan bir aracın sıkıştırması sebebiyle sürücünün bu araca çarpmamak için manevra yapmak zorunda kaldığı ve bu sırada mermerlerin kaymasıyla brandanın yırtılarak mermerlerin yola döküldüğü anlaşılmaktadır.

Davalı taraf süresinde sunduğu cevap dilekçesiyle zaman aşımı defini ileri sürmüş, istinaf dilekçesinde de davanın esasen zaman aşımı sebebiyle reddedilmesi gerektiğini istinaf nedeni olarak bildirmiştir.

6102 Sayılı TTK'nın 855/1 maddesine göre, eşya taşımasından kaynaklanan zararlarda zamanaşımı süresi bir yıl olup, aynı maddenin 2. fıkrasına göre bu süre, eşya taşımasında, eşyanın gönderilene teslimi; yolcu taşımasında, yolcunun varma yerine ulaşma tarihinden başlar, eşya tamamen zayi olmuş veya yolcu gideceği yere ulaşamamış ise, zamanaşımı süresi, eşyanın teslimi ve yolcunun ulaşması gereken tarihten itibaren işlemeye başlar. Yine aynı maddenin 5. fıkrasına göre, taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilden veya ihmalden dolayı taşıyıcının sorumluluğu üç yılda zamanaşımına uğrar.

Somut olayda taşımanın ve hasarın 20/06/2016 tarihinde gerçekleştiği ve fakat davacının davaya esas takibi 13/10/2018 tarihinde yani yaklaşık 2,5 yıl geçtikten sonra başlattığı görülmektedir. Dolayısıyla takibin başlatıldığı tarih itibariyle TTK'nın 855/1. maddesindeki 1 (bir) yıllık zamanaşımı süresi dolmuştur.

Olay tespit tutanağı, fotoğraflar ve davacının anlatımları birlikte ele alındığında, olayda davalı taşıyıcının kastı veya pervasızca bir davranışıyla zarara sebebiyet vermesi durumu da söz konusu değildir. Sürücünün beyanına göre, plakasını alamadığı bir araç kendisini sıkıştırmış, kaza olmasın diye manevra yapmak zorunda kalmış ve mermerlerin kaymasıyla branda yırtılarak mermerler yere dökülmüştür.

Olay tespit tutanağında ve çekilen fotoğraflarda da olayın bir trafik kazası neticesi gerçekleştiğini gösteren herhangi bir bilgi ve görsel bulunmamaktadır. Davacı tarafından da sürücünün beyanının aksi iddia edilmemiş, sürücünün kastının veya pervasızca bir hareketinin bulunduğuna ilişkin kusur isnadı yapılmamıştır.

Bu nedenle somut olayda TTK'nın 855/5 maddesindeki 3 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanamayacağı değerlendirilmiş, neticeten takip tarihi itibariyle TTK'nın 855/1. maddesindeki 1 yıllık zaman aşımı süresi dolduğundan davalının süresinde sunduğu zaman aşımı defi dikkate alınarak davanın zaman aşımı sebebiyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddedilmesi hatalı bulunmuş, davalı vekilinin istinaf başvurusu kabul edilmiştir (emsal nitelikte karar için bknz Yargıtay 11. HD'nin 06/02/2015 tarih 2014/16760 esas 2015/1408 karar sayılı ilamı).

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...