Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1580 K.2023/1688

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince ihtiyati haczin kabulüne dair verilen karara itirazın reddine dair verilen karara süresi içinde davalı ...Otomotiv Oto Galerisi İnş. Gıda Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde, 26/10/2020 tarihinde sürücülüğünü davalılardan ...'un yaptığı, diğer davalı Öz Yarpuz...Ltd.Şti.'nin maliki olduğu 34 FZ 9141 plaka sayılı araç ile davacıların murisine çarpması sonucu vefat ettiğini, Mudanya 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/160-2021/366 Karar sayılı dosyasında sürücü ...'un tamamen kusurlu olduğunun saptandığını beyanla davacı Naci Bankat için 150.000,00-TL, Kemal Bankat için 100.000,00-TL, Zeki Bankat için 100.000,00-TL, Sema Lebci için 100.000,00-TL,

Sevgi Bankat için 100.000,00-TL manevi tazminat ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TL maddi tazminatın 26/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile, 34 FZ 9141 plaka sayılı aracın trafik kaydına ve sigorta dışındaki diğer davalılara ait taşınır ve taşınmaz mallar üzerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, 15/05/2023 tarihli ara karar ile, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulü ile; davalılar ... ve ...Otomotiv Oto Galeri İnş. Gıda Turizm San. Tic. Ltd. Şti.'nin 550.000,00 TL değerinde menkul ve gayrimenkul malları üzerine takdiren teminatsız olarak İİK 257/1 maddesi gereğince ihtiyati haciz konulmasına, karar verilmiştir.

Davalı ...Otomotiv Oto Galeri İnş. Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Vekili 04/07/2023 tarihli dilekçesi ile, İİK 257 maddesinde belirtilen ihtiyati haciz şartlarının somut olayda müvekkil açısından oluşmadığı, davanın haksız fiil nedeni ile tazminat davası olup kusur oranlarına dikkat edilmesi gerektiğini, müvekkili firmanın araç ruhsatında da görüleceği üzere sadece araç sahibi konumunda olduğu, davacıların taleplerinin zamanaşımı müessesesi açısından irdelendiğinde diğer davalı ... yönünden ceza zamanaşımının müvekkili yönünden uygulanmasının mümkün olmadığı,

davanın da bu süre içerisinde açılmadığını, kazaya karışan 34 FZ 9141 plakalı aracın 16.02.2022 tarihinde Eda DEMİRAL isimli şahsa devredildiği görülmekte olduğu, yani söz konusu devir kaza tarihi olan 26.10.2020'den çok sonra devredildiği,

şayet müvekkili firmanın mal kaçırma gayesi olsa idi 2 yıla yakın bir süre aracın devrini üzerinde bekletmesi beklenmeyeceğini, müvekkili firma yıllardır faaliyet gösteren köklü bir firma olup, davanın miktarı ve türünden dolayı mal kaçırması da mümkün olmadığını, ihtiyati haciz kararı verilecekse dahi müvekkilin ticari hayatını olumsuz etkileme ihtimalinden dolayı dava değeri kadar teminat altına alınmasını talep etmiştir.

Mahkemece, 06/07/2023 tarihli ara karar ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir. Davalı ...Otomotiv Oto Galeri İnş. Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinafa başvuru dilekçesinde, İİK 257 maddesinde belirtilen ihtiyati haciz şartlarının somut olayda müvekkil açısından oluşmadığını, yıllardır faaliyet gösteren köklü bir firma olan müvekkilinin davanın miktarı ve türünden dolayı mal kaçırmasının da mümkün olmadığını, ihtiyati haciz kararı verilecekse dahi müvekkilin ticari hayatını olumsuz etkileme ihtimalinden dolayı dava değeri kadar teminat altına alınmasını talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddi kararının kaldırılmasına yönelik istinaf talebidir.

Mahkemece, teminatsız olarak ihtiyati haciz uygulanmasına karar verilmiştir.

İİK 265/son maddesi ve HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerince verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

İhtiyati haciz kararına karşı itiraz, İİK’nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır. Borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin, “dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı” itiraz edebilir.

İİK’nın 257. ve devamındaki maddelerde geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan ihtiyati haciz müessesesi düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilecektir.

Dosya içerisinde mübrez kazaya ilişkin tutanaklardan ve ceza yargılaması sırasında alınan bilirkişi raporundan davalı sürücü ...'a asli kusur yüklendiği anlaşılmıştır.

İİK’nın 258. Maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat edinilmesi yeterlidir. Alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır.

Bu itibarla; ihtiyati haciz isteyen alacaklı tarafından sunulan belgeler uyarınca "alacağın varlığının, muaccel olduğunun ve rehinle temin edilmediğinin" yaklaşık olarak ispat edilmesi nedeniyle ihtiyati haciz kararı verilme koşullarının somut olay yönünden gerçekleştiği, olayın haksız fiil olması nedeniyle kaza tarihinden itibaren borcun muaccel olduğu ve alacağın herhangi bir teminat ile teminat altına alınmadığı,

bu nedenle mal kaçırma şüphesi koşulunun aranmayacağı anlaşıldığından ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu anlaşılmış olsa da, teminat istenmeksizin kurulan ilk derece mahkemesi usul ve yasaya aykırı olduğundan kaldırılması gerekmiştir.

İcra ve İflas Kanunu md 259 uyarınca ihtiyati haciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumludur ve teminat göstermeye mecburdur. Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder. Hakimin diğer hallerde teminat konusunda takdir yetkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, talep edilen alacağın % 10'u tutarında teminat göstermek şartı ile, hacizde ölçülülük ilkesi dikkate alınarak. Davalı ...Otomotiv Oto Galeri İnş. Gıda Turz. San. Tic. Ltd. Şti. bakımından araç ve taşınmazları ile sınırlı olmak üzere ihtiyati haciz konulmasının kabulüne karar verilmiştir.

HMK 355 maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece %10 oranında teminat mukabilinde ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken teminatsız ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup davalı ...Otomotiv Oto Galeri İnş. Gıda Turz. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme ara kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.