Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/2198 K.2024/1081

Tarafların İddia Ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sahibi olduğu ve dava dışı ....’ın sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı araç ile davalı ...’ın sahibi olduğu ve davalı ...’ın sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın, çarpışması sebebiyle maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, ... plakalı aracın davaya konu kazanın meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olduğunu, 08.07.2022 tarihli kaza sebebiyle müvekkiline ait aracın ....'den yapılmış olan kasko sigortasından dolayı hasar ödemesi aldıklarını, ancak müvekkilinin dava konusu kaza nedeniyle ticari kazanç kaybına uğradığını,

uyuşmazlığın haksız fiile dayalı tazminat davası olduğunu, davanın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini, ticari davadan söz edilebilmesi için hem davalının hem de davacının tacir olması ve uyuşmazlığın da tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100,00 TL kazanç kaybı tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.12.2023 tarih ve .... Esas ... Karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine ve dava dosyasının görevli Alanya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.03.2024 tarih ve .... Esas ... Karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine ve Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe: Dava, haksız fiilden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır.

Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.

6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir. Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir.

TTK 24. ve devamı maddelerde düzenlenen ticaret siciline ilişkin hükümler tacir sıfatını taşımanın tescile bağlı olmadığı üstelik bu sıfatı taşımanın sonucu ve gereği olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle esnaf boyutunu aşan ticari işletme işleten kimsenin ticaret siciline kaydını yaptırmamış olması, tacir olmadığını göstermediğinden esnaf sayılmasını gerektirmez.

21.07.2007 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 18.06.2007 tarihli 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile esnaf ve tacir ayrımına esas sınırlar belirlenmiş olup, bu kararda, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 177. maddesinde belirtilen hadlerden, 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanlarda yarısını, 2. bendeki faaliyetlerde bulunanların bu tutarın tamamını aşanların tacir olacağı belirlenmiştir.

5362 nolu Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 3. maddesinde Esnaf ve Sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler, olarak tanımlanmıştır.

Somut olayımıza gelince; taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Kazaya karışan diğer aracın sürücüsü ve malikine haksız fiil nedeniyle genel hükümlere göre dava açılmıştır.

Dosya arasında mevcut belgelere göre her ne kadar davacı tacir sıfatını haiz ise de, Antalya Ticaret Sanayi Odası, Antalya Esnaf ve Sanatkarlar odaları birliğinin yazısı, Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazısı ve Kalekapı Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 27.02.2024 tarihli yazısı birlikte değerlendirildiğinde davalının basit usulde vergi mükellefi olduğu ve esnaf odasına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlık konusu taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmadığı gibi eldeki davanın, tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı davalar arasında da bulunmadığı, gerçek kişi tarafların uyuşmazlık açısından tacir dolmadıkları, davanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği halde anılan mahkemece görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmediğinden Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.12.2023 tarih ve .... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına ve yargı yeri olarak Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin belirlenmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M/: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

1-Davanın Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği halde görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK.nın 353/1-a/3 maddesi gereğince Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.12.2023 tarih ve .... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararının KALDIRILMASINA,

2-Yargı yeri olarak Serik 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin belirlenmesine,