Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/2454 K.2022/1765

Hakimin reddi talebinin reddine ilişkin merci kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun incelemesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan inceleme raporu incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

HMK.'nun 36/1 maddesinde ''Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir.'' düzenlemesi bulunmaktadır.

Davacı vekili reddi hakim dilekçesinde, Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ..............Esas sayılı dosyasında görev yapan hakimler başkan............., üye ............ ve üye ............ hakkında müvekkili şirketin HSK ve CİMER'e şikayette bulunduklarını, Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin .............. Esas sayılı dosyasında açtıkları itirazın iptali davasında görev alan hakim...........'ın aynı mahkeme hakimi olması dikkate alınarak bu hakim hakkında hakimin reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

HMK.'nun 38.maddesi hâkimin reddinin dilekçeyle talep edileceğini ve öncelikle reddetilen hâkimin bir hafta içinde dosyayı inceleyerek ret sebeplerinin kanuna uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildireceğini düzenlemektedir.

İncelenen dosya içeriğinde reddedilen hakimin, hakimin reddi koşullarının oluşmadığı şeklinde görüş bildirdiği görülmektedir.

HMK.'nun 40.maddesinde incelemeyi yapacak merci düzenlenmektedir. Buna göre; red talebi öncelikle toplu mahkemede reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece ve reddedilen hakim tek hakimli mahkemede görev yapan bir hakim ise madde de ayrıntılı olarak düzenlenen merci tarafından incelenecektir.

Buna göre belirlenen inceleme merci olan Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... tarih -........D. İş Esas, ............ Karar sayılı kararı ile reddedilen hakim hakkında herhangi bir isnatta bulunulmadığı, başka bir dava dosyasında verilen karar gerekçe gösterilerek hakimin reddi talep edilemeyeceği gerekçesi ile hakimin reddi talebinin reddine ve 2.000,00 TL disiplin para cezasına karar verdiği görülmektedir.

HMK.'nun 43/2.maddesinde ''Esas hüküm bakımından istinaf yolu açık bulunan dava ve işlerde ise ret talebi hakkındaki merci kararlarına karşı tefhim veya tebliği tarihinden itibaren bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir; bu hâlde 347 nci madde hükmü uygulanmaz. Bölge adliye mahkemesinin bu husustaki kararları kesindir.'' düzenlemesi bulunmaktadır.

Hakimin reddi talebinin reddine ilişkin merci kararının, hakimin reddi talebinde bulunan davacı vekiline tebliğ edilmesi gerekirken sehven bizzat davacı şirkete tebliğ edildiği, tebliğ tarihinin 25.07.2022 olduğu, davacı vekilinin 21.07.2022 tarihli dilekçesi ile istinaf yoluna başvurduğu ve kendisine tebliğ edilmeyen karara karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun süresinde olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ......... Esas sayılı dosyasında yapıldığını öne sürdüğü hataları açıklamış, Asliye Ticaret Mahkemesinin yapısı nedeniyle dosyayı görecek hakimin de aynı mahkemede görev yaptığından bahisle reddi gerektiğini ve kötü niyet şartının oluşmadığını öne sürmüştür.

Karşı taraf vekili istinaf istemlerinin reddini savunmuştur.

HMK'nun 36.maddesinde hakimin red sebepleri sayılmış olup bu sebepler sınırlıdır. Tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hali genel bir düzenleme olup, maddede sayma yolu ile gösterilmemiş olsa dahi, hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren diğer sebeplerle de reddi mümkündür. Ancak hakimin reddi, doğal hakim ilkesinin istisnası niteliğinde olduğundan hakimin tarafsız davranmadığı hususundaki iddianın yeterli deliller ile ispatı gerekir.

Hakimin yargı yetkisi kapsamındaki ihtiyati tedbir ve diğer ara kararları kanunda gösterilen yasa yollarına tabi olup, tarafsızlığı ihlal edici başka bir eylemi ispat edilmeyen hakimin sırf ara kararların hatalı olduğu ve benzeri nedenlerle reddi mümkün değildir.

Öte yandan hakimin şikayet edilmesi, tarafların anayasal dilekçe hakkı kapsamında kalan haklarının kullanılması niteliğinde olup, tarafların bu haklarını kullanmaları hakim ile ilgili taraf arasında husumet olduğu anlamına gelmez.

Bu kapsamda somut olay incelendiğinde; aynı mahkemede görev yapan diğer hakimlerin şikayet edilmesi nedeniyle önceki yargılama ve şikayet ile ilgisi bulunmayan bir hakimin reddedilmesi mümkün değildir.

Öte yandan Yargıtay kararlarında, talebin açık bir şekilde kanuni düzenleme ve yerleşik Yargıtay içtihatları karşısında kabul edilmeyeceği belli olmasına rağmen usul ve yasaya uygun bulunmayan talebin öne sürülmesi kötü niyet olarak tanımlanmıştır. Bu durumda inceleme merci tarafından disiplin para cezası uygulanmış olması doğrudur.

Hakimin reddi talebinin kanunda sayılan sebeplere uygun olmadığı anlaşılmakla, hakimin reddine ilişkin talebin reddine dair merci kararının istinafına yönelik istemin reddine karar vermek gerekmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nun 362/1 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 04.10.2022

...... · Başkan · ...... · e-imza · ........ · Üye · ........ · e-imza · ....... · Üye · ....... · e-imza · ....... · Katip · ............. · e-imza