Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/3222 K.2024/2750

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince Bursa 14. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile dosya yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilmekle dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile takip borçlusu arasında şirket-yetkilisi bağı olduğunu, aralarında tek bağın da bu olduğunu, bunu fırsat bilen davalının usulsüz tebliğler ile müvekkilinden tahsil etmeye çalıştığını, İİK 89. Maddesi alacaklı yanın kötüniyetli borçlulara karşı koruyan istisnai bir madde olduğunu, borçlunun üçüncü kişide bir alacağı varsa, bu yolla takip alacağının tahsil edilmesine imkan tanıyan bu düzenleme kötü niyetli kullanılmaması gerektiğini, herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorunda olduğunu,

müvekkili ile borçlu şirket arasında yetkilisi olması dışında hiçbir zaman ticari bir birliktelikleri olmadığını, borçla hiçbir alakası olmayan müvekkiline haciz ihbarnamesi gönderilmesi için, bu miktar bir borcun olduğuna dair bilgi, belge, sözleşme, evrak, fatura veya buna benzer bir çıkış noktasının bulunması gerektiğini, alacaklının elinde hiçbir verinin olmadığını, alacağını tahsil etmek ve borçluyu köşeye sıkıştırmak için, aile yakınlarını borçlu göstermeye çabalarının hak arama özgürlüğü kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği,

müvekkiline gönderilen birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine yönelik tebligatların usulsüz olduğunun ve usulsüz tebliğe bağlı işlemler yok hükmünde bulunduğundan iptalinin gerektiği, bunun da ötesinde müvekkili ile borçlu arasında tek kuruşluk alacak-borç ilişkisi olmaması nedeni ile müvekkilinin borçsuzluğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Bursa 14. Asliye Hukuk Mahkemesince 15/06/2023 tarihli 2022/.... Esas, 2023/... Karar sayılı karar ile, taraflar arasındaki takip konusu faturadan kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin davaların 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. ve 5. maddeleri uyarınca Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden dava dilekçesinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1., 20., 114/c ve 115. maddeleri uyarınca görev yönünden reddi ile Mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesince, Davanın İİK. 89/3. madde uyarınca açılan menfi tespit davası olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.11.2023 tarih 2023/... Esas 2023/....Karar sayılı kararında "Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır.

2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiştir." şeklinde belirtildiği,

Yargıtayın yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi yönündeki karar göz önüne alındığında davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede; Dava İİK 89/3 uyarınca açılan menfi tespit talebine ilişkindir. Somut olayda; davacının İİK 89/3 uyarınca dava dışı borçlu ile kendisi arasında şirket- yetkilisi bağı dışında bağ olmadığını, haciz ihbarnamelerine ilişkin tebligatların usulsüz olduğunu, alacaklıya borçlu olmadığını belirterek menfi tespit isteminde bulunduğu görülmüştür.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2023/.... Esas, 2023/.... Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin kararında, 2004 sayılı Kanun'un 89.uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin;

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.

2004 sayılı İİK.nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı ve davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmış ve yargı yeri olarak belirlenmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nun 362/1 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 01/11/2024

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye -... · e-imza · ... · Üye -... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza