Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/2328 K.2024/963

Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Asıl dosyada davacılar vekili; 03/11/2017 tarihinde meydana gelen kazada müvekkili ... ve ... ise babası olan ... vefat ettiğini, davaya konu trafik kazasında müteveffanın kusurlu olup olmamasının, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun tespitinde bir önemi olmadığını, müteveffanın gündelik ve yevmiyeli işlerde çalışmakta olduğunu, sigorta kaydı bulunmadığını, müvekkilinin ise ev hanımı olup çalışmadığını, eşinin ölümü ile müvekkillerinin tüm desteğini yitirdiğini, temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz hale geldiğini belirterek 5.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

Birleşen dosya davacısı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ... kullanmış olduğu elektrikli bisiklet ile davalı sürücünün asli kusuru nedeniyle ölümüne sebep olduğunu, davalı araç sürücüsü ... ve kazaya karışan ... plaka sayılı aracın maliki olan ... , aracı uzun süreli olarak kiraya verdiği diğer davalı ... firmasının müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduğu kabul edilmesi gerektiğini, davaya konu aracın davalı ... firmasına kaza tarihinden önce uzun süreli olarak kiraya verildiği tespit edildiğini, müteveffanın kazada ölümü sebebiyle müvekkillerim ağır bir travmayla karşılaştığını,

müvekkillerinin yaşadığı acı ve üzüntünün bir nebze olsun giderilebilmesi adına, davalılardan manevi teminat talebinde bulunduğunu, müteveffanın eşi olan müvekkil ... lehine 50.000 TL; çocukları ... ve ... lehine ise ayrı ayrı 30.000 TL olmak üzere toplam 110.000 TL manevi tazminatın 03.11.2017 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen olarak tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosya davalısı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ... , 03.11.2017 tarihli davaya konu kazadan işleten sıfatıyla sorumlu olduğu iddia edildiğni, kazaya karışan ... plakalı sayılı aracın 30.09.2017 - 31.01.2018 tarihleri arasını kapsayan ... poliçe no ile ... Genişletilmiş Kasko Sigortası yaptırıldığını, davanın ... ihbarının gerektiğini, müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, müteveffa ... asli kusurlu olduğunu, talep edilen manevi tazminatın çok yüksek olduğunu savunmuş davanın reddini istemiştir.

Birleşen dosya davalısı ... cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelişinde şahsının hiçbir kusurunun veya ihmali bulunmadığını, olay tamamen zarar gören müteveffanın dikkatsiz ve ağır kusurlu davranışı nedeniyle meydana gelmiş olduğunu, istenilen manevi tazminatın yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Birleşen dosyada İhbar olunan ...vekili; müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; 1-Asıl davada; davacı ... için 69.085,47 TL; davacı ... için 13.187,95 TL; davacı ... için 13.858,19TL maddi tazminata; 2-Birleşen davada; davacı ... için 25.000,00 TL; davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminata hükmolunmuştur.

Davacılar vekili; kusur raporunun hatalı olduğunu, kusur olsa bile yapılan hesaptan kusur indirimi yapılmasının da hatalı olduğunu, desteğin kullandığı araç bisiklet olup kask kullanma zorunluluğu bulunmadığından müterafik kusur indirimi yapılması hatalı olduğunu, davacı çocukların üniversitede okuma ihtimalleri değerlendirilerek 25 yaşına kadar hesaplama yapılması gerektiğini, asgari ücrete her yıl %10 artış uygulanması gerekirken uygulanmadığını, manevi tazminat taleplerinin tam kabulü gerektiğini,

Davalı sürücü vekili; mahkemece hükme esas alınan 18/06/2019 tarihli ek kusur raporu gerekçesiz olup, itirazlarını da karşılamadığını, desteğin tam kusurlu olduğunu, üstelik kask takmamak dışında da çok sayıda müterafik kusuru bulunduğunu,

Davalı işleten otel vekili; davacıların taraf ehliyetinin araştırılmadığını, davacıların sunduğu belgenin doğruluğunun araştırılmadığını, aleyhlerine açılan dava sonradan birleştirilmiş olup, öncesinde mahkemesince yapılan keşif vs. işlemlerin tekrarı istenmiş ancak mahkemece savunma hakları kısıtlanarak taleplerinin reddedildiğini, müteveffanın olayda tam kusurlu olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın çok yüksek olduğunu, ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve talepleri gibi karar verilmesini istemişledir.

Dairemizin 21/07/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile.

"I-Davacılar vekilinin asıl davada yapmış olduğu istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, birleşen dava yönüyle başvurusunun esastan reddine, davalılar ... ve ... işletmeleri vekillerinin istinaf itirazlarının ayrı ayrı esastan reddine, HMK'nın 356/2maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesinin 27/09/2019 tarihli hükmünün ortadan kaldırılarak hükmün aşağıdaki şekilde yeniden oluşturulmasına, II-1-Asıl davada; a)Davacı ... açmış olduğu maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile; (müteveffanın kaza sırasında kask takmamış olması müterafik kusur olarak değerlendirildiğinden).

69.085,47 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyen yasal fazi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, b)Davacı ... açmış olduğu maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile; (müteveffanın kaza sırasında kask takmamış olması müterafik kusur olarak değerlendirildiğinden).

13.187,95 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyen yasal fazi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, c)Davacı ... açmış olduğu maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile; (müteveffanın kaza sırasında kask takmamış olması müterafik kusur olarak değerlendirildiğinden);13.858,19 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyen yasal fazi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, " karar verilmiştir.

Dairemizin 21/07/2021 tarih ve ... Esas, ...

Karar sayılı kararı davacılar vekili asıl davada davalı ... vekili tarafından temyiz yasa yoluna başvurulmuş, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 06/12/2022 tarih ve ... esas, ... karar sayılı ilamıyla; " davacıların teminattan muaf olup olmadığı hususu Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünden sorularak davacıların teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacılara kesin süre verilmesi,

anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, doğrudan işin esasına girilmesi doğru olmadığı," şeklindeki gerekçesiyle Dairemiz hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma sonrasında dava dosyası Dairemizin ... esasına kaydedilmiş, HMK'nın 373/3 madde ve fıkrası uyarınca inceleme duruşmalı yapılmış, bozma kararı, tensip zaptı ve duruşma gününü bildirir davetiyeler taraf vekillerine tebliğ edilmiş, bozma ilamına karşı ve davanın esasına ilişkin hazır olan davacı vekilinin beyanları alındıktan sonra Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Dairemizce.

Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, .... uyruklu davacıların açtıkları davada teminatlardan muafiyetleri bulunup bulunmadığı hususunun sorulduğu, Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün yazı cevabı ile; ülkemiz ile .... arasında teminattan muafiyeti öngören ikili veya çok taraflı adli iş birliği anlaşmasının bulunmadığı, fiili mütekabiliyete ilişkin olarak ise Dışişleri Bakanlığı tarafından, ... de yaşanmakta olan olumsuz gelişmeler ve asayiş durumundaki zafiyet nedeniyle ...

Büyükelçiliğimiz ve ... Başkonsolosluğumuzun geçici olarak askıya alındığı, bu çerçevede, ... deki vatandaşlarımıza ilişkin adli, hukuki ve idari yazışmalar ve ... makamları nezdinde takip edilmesi gereken adli/idari yardımlaşma talepleriyle ilgili sorunların devam ettiği bildirilmiştir.

28/05/2024 tarihli duruşmada; davacı vekiline 25.000,00 TL teminatı yatırması için 2 hafta kesin süre verildiği, davacı vekilinin 11/06/2024 tarihinde 25.000,00 TL teminatı Antalya Bölge Adliye Mahkemesi Veznelerine depo ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili duruşmada; beyan dilekçesini tekrarla, ilk derece mahkemesi yargılaması sırasında alınan tazminat bilirkişisi raporuna itiraz ettiklerini ancak ilk derece mahkemesince bu itirazlarının kabul görmediğini, istinaf aşamasında dairenizce yeniden bilirkişi incelemesi yapıldığını ve destekten yoksun kalma tazminatının daha fazla olduğunun tespit edildiğini, bu rapor doğrultusunda belirsiz alacak davası olarak açmış oldukları davada 30/06/2021 tarihli talep artırım dilekçesi sunduklarını,

dairenizce Bölge Adliye Mahkemelerinde ikinci kez bedel artırımı yapılamayacağı gerekçesiyle dilekçelerinin dikkate alınmadığını ve fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak bir talep artırım dilekçesi doğrultusunda hüküm kurulması yoluna gidildiğini, bu karardan sonra Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21/06/2023 gün ve ... Esas ...

Karar sayılı ilamıyla yargılama sırasında dava değeri tam olarak belirlenmediği aşamada verilen talep artırım dilekçesi bağlayıcı olmadığı yeni bir rapor alınması halinde alacağın belirlene bilmesi durumunda ikici bir talep artırım dilekçesi verilebileceğine karar verildiğini, davadaki somut olayın Yargıtay içtihatına uygun olduğu gözetildiğinde talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiş ise de Dairemizin ... esas, ... karar sayılı bozmadan önceki ilamında belirtildiği üzere alınan usulüne uygun ek raporla davacının hesap raporu noktasında itirazlarının haklı olduğunun anlaşıldığı,

davacılar vekilinin istinaf aşamasında ıslah yapılamayacak olması yasanın amir hükmü olmakla, ikinci kez bedel artırım dilekçesi sunduğu, ancak davacının ilk bedel artırım dilekçesi sunduğu tarih itibariyle yürürlükte bulunan HMK'nın 107/2 maddesi gereğince davacı tarafın hakimin izni olmaksızın ve kendisine süre verilmesini beklemeksizin davasını belirli hale getirebileceği, dolasıyla verdiği ilk dilekçe ile o tarihte yürürlükte bulunan yasa maddesi gereğince davacının davasını belirli hale getirmiş sayılacağı, bu nedenle davasını ikinci kez belirli hale getirme dilekçesi veremeyeceği,

belirsiz alacak davasında aynı dava içinde iki kez bedel artırımı yapılamayacağı doktrin ve Yargıtay kararlarında da benimsenen yaygın görüş olmakla, ikinci bedel artırım dilekçesi nazara alınmaksızın hüküm kurulmuş, davacının ek dava açabilmesi yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre. Birleşen Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas ... karar sayılı dava dosyası bakımından verilen hükümler kesinleşmiş olmakla bu dosya hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacılar vekilinin asıl davada yapmış olduğu istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 356/2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesinin 27/09/2019 tarihli hükmünün ortadan kaldırılarak hükmün aşağıdaki şekilde yeniden oluşturulmasına karar verilmiştir.

....