Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/1746 K.2023/2305

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalı Azad Bak vekili ile davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde, 01/04/2017 günü dur ihtarına uymayan ...plaka sayılı siyah renkli BMW marka aracın takibi sırasında...resmi plakalı 6083 kod nolu ekibin Hüdavendigar mahallesi üzerinde orta refüje çarpması sonucu meydana gelen tek taraflı yaralamalı kazada resmi aracın zarar gördüğünü, kaza sonrası düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında kazanın oluşumunda resmi araç sürücüsü polis memuru ...'nun 2918 sayılı KTK 52/1-a kuralını ihlal ettiğini, ancak polis memuru Hakan Kocaoğlu hakkında yapılan disiplin soruşturması sırasında alınan raporlarda ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tamamen kusurlu olduğu,

... plakalı araç sürücüsü polis memuru Hakan Kocaoğlu'nun kusursuz olduğu yönünde mütalaa verildiğini, meydana gelen kazaya ilişkin Bursa 3.Sulh Hukuk Mahkemesi ......

D.İŞ sayılı dosyası ile hasar tespiti yaptırıldığını, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla 38.500,00.-TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde olmak kaydıyla tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, tespit dosyasında yapılan yargılama giderleri de dahil olmak üzere tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.

Davalılardan .... A.Ş vekili cevap dilekçesinde, dava konusu alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davaya konu olan kazanın 01/04/2017 tarihinde gerçekleşmiş olduğunu, 2 yılı aşkın bir süre geçtikten sonra 29/04/2019 tarihinde açılan davadaki taleplerin zamanaşımına uğradığını, ayrıca kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından da taleplerin reddi gerektiğini, sigorta şirketi ancak ZMMS Sigortası Genel Şartları B2 maddesinde öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, bu nedenle açılan davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiş ise de davalı ........ aşamalardaki beyanında; kamu gücünün verdiği yetkiye dayanarak ve görevinin bir parçası olarak hareket ettiğini, kazada kusuru bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir.

Mahkemece, davanın ... yönünden tam kabulü, davalı...A.Ş. yönünden kısmen kabulü ile 38.500,00 TL'nin adı geçen davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Ethica Sigorta A.Ş'nin müteselsil sorumluluğunun 37.000,00 TL ile sınırlı tutulmasına, ... A.Ş. yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ....... yönünden davanın reddine, karar verilmiştir.

Davalı ... vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, davaya bakmakla görevli mahkemenin İdare Mahkemeleri olduğu, davada zaman aşımı süresinin dolduğu, ceza yargılamasında mahkemece hüküm tesisine yer olmadığı kararı verildiği, kazaya müvekkilinin sebebiyet verdiğine ve zararın bundan dolayı oluştuğuna ilişkin somut bir delille ispat edilmemiş olması nedeni ile kusur değerlendirilmesinin yapılmış olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, kusur durumunun tespiti için İTÜ ya da Karayolları Fen Heyeti gibi kuruluşlardan seçilecek bilirkişi kurulundan kusur raporu bulunmaması,

risk/tehlike/hasar ilkesi ve "kamu külfetleri karşısında eşitlik", "Fedakarlığın denkleştirilmesi" kapsamında sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, zenginleşme yasağı ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin göz ardı edilmiş bulunması ve yargılama aşamasında elde edilen deliller kapsamında yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına, davalı Azat Bak'ın zarara sebebiyet vermemiş olması, sigorta şirketinin zarardan mesul tutulması gerektiği sebebi ile davalı yönünden davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, dava dilekçesinde açıkça sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde talep olduğu halde, kurum zararı 38.500,00-TL, poliçe limitinin 37.000,00-TL olduğundan davalı sigorta şirketi lehine 1.500,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu,

sigorta şirketinden talebin poliçe limitleri kapsamında olduğundan davalı sigorta şirketi lehine hükmedilen vekalet ücretinin kaldırılması gerektiği, davalı Hakan Kocaoğlu yönünden davanın reddine karar verilmiş olup dava aşamasında davalının vekili bulunmadığı halde davanın hiç bir aşamasında da vekil ve vekaletnameden bahsedilmemekle karardan sonra sunulan vekaletname uyarınca vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının hukuka aykırı olduğu, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretleri yönünden kaldırılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE: Dava, trafik kazasından ötürü davacı idareye ait araçta oluşun maddi zararın tazminine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı sürücünün kazanın oluşumunda kusuru bulunup bulunmadığı ile oluşan zarardan sorumlu olup olmadığı hususudur. Somut uyuşmazlıkta, davalı sürücü ...ikaza rağmen, görevli polisin yasal yetkisine (Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunu 4/a maddesi) dayalı dur ihtarına uymayarak kaçmaya çalıştığı, yasal yetki ve sorumluluğu kapsamında davalıyı araçla takip ederken dava konusu kazanın meydana geldiği ve bunun sonucunda davacı idareye ait araçta hasar meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava dışı polis memurunun, davalı .... isimli şüphelinin olay yerinden kaçarak uzaklaşmasını önlemek için görevi gereği takip etmek zorunda kaldığı, meydana gelen zararın da bu takip sırasında, diğer davalı polis memuru Hakan Kocaoğlu'nun aracının manevra kurallarına aykırı hareket etmek zorunda kaldığı yol ortasındaki refüje çarparak maddi hasar oluşumunda, davalı Azad Bak’ın eylemi Polis Vazifeleri Kanunu 4/a ya aykırı olup, haksız fiil niteliğindedir.

Diğer taraftan hükme esas alınan bilirkişi raporunda irdelendiği üzere, suçu önleme ve suçluyu takip sırasında geçiş önceliği bulunan araçların dolayısıyla davalı hakan'ın kullandığı aracın 2918 sayılı yasanın 46. Madde, 47. Madde, 55. Madde ve 71 maddedeki düzenlemeler ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 141 ve 157.

Maddesindeki düzenlemeler kapsamında, kamu aracı sürücüsüne kusur izafe etmek mümkün olmadığından, meydana gelen zarar ile yasaya aykırı davranan davalının kaçma eylemi arasında illiyet bulunduğunun kabulü gerektiği, diğer davalı Hakan Kocaoğlu’nun kusurunun bulunmadığı anlaşıldığından davalı Azad Bak vekilinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir (Y.4. HD. 30/01/2009 tarih ve 2008/6076 - 2009/1355 sayılı ilam).

Davacı idarece, idari yargıya davacı olarak başvurması mümkün olmamakla, yargı yoluna yönelik davalı Azad Bak vekilinin istinaf isteminin hukuki değerinin olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı Azad Bak vekili dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını ileri sürmüşse de, 2918 sayılı KTK'nun 109/1. maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler için, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza gününden başlayarak 10 yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Maddenin özellikle 2. fıkrasında "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa" ifadesi ile kanun koyucu taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3. kişi), fiil cezayı gerektiriyor ise uzamış ceza zamanaşımının uygulanacağını kabul etmiştir.

Somut olaya bakıldığında dava konusu olayın 01.04.2017 tarihinde meydana geldiği, davanın ise 29.04.2019 tarihinde açılmışsa da, davalı ........’ın eyleminin aynı zamanda görevi yaptırmama suçunu oluşturduğundan bahisle hakkında ceza davası açıldığı anlaşılmakla, uzamış ceza zamanaşımı süresi 8 yılın dolmadan dava açıldığı anlaşılmakla, buna ilişkin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Diğer yandan, davacının zararı 38.500 TL olarak hüküm altına alındığı ve davacı tarafça dava dilekçesinde davalı sigorta şirketinde poliçe limiti ile sınırlı olarak talepte bulunulduğu, bu doğrultuda davalı sigorta şirketi bu poliçe limiti 37.000 TL ile sınır sorumlu tutulduğu halde, davanın kabulü yerine kısmen kabul edildiği belirtilerek, davalı sigorta şirketi lehine vekalet ücreti takdir edilmesi ile davalı Hakan Kocaoğlu yargılamada vekil ile temsil edilmediği halde lehine vekalet ücreti verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf istemini kabulü ile düzelterek hüküm kurmak gerekmiştir.

Davacının faiz talebi hakkında olumlu olumsuz karar verilmemesi doğru olmamışsa da bu hususa ilişkin davacının istinaf istemi bulunmadığından kaldırma nedeni yapılmamış, eleştirilmekle yetinilmiştir.

HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davalı Azad Bak vekilinin istinaf başvurusunun reddine, mahkemece gerekçe yönünden verilen karar usul ve yasaya aykırı olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek ve kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

MUHALEFET ŞERHİ

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesinde “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür” şeklinde düzenleme mevcuttur. Bu hüküm dikkate alındığında kusur sorumluluğu olarak tanımlanan haksız fiil sorumluluğunun kurucu unsurları; fiil, zarar, illiyet bağı, kusur ve hukuka aykırılıktır.

Haksız bir eylemin tazminat sorumluluğu doğurabilmesi için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil sonucunda zarar doğması, zarar ile fiil arasında da illiyet bağı bulunması gereklidir.

Haksız fiil sorumluluğunun varlığından bahsedilebilmesi için mutlaka hukuka aykırı ve kusurlu davranışla uygun illiyet bağı içinde olan bir zararın doğması gerekir.İnsan düşüncesinin bir kanunu olan illiyet kavramı, zararla söz konusu davranış veya olay arasında bir sebep-sonuç bağının bulunmasını gerektirir ve bu bağ dayanak ve niteliği ne olursa olsun her türlü hukuki sorumluluğun aslî şartı, tazminat hukukunun temel ilkesidir

Kişinin (failin) gerçekleştirdiği hukuka aykırı eylem (aktif veya pasif davranış, fiil) ile bu eylemden doğduğu ileri sürülen vakıa arasında illiyet bağı (sebep-sonuç ilişkisi) bulunmadığı takdirde, eylem sahibinin giderme yükümlülüğünü doğuran bir zararın varlığı söz konusu olmaz.

Davacı, uğradığı maddi zarar nedeniyle tazminat isteminde bulunduğuna göre, bu zarar ile illiyet bağı taşıyan eylemi olan sürücülerin kusurlarının belirlenmesi ve kusur durumuna göre değerlendirme yapılması gerektiği açıktır.

Dosya kapsamından, davalı polis memuru Hakan Kocaoğlu isimli şahsın kullanmış olduğu 16 A 1507 resmi plakalı araç ile dur ihtarına rağmen durmayarak devam eden diğer davalı Azad Bak 'a ait 16 U 6566 plakalı aracın takip edildiği, davalı polis memurunun takip sırasında direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüje çarpması neticesinde resmi aracın zarar gördüğü ve kazanın bu şekilde meydana geldiği kaza tespit tutanağı ve alınan bilirkişi raporu ile sabittir.

Davaya konu olayda, 16 U 6566 plaka sayılı araç sürücüsü davalı Azad Bak önde seyir halinde iken 16 A 1507 plakalı araç sürücüsü davalı polis memurunun aracı ile arkadan davalıya takip ederken hızı nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybederek kaza yapması nedeniyle davacının aracında meydana gelen zarar, davalı polis memurunun eylemi ile meydana gelmiş olup her ne kadar kaza davalı polis memurunun diğer davalıyı suç nedeniyle takip ederken gerçekleşmiş ise de bir diğer davalı Azad Bak'ın kaçma eylemi ile davalı polis memurunun yaptığı kaza arasında uygun illiyet bağı bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda davalı Azad Bak yönünden haksız fiilin unsurlarından illiyet bağı unsurunun bulunmaması nedeniyle davalı Azad Bak ve davalı sigorta şirketinin zarardan sorumluluğu bulunmamakta olduğundan davalı Azad Bak vekilinin bu husustaki istinaf isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken esastan reddine karar verilmesi nedeniyle çoğunluk görüşüne muhalif kalınmıştır.

Muhalif Üye