Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1489 K.2026/201

İncelenen Kararın Mahkemesi:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi:08/09/2023 Davanın Türü:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesi) (Antalya Genel İcra ... E.) Dava Tarihi:06/08/2021 Karar Yazım T:12/03/2026

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, ... Belediyesi'nin iş sahibi olduğu, aralarında adi ortaklık bulunan davalı/borçluların ise ana yüklenici olarak görev aldığı, ... Alanı'nın yapım inşaatına teslim edilmek ve bu inşaatta kullanılmak üzere davacı ve adi ortaklıkları bulunan davalılar arasında gerçekleştirilmiş ticari alışverişten kaynaklanan cari hesapta yer alan 17/07/2019 Tarih ve ... yevmiye numaralı fatura bedelinin ödenmediğini, davalılar tarafından imzalanarak teslim alınan bu faturaya istinaden başlatılan icra takibine borçlu davalıların haksız, kötü niyetli ve mesnetsiz olarak itiraz etmeleri neticesinde takibin durdurulduğunu belirterek, davalıların itirazlarının iptali ile takibin devamına ve icra tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Ltd. Şti vekili ve davalı ... AŞ vekili ayrı ayrı sundukları cevaplarında, yetkili icra dairesi ve mahkemenin davalı ... Ltd.

Şti'nin ticaret siciline kayıtlı olduğu Tatvan ilçesi icra daireleri ve mahkemeleri olduğunu, icra takibinin dayanağı faturanın maddi gerçeği yansıtmadığını ve davacı tarafın davalı şirketlerden hiçbir alacağı bulunmadığını, davacının taraflar arasında akdedilen sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, malzeme alımına ilişkin tüm yükümlülük davacıda olmasına rağmen, ihaleli işte üst işveren bulunması ve işin süresinde bitirilebilmesi için sözleşme konusu iş için cam alımına ek olarak alüminyum doğrama için de davacı adına malzeme satın alınmak zorunda kalındığını, bu hususta bir takım faturaların ekte sunulduğunu,

davacı tarafın ilk hak edişinde yapılan malzeme alımlarının davacı tarafın hak edişinden mahsup edildiği, ancak davacının ilk hak edişi takiben gerekçe göstermeksizin işi bırakması üzerine, dava konusu faturada bildirilen tüm iş kalemlerinin dava dışı taşeron şirkete yaptırıldığını, buna ilişkin belgeleri ekte sunduklarını, bu nedenlerle faturanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ve maddi gerçeği yansıtmadığını, tek taraflı düzenlenen faturaya ilişkin olarak alacak talebinde bulunulmasının kabul edilemeyeceğini, malzemenin temin edilmesi ve işin başka bir firmaya yaptırılması nedeniyle, takas mahsup def'ini ileri sürdüklerini,

davacının bir alacağının bulunmadığını belirterek, davanın usulden ve esastan reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, takibe dayanak 17/07/2019 Tarih ve ... yevmiye numaralı 590.000,00 TL bedelli faturanın, alüminyum kompozit cam imalat ve montaj bedeli olarak düzenlendiği, taraflar arasında ... Belediyesinin iş sahibi olduğu, aralarında adi ortaklık bulunan davalı borçluların ise ana yüklenici olarak görev aldığı, ...

Alanının yapım inşaatına teslim edilmek ve bu inşaatta kullanılmak üzere cam ve alüminyum doğrama döşenmesine ilişkin anlaşmaya varıldığı hususunun çekişmesiz olduğu, işin hem malzeme temini hem de imalatı kapsadığı, mahiyeti itibariyle ticari satım ve eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, taraflar arasındaki ilişki, imalat kısmı yönünden kurulduğu tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, davacının yüklenici-satıcı, davalı iş ortaklığının ise iş sahibi konumunda olduğu,

eser sözleşmesinin, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olduğu (TBK. 470), yüklenicinin borcu sözleşmeye ve fen ve tekniğine uygun şekilde ve zamanında işi teslim, iş sahibinin borcu ise, iş bedelinin ödenmesi olduğu (TBK. 471 ve TBK.

479), faturanın tarafların ticari defter ve belgelerinde kayıtlı olduğu, BA ve BS formlarının verildiği, yasal 8 günlük süreden çok sonra davalı iş ortaklığı tarafından iade faturasının düzenlendiği, davalı iş ortaklığı tarafından işin, üçüncü kişi ...

Madenciliğe yaptırıldığı, malzeme alımınında kendileri tarafından alındığının iddia edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin feshine dair yazılı bilgi ve belge bulunmamakta olup, sözleşmenin ayakta olduğunun kabulünün gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin geçerli olduğunu, süreçte işin üçüncü kişiye yaptırıldığı iddiasının ispat yükünün davalı iş ortaklığında olup, bu hususun kesin delillerle ispatının gerektiği, davalı iş ortaklığı tarafından işin üçüncü kişi ...

Madenciliğe yaptırıldığı hususunda kesin delil oluşturacak delil tespiti vs. bilgi ve belge ibraz edilmediği, davalı iş ortaklarının cevap dilekçelerinde yemin deliline dayanmış oldukları, işin üçüncü kişiye yaptırıldığına ilişkin davacıya yemin teklifinde bulunup bulunmadıklarının sorulduğu,

ancak yemin deliline dayanmadıkları, açıklanan gerekçelerle ayakta olan sözleşme yönünden işin 3. kişiye yaptırıldığı hususunun davalı iş ortaklığını oluşturanlar tarafından kanıtlanamamış olduğundan davanın kabulüne karar vermek gerektiği, dava konusu somut olayda, alacak likit olmakla koşulları ve yasal unsurlarının oluştuğunun kabulü ile icra inkar tazminatı talebi yönünden isteminin kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, buna göre Antalya Genel İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayı takip dosyasında borçlu davalıların itirazlarının 590.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, hükmolunan alacağın %20’si oranında hesaplanan 118.000,00 TL icra inkar tazminatının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı ... AŞ vekili, usul ve yasaya aykırı olarak kurulan hükmün kaldırılması gerektiği, cevap dilekçesindeki hususları tekrarla birlikte, icra takibinin dayanağı faturanın maddi gerçeği yansıtmadığı ve davacının müvekkili şirketten hiçbir alacağının bulunmadığı, tek taraflı kesilen faturanın hiçbir geçerliliğinin bulunmadığı, kaldı ki, söz konusu faturanın adi ortaklık tarafından iade faturası kesilmek suretiyle iade edildiği, davacı tarafın tüm talepleri ve iddialarında haksız olduğu, davacı tarafın likit ve talep edilebilir veya bakiye kalmış bir alacağı bulunmadığı, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

Davalı ... Ltd.

Şti vekili, cevap dilekçesindeki hususları tekrarla birlikte, öncelikle gerekçeli kararın bir kısım yönlerden gerekçesiz olup, usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılması gerektiği, takas mahsup def'ine ilişkin değerlendirme yapılmadığı, kararda hangi nedenle takas mahsup def'ine itibar edilmediğinin açıklanmadığı ve gerekçelendirilmediği, takas mahsup def'i uyarınca davanın reddinin gerektiği, davacının fatura konusu hizmeti yerine getirmediği ve işi terk ettiği, bu hususta dayandığı delilleri toplanmadan hüküm kurulduğu, yemin hususunda yasal ihtaratın usulüne uygun yapılmadığı,

yemin deliline halen dayandıkları, işin kalanının dava dışı şirket tarafından yerine getirildiğine dair delillerinin de toplanmadığı, yetki itirazlarını yineledikleri, eksik, hatalı ve maddi gerçeği yansıtmayan bilirkişi raporunun hükme esas alındığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici (taşeron), davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık ise yüklenici (asıl yüklenici) dir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmişse de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki kültür merkezi inşaatına ilişkin alüminyum işlerine dair malzeme ve montaj işlerinin davacı yüklenici tarafından yerine getirileceği hususunun mahkemenin kabulünde olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı taraf, malzemenin davacı tarafından alınması gerekirken, kendileri tarafından alındığını ileri sürerek bunlara ilişkin fatura ve teslim belgesi (tutanak başlıklı tarihsiz belge) örneklerini dosyaya sunmuştur. Mahkemece bu konuda bir araştırma yapılmış değildir.

Sözleşmeye konu yerde yapılmış bulunan işlerdeki malzemelerin, davalının sunduğu malzeme faturalarıyla uyumlu olup olmadığının mahallinde yapılacak keşifle tespit edilmesi, bu konuda bilirkişi raporu alınması, şayet malzemelerin davalıların dayandığı faturalarla uyumlu olduğunun ve davalı tarafça temin edildiğinin anlaşılması durumunda, işin yapım tarihindeki faturaya konu malzeme giderlerinin mahalli rayice göre belirlenecek değerinin, davacının alacağından mahsup edilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.2. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR