Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/915 K.2023/935

İncelenen Kararın Mahkemesi : Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi : 06/04/2021 Dava Türü : Alacak (Eser Sözleşmesi)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davacı şirket ile davalı şirket arasında Muğla ili Merkez Yatağan, Ula, Akyaka, Kavaklıdere, Milas, Ören, Selimiye, Güllük, Bodrum, Turgutreis, Yalıkavak, Mumcular ilçeleri ile bağlı belde ve köyler arıza, bakım ve onarım işi olarak tanımlanan Muğla ili ... adıyla 8.120.401,20 TL sözleşme bedeli üzerinden 28/03/2011 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 10.maddesi gereği teslimi gereken sözleşmenin %10 oranı olan 812.050,00 TL tutarlı kesin teminat mektuplarının davalıya teslim edildiğini, sözleşme ile tanımlanan işlerin sözleşme süreleri içinde usulüne uygun olarak tamamlandığını,

iş bitim belgeleri imzalandığını ve kesin hakedişler yapılarak teslim edildiğini, davalı tarafından teminat mektuplarının iade edilmediğini, teminat mektuplarının iadesi talepli Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile kesin teminat mektuplarının iadesine karar verildiğini, kararın istinaf edildiğini, halen istinaf incelemesinde olduğunu, davalı tarafın teminat mektubunu paraya çevirerek tahsil ettiğini, 400.000,00 TL bedelli teminat mektubundan 74.203,70 TL'yi tahsil ettiğini, bakiye 325.796,30 TL yi kendi uhdesinde teminat olarak tutmaya devam ettiğini,

davacı şirkete ait kesin teminat mektubundan nakde çevrilerek haksız tahsil edilen 74.203,70 TL alacağın tahsil (26.611,95 TL nin tahsil tarihi 11/01/2019, 47.612,24 TL nin tahsil tarihi 20/04/2019) tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı firmanın sorumluluk bölgesinde gerçekleşen kazalar nedeni ile müvekkili şirkete karşı açılan ve sonuçlanan iki adet dava neticesinde, müvekkili şirket tarafından zarar gören 3.kişilere faizleri ile birlikte toplam 19.063,00 TL ve 31.643,45 TL olmak üzere toplam 74.203,70 TL ödeme yapıldığını, ödeme nedeniyle rücu komisyonu kararına istinaden davacı yükleniciye ödeme yapılması hususunun 21/02/2018 tarih 9516 sayılı yazı ile bildirildiğini, ancak davacı tarafça 05/03/2018 tarihli yazı ile ödeme yapmanın reddedildiğini, dava açılmış veya açılmamış 30 adet hasar bulunduğunu,

hasar bedelleri toplamının 1.919.903,11 TL olduğunu, hasarlardan doğan müvekkili şirketin riskleri devam ettiği süre içerisinde yüklenicinin teminatının iade edilemeyeceğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, davalı tarafça zarar gören üçüncü kişilere ödeme yapılan Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile yine Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ...

Karar sayılı ilamları kesinleşme şerhleri ile birlikte incelenmesinden, dava konusu olaylarda davacı tarafın kusuru bulunduğuna ilişkin herhangi bir tespit olmadığı gibi davacı şirketin dosyanın tarafları arasında bulunmadığı, davaların davacı şirkete ihbar dahi edilmediği, davacı şirketle ilişkilendirilmediği, buna göre, davalı tarafça üçüncü kişilere verilmiş zararlara dair risk devam ettiği sürece teminat mektubunun iadesinin mümkün olmadığı savunulmuş ise de, üçüncü kişilere yapılan ödemelere dayanak dava dosyalarında davacı tarafın kusuruna ilişkin bir tespit bulunmadığı,

davacı tarafın kusuru ile üçüncü kişilerin zarar gördüğü iddiasının yargılama gerektirdiği gerekçesi ile davanın kabulüne, 26.611,95 TL'nin dava tarihine kadar işlemiş faizi 4.720,16 TL ile birlikte toplam 31.332,11 TL, 47.612,24 TL nin dava tarihine kadar işlemiş faizi 5.926,75 TL ile birlikte toplam 53.538,99 TL olmak üzere toplam 74.224,19 TL'den talep ile bağlı kalınarak 74.203,70 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı vekili istinafında özetle, sözleşmenin Yüklenicinin Hukuki, Cezai ve İdari Sorumluluğu başlıklı 20. Maddesi’nde, “Yüklenicinin veya çalışanlarının hukuki, cezai veya idari sorumluluk ve yükümlülükleri nedeniyle şirketin herhangi bir ödemeye muhatap kalması durumunda bu ödemenin tamamı kusur oranına bakılmaksızın, şirketin talebi üzerine ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ve ferileri ile birlikte yüklenici tarafından defaten karşılanacaktır.” denildiği,

sözleşmenin 20.1 maddesinde de yüklenicinin hukuki sorumluluğu düzenlenmiş olup, düzenlemede zarar ve ziyan bedellerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, yüklenicinin bu zararları karşılamaması halinde davalı şirketteki istihkak, hak ve alacaklarından karşılanacağı ve teminat mektubunun yüklenicinin 3. Şahıslara vermiş olduğu zararların tazmininde kullanılıp kullanılmayacağına şirketin karar vereceği” hususları düzenlenlendiği,

Ssözleşme hükümlerinden de anlaşılacağı üzere davacı yüklenicinin 3. Kişilere vermiş olduğu zararların davalı şirket tarafından karşılanması halinde davalı şirketin zarar bedelini davacıdan talep etme hakkı bulunduğu gibi, ödenmemesi halinde teminatından karşılanmasının da mümkün olduğu,

sözleşme hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, sözleşmede belirtilen bölgede enerji nakil hatlarının arıza, onarım ve bakım sorumluluğu davacı şirkete ait olduğundan sözleşmenin 20. maddesi gereğince, davacı şirketin bu yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeni ile davalı şirketin herhangi bir ödemeye muhatap kalması halinde ödemenin tamamının kusur oranına bakılmaksızın yüklenici olan davacı şirket tarafından karşılanacağının sabit olduğu,

sözleşme hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, davacı yüklenicinin 3. kişilere vermiş olduğu zararların müvekkili şirket tarafından karşılanması halinde müvekkil şirketin zarar bedelini davacıdan talep etme hakkı bulunduğu gibi, ödenmemesi halinde teminatından karşılanması da mümkün olduğunun mahkemece gözetilmediği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının, kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. Davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında Muğla ili merkez, Yatağan, Ula, Akyaka, Kavaklıdere, Milas, Ören, Selimiye, Güllük, Bodrum, Turgutreis, Yalıkavak ve Mumcular ilçeleri ile bağlı belde ve köylerin arıza bakım onarım işi olarak tanımlanan ... adıyla düzenlenen sözleşme gereğince davalıya ... Bankası'na ait 22/03/2011 tarih ... sayılı 400.000,00 TL tutarlı teminat mektubu ile 22/03/2011 tarih ... sayılı 412.050,00 TL tutarlı teminat mektuplarının verildiğini, yine ... Müdürlüğü sorumluluk alanınındaki Kuşadası, Didim, Akbük ve Davutlar bölgesi için arıza onarım bakım hizmeti sözleşmesi gereğince ... Bankası'na ait 12/01/2009 tarih ... sayılı 174.600,00 TL bedelli teminat mektubunun davalıya teslim edildiği anlaşılmaktadır.

3.2. Davacı, ... Bankasına ait 22/03/2011 tarih ... sayılı 400.000,00 TL tutarlı teminat mektubundan paraya çevrilen 74.203,70 TL yi geri istemektedir. Dolayısı ile davacının talebine ilişkin teminat mektubu ve dolayısı ile ilgili sözleşme konusu Muğla ili merkez, Yatağan, Ula, Akyaka, Kavaklıdere, Milas, Ören, Selimiye, Güllük, Bodrum, Turgutreis, Yalıkavak ve Mumcular ilçeleri ile bağlı belde ve köylerin arıza bakım onarım işi olarak tanımlanan Muğla ili ... adıyla düzenlenen sözleşmedir.

3.3.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 10. maddesinde teminata ilişkin hükümlere yer verilmiş ve kesin teminatın iadesi şartları düzenlenmiş, 20. Maddede de "Yüklenicinin veya çalışanlarının hukuki, cezai veya idari sorumluluk ve yükümlülükleri nedeniyle şirketin herhangi bir ödemeye muhatap kalması durumunda bu ödemenin tamamı kusur oranına bakılmaksızın, şirketin talebi üzerine ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ve ferileri ile birlikte yüklenici tarafından defaten karşılanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Davacı tarafından sözleşme gereği davalı şirkete verilen teminattan yapılan kesintinin yerinde olup olmadığının belirlenmesi için sözleşme kapsamında kalan yerlerde meydana gelen soruşturmaya ve davaya konu olan olaylar nedeni ile davacının sorumluluğunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir. Bunun için Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı dava dosyası, Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar sayılı dosyalarının eksiksiz bir örneği ile ceza soruşturmalarının birer örneği getirtilerek ve ayrıca dairemizden istinaf incelemesinden de geçen Denizli Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar numaralı dosyası da dosya arasına alınıp incelenmek sureti ile sözleşmeye göre teminattan yapılan kesintinin iadesinin gerekip gerekmeyeceği değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, dosyaların tamamı getirtilip incelenmeden yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.4. Yukarıdaki bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

...