Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/1731 K.2023/961

İncelenen Kararın Mahkemesi : Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 04/04/2019 Davanın Türü: Alacak(Eser Sözleşmesi )

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında 22/09/2013 tarihli teklif mektubuna istinaden düzenlenen eser sözleşmesi gereğince, yüklenicinin kızgın yağ kazanını imal ederek davacı adresine getirdiğini, 02/03/2014 tarihinde kazanın devreye alınması için çalışma yapılmış olmasına rağmen teknik imalat hatası nedeniyle, yağ kazanının tam randımanlı çalışmadığını, ilk yağ dolumu sırasında, yağ borusunun delik olması, ana gözetleme kapaklarının deforme olarak dökülmesi, kapak saçlarının ısı ile karşılaştıkça deforme olması,

kazanın yanma odası içerisine yerleştirilmiş olan davlumbaz şeklindeki külhan sacının yerinden koparak stokerlerin üzerine düşmesi sebebiyle, işyerinde işleyişin durmasına sebebiyet verdiğini, kızgın yağ kazanından bu şekilde beklenen verimin sağlanamadığını, bu durumun 20/03/2014 tarihli iadeli taahhütlü bildirim ile yükleniciye bildirilerek, aksaklığın giderilmesinin istendiğini, ancak davalının bu bildirime cevap vermediği gibi aksaklığı da gidermediğini, Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....

D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile kazandaki ayıp oranının %70 olduğunun tespit edildiğini ve bu nedenle sözleşmeden döndüklerini iddia ederek, taraflar arasındaki sözleşmenin feshine, sözleşmeden dönme nedeniyle kızgın yağ kazanının davalı şirkete teslimine ve davacı şirket tarafından ödenen 115.000,00 TL kazan bedelinin 15/08/2014 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, davacı iddialarının doğru olmadığını, davalı şirketin sözleşme gereği üzerine düşen edimleri fazlasıyla yerine getirdiğini, herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, davacı şirketin dava konusu kazanı bu haliyle kullanmaya devam ettiği için kazanda meydana gelen hasarın arttığını, bu konudaki tüm sorumluluk ve kusurun davacı şirkete ait olduğunu, sözleşmeye göre, kazan içi ve stoker bölümlerinin tuğla örme işinin davacıya ait olduğunu, ancak bu yükümlülüğün davacı tarafından tam olarak yerine getirilmediğini,

meydana geldiği iddia edilen zararın tamamının davacının sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi, hatalı kullanım ve kalitesiz yakıt kullanımından kaynaklandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın, eserin ayıplı olması sebebiyle sözleşmeden dönme talepli dava olduğu, 28.12.2017 tarihli heyet raporundan da anlaşıldığı üzere davalının edimlerini sözleşmede belirtilen şekilde ifa etmediğinin tespit edildiği, imalatın %70 ayıplı olduğunun bilirkişi raporu ile belirlendiği, bu nedenle davacının TBK 125 maddesi gereğince temerrüde düştüğünün anlaşıldığı,

ayrıca dosyada yapılan belirlemelere göre davalının gerçekleştirdiği imalatların ayıplı olması karşısında davacının TBK 'nun 475 ve 125.maddeleri uyarınca seçimlik haklarını kullanabileceği, davacının, TBK'nun 475/1 maddesi gereğince sözleşmeden dönme hakkını kullanmış olup, Denizli 7.Noterliğinin 15/08/2014 tarih .... yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini, davalılara bildirdiği, satılan maldaki ayıpların ihbarı herhangi bir şekle tabi tutulmadığı, ancak uyuşmazlık halinde ayıp ihbarının kanıtlanmasının şekle tabi olduğu,

tacirler arası satımlarda ayıp ihbarının TTK'nun 18/3 maddesinde belirtilen şekilde yapılması gerektiği, TTK'nun 18/3 maddesinde ise, "tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır" hükmüne yer verildiği,

TBK'nun 477. maddesi kapsamında, sonradan ortaya çıkan ve gizli ayıp niteliğinde olduğu açıkça anlaşılan ayıba ilişkin olarak davacının, davalıya gecikmeksizin bildirim yükümlülüğünü yerine getirdiği ve sözleşmeden dönme şartı olan ek sürenin davalı yana verildiği, olayda noter kanalı ile ihtarname ve ek süre şartlarının gerçekleştiği, eser önemli ölçüde ayıplı olduğundan davacının sözleşmeden dönme seçimlik hakkını kullandığı,

davalının kusursuzluğunu ispatlayamaması nedeniyle mesuliyetin davalıda olduğu gerekçesiyle, .... tarafından ödenen 115.000,00 TL kazan bedelinin dava tarihi olan 24/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalı .... şirketinden tahsiline karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı vekili, kararın eksik inceleme ile verildiği, dosyadaki mevcut bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı, bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilmediği, dava konusu kazanın yarı konik külhan sacının direkt yüksek ısıya maruz kalarak eriyip düşmesi ve düşerken de davacı tarafça hatalı ördürüldüğü sabit olan tuğlaların devrilmesi nedeniyle tekne ile boru arasındaki açıklıktan sızan alevlerin dış gömlek sacını eritmesi sonucu kazandaki hasarın meydana geldiğinin tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu, mütevaffık kusurunun bulunup bulunmadığının değerlendirilmediği,

davacı şirket tarafından alev yönlendirme sacının izole beton ile sıvanmadan kullanmaya devam edildiği, tüm kusurun davacıda olduğu, davacı şirketin tuğlayı hatalı ördürdüğü, davacı tarafın sözlü olarak ikaz edildiği, ancak sözlü ikazlara itibar edilmemesi nedeniyle, kazanın devreye alındığı 03/03/2014 tarihinden yaklaşık 17 gün sonra davacı şirkete 20/03/2014 tarihli mail gönderilerek, kazanın verimli olarak çalışması için yapılması gerekenlerin bildirildiği,

kazanın mevcut haliyle yerinde en geç 15 gün içerisinde ve en fazla 20.000,00 TL bedelle tamir edilebileceği, gizli ayıbın varlığını kabul etmemekle birlikte süresinde ve usulüne uygun yapılmış bir ihbar bulunmadığı, mütefarık kusur bakımından inceleme yapılmadığı ayıba karşı tekeffür şartlarının oluşmadığı, harcın davacıya ödenmesine karar verilmesinin doğru olmadığını gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. İş sahibi, eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve açık ayıpları uygun bir süre içerisinde (TBK'nın 474. md.), gizli ayıpları da gecikmeksizin yükleniciye bildirmek zorundadır. (TBK'nın 477. md.)Usulüne uygun olarak bildirimde bulunmak şartıyla iş sahibi TBK 475. maddesinde düzenlenen seçimlik haklardan birini kullanabilir. İş sahibi, teslim aldığı eseri gözden geçirmediği veya gözden geçirdikten sonra gördüğü ayıbı yükleniciye bildirmediği taktirde yasanın ayıptan dolayı kendisine tanıdığı seçimlik hakları kaybeder. Somut olayda, davacı iş sahibinin davalı yükleniciye göndermiş olduğu 20/03/2014 tarihli iadeli taahhütlü bildirim ayıp ihbarı niteliğindedir.

3.2. TBK 472/3 maddeye göre eser meydana getirilirken, iş sahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu hemen iş sahibine bildirmek zorundadır; bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur düzenlemesine göre, davalı yüklenici tarafından üretilen kazanın konulacağı yerin uygun olmadığının ve olası sonuçlarının açıkça iş sahibine bildirilmesi gerekmekte olup bu yönde bir bildirim yapıldığına ilişkin delil bulunmamaktadır.

3.3. Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden aşağıdaki bendin kapsamı dışında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında istinaf başvurusunun reddine,

3.4. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davalı yüklenicinin imal ettiği kızgın yağ kazanının önemli ölçüde ayıplı olduğu ve davacının sözleşmeden dönme hakkını kullandığı gerekçesiyle davacı iş sahibinin ödediği bedele hükmedildiğine göre, davacıda olduğu anlaşılan kızgın yağ kazanının da davalıya iadesine karar verilmesi gerekirken bu hususta herhangi bir karar verilmemesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir. Kaldı ki, dava dilekçesinde davacı vekilinin talebi de bulunmaktadır. Bu sebeple istinaf başvurusunun kabulüyle kararın bu yönden düzeltilmesi için kaldırılması ve mahkemece dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesine yönelik açık bir istinaf da bulunmaması nedeniyle bu durum da dikkate alınarak, HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)İlk derece mahkemesi kararının tümüyle ORTADAN KALDIRILMASINA,

2)Davacı tarafından davalıya ödenen 115.000,00 TL kazan bedelinin dava tarihi olan 24/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

3)22/09/2013 tarihli teklif mektubuna göre, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeye konu Kızgın Yağ Kazanının davacıdan alınarak davalıya teslimine,

4)Alınması gerekli 7.855,65 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 1.963,95 TL harcın mahsubuyla bakiye 5.891,70 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

5)Davacı tarafından başvuru harcı ile birlikte peşin olarak yatırılan toplam 1.989,15 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6)Davacı tarafından harç dışında yapılan 1.345,05 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili le davacıya ödenmesine,

7)Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

8)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 18.400,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

9)Taraflarca yatırılan gider avanslarının kullanılmayan kısımlarının HMK'nun 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince yatıran taraflara iadesine,

10)Peşin yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,

11)Davalı tarafından yapılan 72,60 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

...