Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1330 K.2025/1315

İncelenen Kararın Mahkemesi: Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 12/07/2023 Davanın Türü: Asıl Dava; İtirazın İptali (Antalya Genel İcra .... Esas) (İş Bedeli Alacağı) / Karşı Dava; Sözleşmenin Ayıplı İfasından ve Fatura Kesmemesinden Kaynaklı Olarak Teşvik Alamaması, Gerekli Bağlantıları Yapamaması, İtibar Kaybı Vs. Sebepler Nedeniyle Uğradığı Zararları Tazmin Dava Tarihi: 27/02/2023 Karar Yazım T: 27/11/2025

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Asıl davada, davacı yüklenici vekili açtığı dava ile, davalı tarafla 09.03.2022 tarihli stand kurulum sözleşmesi yapıldığı ve davacı yüklenici firma 30.03.2022 tarihindeki .... Fuarı organizasyonunda stant kurulumu yapmayı, davalı taraf da 90.000 TL + KDV (106.200 TL) + 1.100 TL + KDV (forklift kiralama bedeli) olmak üzere toplamda 107.498,00 TL’yi ödemeyi kabul ettiği, sözleşmeye istinaden davalı tarafça, 40.000 TL banka havalesi, 22.000 TL çek vermek suretiyle ödemeler yapıldığı, sözleşmede yer alan hususlara ilişkin talimatlar verildiği, davacı firma tarafından edimlerin eskizsiz bir şekilde yerine getirilmesine rağmen, bakiye 45.498,00 TL ödeme yapılmadığı, yapılan takibe de itiraz edildiğinden bahisle, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı verilmesi talep ve dava edilmiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalı iş sahibi vekili vekili cevabında ve karşı davasında, stand kurulumunun eksik ve ayıplı yapıldığı, tüm logoların kurumsal renklerde kabartma cnc kesim ve lake boya mobilya olarak imal edilmesi öngörülmüşken, davacının strafor kullandığı ve bu straforun en ucuz malzemeden yapıldığı, sözleşmede dikey bahçe diye adlandırılan uygulamanın taahhüt edilen şekilde yapılmadığı ve stand kurulduktan sonra dikey bahçenin yapılmadığı fark edilerek sonradan .... isimli mağazadan yapay çim ile görselin geçiştirildiği, sözleşmede 4 adet cam masa, çay makinesi ve su sebili şartından da bahsedilmekteyse de, bunların hiç teslim edilmediği,

söz konusu eksiklerin firma yetkilisi olarak bildikleri ....

Hanım'a iletildiği ve kendisi de eksikler için özür dileyerek bir miktar kesinti yapılmasını kabul ettiği, ancak tarafların bu dönemde kesinti miktarı bakımından anlaşamadıkları eksik ve ayıp nedeni ile bakiye borcun bulunmadığı, davacı/ karşı davalının kestiği faturaya karşılık olarak süresi içinde Kayseri 7. Noterliği ... yevmiye numaralı ve 08.04.20222 tarihli ihtarname ile fatura ve içeriğine itiraz edilerek iade edildiği savunulmuştur.

Davalı taraf karşı davasında, fuarların firmaların yeni müşteriler ile tanışıp buluştuğu, ticaret hacmini artırmayı hedeflediği alanlar olduğu ve prestijin bu açıdan çok önemli olduğu, davacı / karşı davalının taahhütlerini yerine getirmemesinden kaynaklı olarak davalı firma fuara katılım sebebiyle elde etmeyi amaçladığı menfaati elde edemediği gibi itibarı zadelendiği, sözleşmenin ayıplı ifasından kaynaklı fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşme kapsamında davacı/ karşı davalıca sözleşmenin ayıplı ifasından ve fatura kesmemesinden kaynaklı olarak teşvik alamaması nedeniyle uğradığı zararları tazminini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, davacı tarafça davalı taraf aleyhine taraflar arasında imzalanan 09/03/2022 tarihli stand kurulum sözleşmesinin bakiye bedelinin ödenmediğinden bahisle ilamsız icra yolu ile takip başlatıldığı, davalı tarafça takibe itiraz edilmesi üzerine iş bu itirazın iptali davasının açıldığı,

taraflar arasında imzalanan 09/03/2022 tarihli stand kurulum sözleşmesinin incelenmesinde sözleşmenin 8. maddesinde işveren ve/veya yetkililerinin stand teslim tarihinde yüklenici ile birlikte varsa eksiklikleri noter onaylı ve yazılı olarak bildirmedikleri sürece standı kabul etmiş sayılacağının ek olarak gerekçeleri açıkça olmayan sebeplerle ... üzerinden, sözel ya da e-mail ile bildirilen işveren itirazlarının kabul edilmeyeceğinin belirtildiğini,

davacı tarafça davaya konu icra takibi ile eksik ödeme yapıldığı iddia edildiği halde davalı/ karşı davacı tarafça standın ayıplı olarak ifa edildiğinden bedelde indirim talebinde bulunulup ayıplı ifa nedeniyle kalan bedelin ödenmediği, bu sebeple zararları oluştuğundan bahisle karşı dava açıldığı, sözleşmenin 8. maddesinde standda herhangi bir eksiklik olduğu takdirde bu durumun stand teslim tarihinde noter onaylı ve yazılı olarak bildirilmesinin hükme bağlandığı, buna rağmen davalı eser sahibi tarafından davacı yükleniciye bu tarihte yapılmış bir ihbar olmadığı,

ayıp ihbarının standın tesliminden sonra ... yazışmaları ve ihtarnameleri ile yapıldığı, bu nedenle davacı tarafça ödenmeyen iş bedelinin tahsili için başlatılan icra takibinin haklı olup borçlunun itirazının iptaline, takibin devamına alacak likit olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve her ne kadar davalı tarafça ayıplı ifa nedeniyle karşı dava açılmış ise de yine sözleşmenin 8. maddesi dikkate alındığında karşı davanın reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen asıl ve karşı davada verilen kararına karşı süresi içinde davalı / karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı / karşı davacı vekili, mahkemece her ne kadar sözleşmenin 8. maddesine istinaden eserin teslim edildiği gün noter ihtarnamesi çekilmediğinden bahisle eksik ve ayıp iddialarının dinlenmeyeceği gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulüne karşı davanın reddine karar verilmiş ise de, fuar hazırlığı yapan ve fuar alanından ayrılma şansı olmayan davalıdan Noter'e gitmesinin beklenemeyeceği, en kısa sürede faturaya itiraz ile birlikte ayıp ve eksikliklerin Noter kanalı ile bildirildiği mahkemece inceleme yapılmadan ve bu savunmaları araştırılmadan karar verilmesinin hatalı olduğu, bu maddenin HMK 193. madde hükümlerine göre geçersiz olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Karşı dava ise eksik ve ayıplı teslim nedeni ile tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı/ karşı davalı yüklenici, davalı/karşı davacı ise iş sahibidir .

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. Her ne kadar ilk derece mahkemesince taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesinde stantta herhangi bir eksiklik olduğu takdirde bu durumun stant teslim tarihinde noter onaylı ve yazılı olarak bildirilmesinin kararlaştırıldığı, bu anlaşmanın taraflar açısından bağlayıcı olduğundan bahisle asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiş ise de, toplanan deliller ve yapılan yargılama hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi, mahkemece varılan sonuç da usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.2. Delil sözleşmesi, kanunun tanıdığı ispat imkanlarına doğrudan müdahale niteliğinden olduğundan, sınırlarının da belirlenmesi gerekir. Uygulamada, bazı hallerde güçlü olan tarafın karşı tarafı, onun ispat imkanını tamamen ortadan kaldıracak veya güçleştirecek nitelikte delil sözleşmesi yapmaya zorladığı görülebilmektedir.

Bu ihtimali dikkate alan kanun koyucu, HMK m. 193/2 uyarınca, taraflardan birinin ispat hakkını kullanmasını imkansız kılan veya fevkalade güçleştiren delil sözleşmelerinin geçersiz olduğu hususunu düzenlemiştir. Bu kapsamda, delil sözleşmeleri bir tarafın savunma hakkının tamamen ortadan kaldırılması sonucunu doğuracak şekilde kullanılamaz.

Delil sözleşmelerinin içeriğinin denetlenmesi bakımından HMK m. 193/2 uyarınca öngörülen savunma hakkının engellenmesi kriterinin yanı sıra, niteliği uygun düştüğü ölçüde Türk Borçlar Kanununda düzenlenen genel işlem şartları,

Türk Medeni Kanununun 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralı ilkesi de dikkate alınmalı ve ayrıca TTK 'nda düzenlenen faturaya itiraz hakkının kullanılmasını imkansız kılacak bu sözleşme maddesinin geçerli bir delil sözleşmesi olup olmadığı somut olayın özelinde tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davalı tarafın bu savunmasının üzerinde durulmadan yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.3. Kabule göre de, yüklenici eseri eksiksiz ve ayıpsız teslim borcu altındadır. Sözleşmenin 8. maddesindeki " aynı gün noter ihtarnamesi şartı"nın geçerli kabul edilmesi halinde ihbar şartı ancak ayıplı teslim halinde gerekli olup, eksik teslim iddiası bakımından herhangi bir ihbar şartı bulunmamaktadır. İş sahibi eksik işler konusundaki talep ve savunmalarını zamanaşımı süresi içinde her zaman ileri sürebilir ve talepte bulunabilir.

Eksik işler konusundaki talep ihbar şartına bağlı bir talep değildir. Ayrıca gizli ayıplar konusunda yasal düzenlemenin aksine ayıbın ortaya çıkmasından önce ihbarının beklenilmesinin mümkün olmadığı hususu da değerlendirilmelidir.

Mahkemece iş sahibinin asıl dava yönünden savunmaları ve karşı davası açısından varsa talep edebileceği tazminat hususu eksik işler yönünden hesaplatılarak ve varsa gizli ayıp olarak nitelendirilebilecek bir durum olup olmadığı da uzman bilirkişi marifetiyle incelenip sonucuna göre bir karar vermesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.4.Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı / karşı davacı vekilinin hem asıl ve hem de birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR