Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2026/942 K.2026/664

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalıya ... tarihinde ....

Bankası aracılığıyla karşılığında muz almak kaydıyla 30.000 TL tutarında muz bedeli verildiğini, ancak parası ödenen muzların teslim edilmediğini, bunun üzerine takip başlatıldığını, Manavgat 1. İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyası ile davalı borçlu hakkında başlatılan icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu belirterek, davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu miktarın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava ettiği, yapılan yargılama sonucunda Manavgat 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/12/2023 tarih, ...

Esas, ... Karar sayılı karar ile görevsizlik kararı verildiği, Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/10/2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı karar ile karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

6102 Sayılı TTK'nın 12.maddesinde "bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla hakla bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

Anılan Yasanın 11.maddesinde "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir." 15.maddesinde de "İster gezici olsun ister bir dükkanda veya sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11.maddenin 2.fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Bir kimsenin Vergi Usul Kanunu'na göre esnaf sayılması, TTK yönünden de esnaf kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez.

Somut olayda, davalının tacir hadlerine ulaşır ticari faaliyetinin olmadığı, TTK' nın 4.maddesi uyarınca davanın mutlak ticari dava olarak nitelendiren dava türlerinden olmadığı, davalının tacir olmadığı, bu nedenlerle davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından Manavgat 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıda hüküm tesis olunmuştur.

HÜKÜ M/