Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1158 K.2025/1183

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ....tarihinde, müvekkiline ait olan ...plakalı aracı kiralayan dava dışı .. ın ....

AVM otoparkında vale olarak çalışan ....' na aracı teslim ettiğini, araç park edildikten sonra harekete geçtiğini ve önce otomatik garaj kapısına ardından ...plakalı araca çarptığını, kaza tespit tutanağına göre davalı .. ın azami dikkat ve özeni göstermesi gerekirken ortalama bir sürücü kadar dahi özen göstermediğinden kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybının ve mahrum kaldığı kira gelirinin belirlenmesi için Kemer 1. ASHM' nin ...D.iş sayılı dosyası ile tespit istendiğini ve değer kaybının 10.000,00 TL, kira gelirinin 2.400,00 TL olarak tespit edildiğini,

aracın tüm masraflarının davalı şirketin sigorta şirketi olan ...

Sigorta tarafından karşılandığını, ancak araçta oluşan değer kaybının ödenmediğini, 10.000,00 TL değer kaybı bedelinin ve 2.400,00 TL mahrum kalınan kira geliri bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, tespit dosyasında yapılan 1.328,90 TL masrafın dava tarihinden işleyecek yasal faizi lie birlikte, 100,00 TL ek sigorta bedelinin dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak üzere toplam 13.828,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aracındaki hasarın karşılandığını, sigortalıya poliçe teminatına giren tazminat bedeli olan 28.707,00 TL'nin 30/06/2020 tarihinde ödendiğini, davacının talep ettiği kira gelirinin sigorta teminatına girmediğini, ek sigorta bedeli talebiyle ilgili olarak da söz konusu zararın dolaylı zarar kapsamında olduğunu savunarak davanın müvekkili şirket yönünden reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarını kabul etmediklerini, davalı .. ın aracın el frenini çekerek aracı park ettiğini beyan ettiğini, çalışanın sebep olduğu bu kazayla AVM yönetiminin illiyet bağının bulunmadığını, Kemer 1. ASHM'nin ...D.iş sayılı dosyasına alınan bilirkişi raporunda kusur oranı gözetilmeden maddi zararın değerlendirilmesinin de yerinde olmadığını savunarak davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...davaya cevap vermemiştir.

İDM KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "davanın kısmen kabulü ile 10.000,00.-TL değer kaybı, 2.400,00.-TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 12.400,00.-TL maddi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Hüküm altına alınan meblağa davalılar ... ve ... Asf. İnş. Taah. San. Tic . A.Ş yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta yönünden dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, Değişik iş dosyası yönünden talep edilen meblağın yargılama gideri olarak değerlendirilmesine, Fazlaya ilişkin istemlerin reddine, " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verdiğini, ülke ekonomisinde meydana gelen paranın değer kaybı dikkate alındığında değer kaybı miktarının az olduğunu, mahkemece müvekkili lehine maktu vekalet ücreti hükmedilmesinin doğru olmadığını, kazanın gerçekleştiği tarih ile kararın verildiği süre içerisinde ikinci el araç fiyatlarında en az %200 oranında artış meydana geldiğini, bu nedenle bilirkişi tarafından yapılan değer kaybı hesaplamasının ülkenin ekonomik şartlarına uygun düşmediğini,

yerel mahkemece alınan raporun hükme esas alınmayıp Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde yapılan tespit sonucu düzenlenen rapordaki miktarların hükme esas alınmasının yerinde olmadığını, eldeki davada görev yapan bilirkişinin mahkemenin taleplerine uygun rapor vermediğini, bilirkişi raporundaki eksiklikler giderilmeden eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu, araç değer kaybı bedelinin belirlenmesinde en güncel tarihin dikkate alınması gerektiğini, araç mahrumiyet bedelinin belirlenmesinde davalı şirketin araç tamir ücretini geç ödemesi nedeni ile müvekkiline ait aracın geç teslim alınması hususunun da dikkate alınmadığını,

müvekkilinin iki ay boyunca aracını kullanamadığını, bilirkişi tarafından aracın tamir süresi olarak belirlenen 20 gün üzerinden değil davalı şirketin kusuru nedeniyle 2 ay gecikmeli olarak aracın teslim alınması nedeniyle 2 ay üzerinden araç mahrumiyet bedelinin hesaplanması gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; düzenlenmiş olan poliçede her bir hasar halinde hasarın %10'u oranında tenzili muafiyet uygulanacağı yönünde düzenleme bulunduğunu, mahkemece bu muafiyetin dikkate alınmadığını, maddi tazminatın tamamından müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, poliçe özel şartları dikkate alındığında teminat dışı sayılan kira kaybından müvekkili sigorta şirketinin sorumlu tutulmasının da hatalı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı .. nun dava dışı ...

Otopark İşletme...AŞ.nin işçisi olduğunu, husumetin bu şirkete yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili aleyhine dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan raporda zarara neyin ve hangi eylemin yol açtığının saptanmadığını, kusur oranı için trafik bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, ayrıca kararda maddi hasarın taraflara rücu oranınında gösterildiğini, el freni çekili haldeki aracın hareket etmesi konusunda bilirkişi raporunda üretim, onarım veya teknik hatalar üzerinde durulmadığını, aracın el freninin tutmadığı veya hasarlı olduğu hususunda bir inceleme yapılmadığını,

kaza tarihinden aylar sonra dava açılmasında davacının iyi niyetli olmadığını, hükme esas alınan raporda aracın değerinin hangi koşullar göz önüne alınarak tespit edildiğine dair emsal incelemeler yapılmadığını, davacıya ait aracın ticari araç olduğuna dair herhangi bir belge de bulunmadığını, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaların yüksek olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Duruşma açılmasını gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür. Dava, davalı AVM'nin maliki şirkete ait iş yerinde vale olarak görev yapan davalı .. nun davacının aracına AVM otoparkında vermiş olduğu zarar nedeniyle araçtaki değer kaybı ile ikame araç bedeli istemine ilişkindir. Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Dosya içeriğine göre; mahkemece UYAP üzerinden alınan Kemer 1. ASHM'nin ....Değişik iş sayılı dosyasında tespit isteyenin ... , karşı tarafın ... A.Ş, ... ve ...

Sigorta A.Ş olduğu, tespit isteyen adına kayıtlı ... plakalı araçta oluşan değer kaybı ile mahrum kalınan kira gelirinin ve aracın sigorta bedeli için ödenmesi gereken ek bedelin tespiti talebine ilişkin olduğu, mahkemece alınan 02/12/2019 tarihli heyet bilirkişi raporuna göre tespit isteyenin ...plakalı aracında ...tarihinde meydana gelen kazadan dolayı onarım süresi boyunca araç mahrumiyet kaybının 2.400,00 TL , aracın değer kaybı bedelinin ise kaza tarihi itibariyle 10.000,00 TL olduğu,

aracın hasarından dolayı sigorta pirimindeki artışın hesaplanması hususunun uzmanlık alanları dışında olduğuna dair görüş bildirilmiş olup, söz konusu bilirkişi raporunun karşı tarafa tebliğ edildiğine dosya içerisinde dair herhangi bir belgenin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yerel mahkemece hasar bilirkişiden alınan ... tarihli raporda; davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının 15.503,40 TL olduğu, yine davacıya ait araçta 20 gün onarım süresi olup toplam araç mahrumiyet bedelinin 2.400,00 TL olduğuna dair görüş bildirilmiştir.

Yerel mahkemece aynı bilirkişiden alınan ...tarihli ek raporda ise; hasarsızlık indirimi yönünden yapılan değerlendirmede davacının hasar gören aracında kusursuz olduğu bu nedenle hasarlık indiriminin devam ettiği, araç mahrumiyet bedelinin belirlenmesine ilişkin olarak ise asıl rapordaki görüşünün aynen devam ettiği değer kaybı yönünden ise kaza tarihinde yürürlükte bulunan karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre hesaplama yapıldığı yönünde beyanda bulunulmuştur.

Davacı vekili 28/09/2021 tarihili ıslah dilekçesi ile; yerel mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda değer kaybı yönünden taleplerini 15.503,40 TL'ye araç mahrumiyet bedelini de 2.400,00 TL'ye artırdıklarını ve 100.00 TL ek sigorta bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Yerel mahkemece Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyasında alınan ... tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle karar verilmiştir.

Bu itibarla; yerel mahkemece öncelikle Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyasının aslı getirtilerek bu dosyada alınan bilirkişi raporunun karşı tarafa tebliğ edilip edilmediği ve yine karşı tarafın rapora itiraz edip etmedikleri hususu araştırılmamıştır.

Ayrıca yerel mahkemece alınan 06/04/2021 tarihli yerel bilirkişi raporunda davacıya ait aracın değer kaybının 15.503,40 TL olduğu, delil tespiti dosyasında alınan raporda ise; aracın değer kaybının 10.000,00 TL olarak belirlendiği görülmekle, her iki rapor arasında değer kaybı yönünden çelişki meydana geldiği de sabittir. Yerel mahkemece aynı bilirkişiden alınan ek raporda oluşan değer kaybına ilişkin hesaplamanın kaza tarihinde yürürlükte bulunan 01/06/2015 tarih ve 29355 sayılı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre hesaplama yapıldığı belirtilmiş olmakla bilirkişinin değer kaybı yönünden hesaplamaya konu aldığı kriter yerleşmiş yargıtay içtihatlarına uygun değildir.

Bu duruma göre yerel mahkemece yapılacak olan iş; öncelikle Kemer 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosya aslının celp edilerek bu dosya içerisindeki bilirkişi raporunun karşı tarafa tebliğ edilip edilmediği ve bu rapora karşı taraflarca itiraz edilip edilmediğinin tespiti yapıldıktan sonra söz konusu rapor itiraza uğramış ise hükme esas alınamayacağı, bu nedenle konusunda uzman bilirkişilerden yeniden kazanın meydana geldiği 19/08/2019 tarihi itibariyle davacıya ait aracın bu tarihten önce başka hasar kayıtlarının bulunup bulunmadığı da araştırılmak suretiyle davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasarsız değeri ile,

hasarlı hale geldikten sonraki değerinin kaza tarihi itibariyle piyasa rayiç bedellerine göre ne kadar olacağının tespiti yapıldıktan sonra her iki miktar arasındaki değer farkının ne kadar olacağının hesaplanması ve yine davacının aracının tamir edilme süresine göre ikame araç bedeli miktarının ne kadar olacağı ile aracın hasarsızlığının bozulması nedeniyle sigorta pirim farkı oluşup oluşmayacağı hususlarında denetime elverişli rapor alınmadan eksik incelemeye dayalı hüküm kurulmuş olması yerinde değildir.

Hal böyle olunca, 6100 Sayılı HMK’nın 355.maddesi kapsamında yapılan inceleme neticesinde davacının istinaf itirazlarının kabulüne, HMK’nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına istinaf kanun yoluna başvuran davalıların istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, karar verilmesi gerekmiştir.

...