Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/1231 K.2022/906

Tarafların İddia Ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...

20.12.2016 tarihli sözleşme ile, sözleşmede yer alan ısıtma ve soğutma sistemlerinin temin ve montajı borçlarını 960.000,00 USD bedel karşılığında üstlendiği, müvekkilinin sözleşme bedelini dilekçesinde belirttiği sıralanmış çeklerle ödediğini, çeklerin bir kısmının ciro yolu ile diğer davalı bankaya verildiğini, sözleşmedeki taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle davalı ...'ye 16.02.2017 tarihli ihtarname keşide edildiğini,

ihtara ve aradan geçen süreye rağmen davalı ...'nin sözleşme kapsamındaki yükümlülükleri yerine getirmemesi sebebiyle davacı ve davalı .... arasında 26.04.2017 tarihinde protokol ve aynı tarihli taahhütname tanzim edildiğini, protokol tarihine kadar davalı ... tarafından sözleşme kapsamında toplam 184.000,00 USD tutarında mal teslim edildiğini, teslim edilen mal bedeli haricindeki 776.000,00 USD bedele denk gelen borcunun artık ifa edilemeyeceği ve davalı ... 'nin daha önce davacıdan aldığı çeklerin iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davacının toplam 240.000,00 USD bedelli çekleri ödeyerek,

sözleşme kapsamında teslim etmiş olduğu 184.000,00 USD tutarlı malların bedelinin ödenmiş olduğunu, davalı ...'nin toplam 320.000,00 USD tutarlı üç adet çeki davacıya iade ettiğini, davalı ...'nin 2 numaralı davalı Akbank'a borçlarının teminatı olarak vermiş olduğu çekleri de iade edeceğini Protokol ve Taahhütname ile taahhüt ettiğini, ancak dava tarihine kadar iade etmediğini belirterek davacı tarafından keşide edilmiş olan Ziraat Bankası ... seri numaralı 27.04.2018 tarih ve 100.000,00 USD tutarlı çekin ibrazının, karşılığının sordurulmasının ve ödenmesinin ihtiyari tedbir yoluyla durdurulmasına,

söz konusu çek yönünden davalılara karşı borçlu olunmadığının tespiti ile çekin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 10/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı gereğince dosyanın görevli ve yetkili Alanya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 28/03/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine ve dosyanın görevli ve yetkili Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir

Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:

Dava Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararında; Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Alanya ve Manavgat Ağır Ceza Mahkemeleri yargı çevresi olarak belirlenmesine işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 10/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamında ise yukarıda açıklanan karar uyarınca görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK’nın 1. Maddesinde mahkemelerin görevlerinin ancak kanunla düzenleneceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde ise ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde ise, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyeceği düzenlendiğinden yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin esasının görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Dava açmanın maddi hukuk ve yargılama hukuku bakımından birtakım sonuçları vardır. Dava açmanın yargılama hukukuna ilişkin en önemli sonuçlarından biri davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin artık sabit hale gelmesidir (perpetuatio fori). Bu ilkeye göre sonradan ortaya çıkan değişiklikler görevi ve yetkiyi etkilemez. Bu çerçevede ortaya çıkan ikinci önemli sonuç da mahkemenin davayı inceleme zorunluluğunun doğmasıdır. Nitekim yasa değişikliklerinde dahi ayrı ve açık bir geçiş hükmü yoksa mahkemeler görevsizlik kararı vererek ellerinde derdest bulunan dosyaları yeni kurulan mahkemeye gönderemezler; bunlara bakıp sonuçlandırmak zorundadırlar.

Yukarıda açıklanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamının genişletilemeyeceği, 01/09/2021 tarihinden önce açılan eldeki davada görevli ve yetkili mahkemenin (asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla) Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davaya Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden görevsizlik kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M/: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

1-Davaya Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) bakılması gerekirken Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK.nın 353/1-a, 353/3 maddeleri gereğince Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 10/09/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,

2-Yargı yeri olarak Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin belirlenmesine,

......