Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/2196 K.2023/2329

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve talebin süresinde olduğu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının kesilen elektriği açarak enerji kullanması sebebiyle kaçak elektrik kullandığının tespiti üzerine bu yönde tutanaklar düzenlenerek kaçak elektrik bedelleri tahakkuk ettirilip, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... E., ... E., ... E., Sayılı dosyaları ile ayrı ayrı takibe geçildiğini, davalının haksız yere icra takiplerine itiraz ettiğini ileri sürerek davalının icra takiplerine yönelik itirazının iptali ve takibin devamına, davalının mal varlığı üzerine alacağı teminen alacak tutarında ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı 03/11/2023 tarihli ara kararı ile; "ihtiyati haciz talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından 22/11/2022 tarihinde sunulan istinaf dilekçesi ile; kaçak elektrik tutanağının aksi sabit oluncaya kadar geçerli resmi belgelerden olduğunu, davalının kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin dava konusu faturalar ve kaçak elektrik tespit tutanaklarının alacağın varlığına kanaat oluşturduğunu, bu sebeple ihtiyati haciz koşullarının somut olayda bulunmasına rağmen mahkemece reddi cihetine gidilmesinin hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nun 355. Maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda;

Dava; davalının kaçak elektrik kullandığından bahisle düzenlenen tutanaklara istinaden tahakkuk ettirilmiş kaçak elektrik bedellerinin tahsiline ilişkin icra takiplerine yönelik davalının itirazının iptali istemli olup, ayrıca alacağı teminen alacağı karşılayacak miktarda davalının mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi de istenmiştir.

Mahkemece; Yargıtay 3.Hukuk dairesinin 2021/4894 Esas, 2021/10580 Karar sayı ve 21/10/2021 tarihli emsal içdihatına göre davacının özel hukuk tüzel kişisi olması ve bu şirkette çalışan görevlilerce tutanağın düzenlenmesi karşısında kaçak elektrik tespit tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden sayılamayacağı, dosyaya sunulan delillerin alacağın varlığı hakkında kanaat getirecek yeterlilikte olmadığı, alacağın varlığının ve miktarının yargılamayı gerektirdiği,İİK 257 maddesinde aranan ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle 03/11/2023 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karar süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinafa konu uyuşmazlık; İİK 257 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhtiyati haciz, HMK 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haczin şartları ve etkileri ise İİK 257. maddesinde aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir;

“Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.” Maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir.

Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.

Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacize gerek yoktur.

Fakat rehinli malın kıymetinin rehinli alacağı karşılamayacağı tahmin ediliyorsa, karşılanamayacağı (açık kalacağı) tahmin edilen bölümü için, ihtiyat haciz istenebilir. Yine alacağın rehin ile temin edilmiş olmasına rağmen, istisna olarak, ilk önce rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorunluluğu olmayan hallerde, alacaklı (rehinle temin edilmiş olan alacağı için) ihtiyat haciz isteyebilir.

Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK.’nun 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.

İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip,uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi yaklaşık ispat yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmaz.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; dosyadaki yazılara, ara kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına,yaklaşık ispat kuralı uyarınca alacağın varlığına kanaat getirecek yeterlilikte delilin dosyada yer almamasına göre mahkemece tesis edilen kararda herhangi bir hukuka aykırı yön görülmediğinden davacı vekilinin yerinde bulunmayan bütün istinaf sebeplerinin HMK'nun 353/1.b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İncelenen ara kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcı ile istinaf kanun yoluna başvuru harcının hazineye irat kaydedilmesine,

3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf edenin üzerinde bırakılmasına,

...