Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1488 K.2024/1382

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın reddine dair verilen karara süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkiline Hal Rüsum alacağından kaynaklı borcu olup, davalı bu borcunu ödemediğini, bunun üzerine müvekkilinin icra takibi başlattığını, davalı borçlunun, Bursa 19. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile aleyhine yürüttükleri 13.523,00-TL miktarındaki icra takibi nedeniyle düzenlenen ödeme emrine itirazı üzerine takip durdurulduğunu, itirazın haksız olduğunu, davanın kabulü ile itirazın iptaline, % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Hal Rüsumunun ödenmesine ilişkin malın üretildiği yerdeki toptancı halinin bulunduğu belediye veya işletmecisi adına açılacak banka hesabına ödenmesi gerektiğini, müvekkilinden talep edilen hal rüsumu bedeli hukuka aykırı olarak bir firmadan talep edildiğini, her ne kadar davacı şirket tarafından hal rüsum bedeli talebinde bulunulmuş olsa da müvekkili firmaca bahse konu bedelin ödenmesi usulen aykırı şekilde talep edildiğinden hukuka aykırı olduğunu, müvekkili aleyhine açılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile, müvekkili lehine dava esas meblağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde, dava konusu rüsum alacağının tahsili için Belediye tarafından müvekkile, Ticaret Bakanlığından gönderilen Hal Rüsumu Borcu Takibi konulu yazılar verilerek rüsum alacaklarının tahsilinin sağlanması istendiğini, davalı tarafın Hal kayıt sisteminde açıkça görüleceği üzere, hal rüsum borcuna yönelik işbu dava açılmadan önce genel haciz yolu ile takip başlatıldığını, karşı tarafın yaptığı itiraz üzerine arabuluculuk başvurusu yapıldığını, arabuluculuk görüşmeleri neticesinde olumlu bir netice alınamaması nedeniyle tarafımızca işbu dava açıldığını,

müvekkil şirketçe tüm uygulamalar 5957 sayılı Hal Kanunu, 28346 sayılı Ticaret Bakanlığı Hal Uygulama Yönetmeliği ve 6183 sayılı kanun hükümleri uyarınca yapıldığını, davalı tarafından, icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, 17/02/2023 tarihli istinaf başvurusu değerlendirme kararı ile davacı vekilinin İstinaf talebinin kararın kesin olması ve HMK'nun 341/2 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili 20/02/2023 tarihli istinaf reddinin istinafı dilekçesi ile, müvekkili şirketçe tüm uygulamalar 5957 sayılı Hal Kanunu, 28346 sayılı Ticaret Bakanlığı Hal Uygulama Yönetmeliği ve 6183 sayılı kanun hükümleri uyarınca yapıldığını, hal kayıt sisteminde belediyenin alacaklı olduğu tespit edilen ödenmemiş rüsum bedelleri ve borçlu listesi İlgili kurumlara gönderilmekte ve ödenmemiş hal rüsumlarının 6183 sayılı kanun hükümleri uyarınca tahsil edilmesi talimat edildiğini, davalı tarafından, icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini, davalı borçlu takip konusu borcun tamamından sorumlu olduğunu,

müvekkili tarafından yapılan tüm işlemler yasaya uygun olduğunu, bu takipteki icra dosyasına yapılan itirazlar gerçeği yansıtmayıp, itirazların hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

5957 sayılı Hal Kanunun 10/1. fıkrasında, "Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulur." 10/5. fıkrasında, "değeri elli bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar ilam hükmündedir."

Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin 45. maddenin (Ek:RG-9/10/2020-31269) 15. fıkrasında, "Süresi içinde ödenmeyen hal rüsumlarının alacaklısı olan belediye ve işletmeler birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralara göre belirlenir ve ödenmeyen hal rüsumlarına ilişkin bilgiler, Bakanlıkça alacaklı belediyelere bildirilir.

Bu rüsumlar alacaklı belediye tarafından 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir." hükmü ile, Belediyelere, ödenmeyen hal rüsumlarına ilişkin alacakların tahsilinin 6183.

Sayılı yasa hükümlerine göre tahsil imkanı tanınmış ise de, öncesinde ilgili alacaklı işletmenin talep hakkının ortadan kaldırmadığı gibi, aynı yönetmeliğin 60. Maddesinde de, "İlgililerin, idari para cezaları dışındaki tüm uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvurma hakkı vardır. " Yasal düzenlemeleri dikkate alındığında, davacının ileri sürdüğü gibi, hal rüsum bedelinin hal hakem heyeti başvurusuna tabi olmadığını kabule olanak bulunmamaktadır.

Nitekim ilk derece mahkemesi 5957 sayılı yasanın 10. Maddesi gereğince hal hakem heyetine zorunlu başvuru yapılmadan doğrudan takip talebi ile alacağın tahsili istemi bakımından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olduğu gibi, kesin karara yönelik verilen 17/02/2023 tarihli istinaf başvurusu değerlendirme kararı da usul ve yasaya uygundur. Ek karara yönelik istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

6100 sayılı HMK 355 maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, istinafa konu kararda dosya kapsamına, yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

..... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ..... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ..... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ..... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır