Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/1678 K.2022/1303

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/05/2019 tarih, 2014/291 Esas, 2019/739 sayılı Kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Bursa 8. İcra Müdürlüğünün 2014/4350 esas sayılı takip dosyası üzerinden harici satın alınan taşınmazın teslim edilmemesi sebebiyle alacaklı olduğu dava dışı Yılmaz Çakmak'ın temlik ettiği davalılardan olan alacağa ilişkin takip başlattığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek davalıların itirazlarının iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; zamanaşımı itirazı ileri sürerek temlik edene borcunun bulunmadığını, aksine bonoya dayalı alacaklı olduğunu bu sebeple temlik alacağına yönelik takasın söz konusu olacağını, ayrıca taraflar arasında yapılan protokol uyarınca temlik eden tarafından yapılacak ödemelerin %30'undan sorumlu olacağını taahhüt ettiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnş. Tur. San ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; zamanaşımı itirazı ileri sürürek dava dışı Yılmaz Çakmak'ın davalıdan olan alacağını davacıya temlik ettiğini iddia ettiğini, dava dışı şahsın iddia ettiği borca ait makbuz ve belgenin bulunmadığını, davalı adına ödendiği iddia edilen kredilerin %30'undan davalının sorumlu olduğunu, davalı şirketin ortağı ... tarafından dava dışı Yılmaz Çakmak'a protokol uyarınca iddia edilen paraların elden ödendiğini, temlik edilecek alacağın bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya kapsamı deliller ve alınan bilirkişi raporlarına göre; davalıların Birleşik Fon Bankası A.Ş' ye olan borçlarını ifa eden Şenol Çakmak'tan alacağı temlik alan Mücahit Çakmak alacağının, temlik eden Yılmaz Çakmak tarafından yapılması, Yılmaz Çakmak'ın ödenen borca davalılar yanında kefil ve ipotek veren olması sebebiyle Mücahit Çakmak'a ödediği bedelleri asıl borçlulara rücu edebileceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne; takibin davalı ...

İnşaat Turizm San Tic. AŞ yönünden, 13.811,33 TL, ... yönünden 36.188,67 TL. (bu miktarın 16.109,56-TL'sinden Çakmak İnş...A.Ş sorumlu olmak üzere) üzerinden asıl alacaklara takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faiziyle devamına, alacağın likit davalıların itirazında haksız olmaları sebebiyle davalılar aleyhine icra ve inkar tazminatına karar verilmiş, karara karşı davalılar vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesi ile özetle; zamanaşımı itirazı hakkında karar verilmediğini ancak alacağın zamanaşımına uğradığını, temlik eden ile yapılan protokol ve senede dayalı alacağa dair takip dosyasının gözetilmediğini, bu belgelere göre temlik edenin alacağının bulunmadığının açık olduğunu, temlik eden ile yapılan protokol uyarınca üstlenilen sorumluluğun dikkate alınmadığı ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi ile lehlerine tazminata karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa karşı cevap dilekçesinde özetle; temlik alınan alacağın genel zamanaşımı süresine tabi olduğunu, dosyada temlik eden ile davalılar arasında yapılan protokolün bulunmadığını, senedin takibe konulduğu icra dosyasında temlik edenin borçlu olarak yer almadığını, temliknamenin geçerli bir alacağa dayandığını, lehlerine icra inkar tazminatına karar verilmesinin de hukuka uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, temlik alacağına dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılar vekili süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; davacı, dava dışı temlik eden ile aralarında yapılan harici sözleşme ile satın alınan taşınmazın teslim edilmemesi sonrası ödediği miktara karşılık Bursa 10. Noterliğinin 09/04/2014 tarih ve 013849 yevmiye numaralı temliknamesi ile 50.000,00-TL temlik edenin davalılardan olan alacağını temlik aldığını, alacağın tahsiline yönelik başlatılan takibe davalıların itirazı üzerine eldeki davayı açtığı ve davalıların itirazının iptalini talep ettiği, davalıların zamanaşımı itirazı ile birlikte temlike konu edilebilecek alacağın bulunmadığını ileri sürerek takas mahsup nedeniyle davanın reddini istediği, mahkemece toplanan deliller üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen rapor hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamı delillere göre. Toprakbank A.Ş. ile davalılar arasındaki kurulan kredi ilişkisi nedeniyle ödenmeyen borcun Birleşik Fon Bankası A.Ş'ye devredildiği, ...'a ait olan Yılmaz Çakmak, Şeref Çakmak ve Çakmak İnş. Tur. San. Ve Tic. A.Ş.'nin kefaletinin bulunduğu 25.816,00-TL borcun 17/12/2010 tarihinde Şenol Çakmak tarafından ödenerek devir ve temlik alındığı, Çakmak İnş. Tur. San. Ve Tic.

A.Ş.'ye ait olan Şeref Çakmak'ın kefil olduğu, 8.625,00-TL borcun da aynı şekilde 17/12/2010 tarihinde Şenol Çakmak tarafından ödenerek devir ve temlik alındığı, her iki borcun teminatı olarak Yılmaz Çakmak ve Şeref Çakmak adına kayıtlı taşınmazın alacaklı banka lehine ipotek verildiği, davalıların borcunu ifa ederek temlik alan Şenol Çakmak'ın bu alacağını Mücahit Çakmak'a temlik ettiği, Mücahit Çakmak tarafından ipotek borçlusu Yılmaz Çakmak aleyhine temlik alacağının tahsili amacıyla Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2012/8195 esas sayılı takip dosyası üzerinde ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığı,

akabinde 10/06/2013 tarihinde düzenlenen protokol uyarınca 27/08/2012 tarihi itibariyle ana para ve faizi 48.234,00-TL olan borcun 10/06/2013 tarihi itibariyle 50.000,00-TL olarak kabul edildiği ve bu borcun takip dosyasındaki 150/c şerhi kaldırılmak suretiyle Yılmaz Çakmak adına kayıtlı taşınmazların devredilmesi suretiyle sonlandırıldığı, bu hali ile davalılara ait Toprakbank A.Ş'ye olan kredi borcunun Yılmaz Çakmak tarafından ödenerek kapatıldığı, bu durumda Bursa 10. Noterliğinin 09/04/2014 tarih ve 013849 yevmiye numaralı temliknamesine konu alacağın var olduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK.'nın 142. Maddesinde "Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra, hâkim tahkikata başlamadan önce, hak düşürücü süreler ile zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def’ileri inceleyerek karara bağlar" hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 139. maddesi gereğince, iki kişi karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise, her biri alacağını borcuyla takas edebilir. Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir. Yine 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 143. maddesi hükmüne göre takas, ancak borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesi ile gerçekleşir. Bu durumda her iki borç takas edilebilecekleri anda daha az olan borç tutarınca sona erer. Takas için mutlaka karşılık dava açılması zorunlu değildir. Davalı, karşılık dava açmadan da takas savunmasında bulunmakla yetinebilir.

Alacağın temlikine ilişkin aynı kanunun 188. maddesine göre de; “Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir. Borçlu, devri öğrendiği anda muaccel olmayan alacağını, devredilen alacaktan önce veya onunla aynı anda muaccel olması koşuluyla borcu ile takas edebilir.

Davalılar temlike konu alacağı inkar ederek alacağın zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında imzalanan "protokol ve ibranamedir" başlıklı belgenin 2. maddesi gereği temlik eden tarafından yapılmış ödeme var ise bunun mahsubu, ayrıca davalı ..., temlik eden Yılmaz Çakmak'ın keşidecisi olduğu 12/04/2013 ödeme tarihli, 55.000,00-TL bedelli senedin İstanbul 18. İcra Müdürlüğünün 2013/19858 esas sayılı takip dosyasına konu edildiğini ileri sürerek TBK'nın 188/2 maddesi uyarınca takas isteminde bulunmuştur.

Yukarıda belirtildiği üzere temlike konu alacağın var olduğu, mahkemenin bu yöndeki kabulünün isabetli olduğu anlaşılmaktadır. Ancak mahkemece belirlenen bu alacağa yönelik davalıların zamanaşımı, takas mahsup savunma ve itirazları hakkında araştırma ve inceleme yapılmadan sonucu gidilmesi doğru görülmediğinden kararın kaldırılması gerekmiştir.

Bu halde mahkeme yapılması gereken iş; temlik sözleşmesine konu alacağın niteliğine göre tabi bulunduğu zamanaaşımı süresi belirlenerek davalıların zamanaşımı itirazı hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmesi, sonrasında davalıların takas ve mahsup savunmalarının bulunduğu gözetilerek buna yönelik bildirdikleri ve ibraz ettikleri deliller ile ilgili icra dosyasında yapılmış ödemenin bulunup bulunmadığının tespiti ile sonucuna göre taraf iddia ve savunmalarına göre karar verilmesinden ibarettir.

Açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın açıklanan gerekçeler doğrultusunda yeniden incelenmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza