Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/2104 K.2024/2224

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; Bursa ... İcra Müdürlüğünün .. esas sayılı takip dosyasında takip alacaklısı ...'un anılan icra dosyasından tarafına 89/1, 2 ve 3. Haciz ihbarnamesi gönderildiğini, takip borçluları Abdullah ve Selami KAYA ile herhangi bir alacak ve borç ilişkisi bulunmadığını, açıklanan nedenlerle borçlu olmadığının tespitini, dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

İhtilafın konusunun kambiyo borç ilişkisine dayandığından ve mutlak ticari dava niteliği taşıdığından dolayı görevli Mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemeleri olması hasebiyle, mevzuatımız uyarınca görevsizlik kararı verilmesini, usule ilişkin itirazların kabul görmemesi halinde ise davanın esastan reddini, kötüniyetli davacı taraf aleyhine, takip konusu alacağın %... sinden aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesini, avukatlık ücreti ile yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesini, davanın kabulüne karar verilmesi halinde ise, davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddini,

davalı aleyhine yargılama giderlerine vekalet ücretine hükmedilmemesini, yargılama giderlerinden sorumluluğun davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava Bursa ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada takibin, davalı alacaklı tarafından, dava dışı borçluya karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış takip olduğu, ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davasının da mutlak ticari dava olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava ... Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada, iş bu menfi tespit davasında, davacı tarafça, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmesi gerekmekte olduğu, buna göre davacı 3. Kişi ile takip alacaklısı davalı arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede; Merci tayinine konu konu dava; 2004 sayılı İİK'nın 89/3 maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır.

Davanın açıldığı Bursa ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nce takibin, davalı alacaklı tarafından, dava dışı borçluya karşı kambiyo senedine istinaden yapılmış takip olduğu, ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davasının da mutlak ticari dava olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Bursa ....

Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ise iş bu menfi tespit davasında, davacı tarafça, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmesi gerekmekte olduğu, buna göre davacı 3. Kişi ile takip alacaklısı davalı arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle karşı görevsizlik kararı verişmiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin kararında, 2004 sayılı Kanun'un 89.uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin;

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.

Her ne kadar Dairemizin çeşitli tarihlerde vermiş olduğu daha önceki kararında, farklı yönde değerlendirme yapılarak aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, güncel Yargıtay kararı Dairemizce de yerinde görülerek yapılan değerlendirmede, 2004 sayılı İİK.nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit-istirdat davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, davada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Bu durumda davanın Bursa .... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK. 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/10/2024

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır