Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/2543 K.2022/258

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/10/2017 tarih......... Esas, .......... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkil şirketin davalı ve dava dışı ... ile birlikte Burfaş'a ait Bursa Reşat Oyal Kültürpark'ında bulunan 500 m2 ve 8 adet dükkanın işletmesi ile ilgili ihaleye girmek, ihale bedelini aralarında bölüşmek ve ihale konusu yerin işletmesini beraber yapmak üzere anlaşmaya vardığını ve söz konusu bu anlaşmalar gereğince de müvekkil tarafından davalıya ihale konusu taşınmazların birlikte işletileceği inancı ile 05/05/2015 tarihine 36.000 TL, 11/05/2015 tarihinde 130.000 TL, 11/05/2015 tarihinde 13.468 TL olmak üzere toplam 179.468 TL ihale bedeli ve masraflarının gönderildiğini,

taraflar arasındaki anlaşmaya göre müvekkil ve davalı dışı diğer ortak ... işletecekleri çocuk oyun parkının işletmesine nakden, davalı ise malzeme ve emek anlamında destek olmayı taahhüt ettiğini, taraflar arasındaki ortaklığın ticari bir amaca dayandığını, davalının kendisine gönderilen söz konusu bu bedeller ile anlaşmaya varıldığı üzere ihaleye girdiğini, ihaleyi aldıktan sonra Burfaş A.Ş. ile ihale konusu taşınmazlarla ilgili olarak kira sözleşmesi imzaladığını,

ancak davalının ihale işlemleri tamamlandıktan ve kira sözleşmesini imzaladıktan sonra işletmesini beraberce yapmak hususunda anlaşmaya vardığı müvekkil ve dava dışı ...'nun ihale konusu işletmenin idaresinde yer almalarını engellediğini, anlaşma şartlarına uymadığını ve kendilerinden bu amaçla aldığı ihale bedellerini de iade etmediğini, davalıya anlaşma şartlarına uyması,

anlaşmaya varıldığı üzere işletmenin idaresinde yer almak istediğini aksi halde bu amaçla kendisine ödediği ihale bedelinin iadesini yapmak zorunda olduğu bildirilmiş ise de bugüne kadar olumlu bir sonuç alınamadığını, müvekkilin davalının bu tutumu karşısında hileye düşürüldüğünü, bu nedenlerle davanın kabulü ile güveni kötüye kullanmak suretiyle müvekkil aleyhine sebepsiz zenginleşen davalıdan kendisine ihale bedeli olarak ödenen toplam 179.468 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte tahsiline,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkilin davacı şirketin adını gördüğü ve varlığından haberdar olduğu an ihale bedellerinin ödendiğine dair dekontların ihale dosyasına sunulmak üzere kendisine verildiği an olduğunu, müvekkil şirketin davacı şirketle hiçbir ticari alışveriş ve anlaşmanın tarafı olmadığını, müvekkilin zor durum ve zorunluluk halinden faydalanarak kendine haksız çıkar sağlama maksadıyla bu davayı açtığını, müvekkilin arkadaşı Akın Ahu tarafından söz konusu ihaleye girmesinin teşvik edildiğini,

ihale katılım bedeli olan 36.000 TL'nin ........'nun isteği üzerine kendi hesabı olduğunu söylediği ancak davacı şirkete ait olduğu sonradan anlaşılan hesaptan Burfaş'a havale edildiğini, ihaleyi kazandığını ve sonrasında oyun alanı kurmayı planlayan Devran Ay, ... ve.......isimli kişilerle 8 adet oyun stantlarını kiralama konusunda anlaştığını, 105.000 TL. karşılığında stantların kiralandığını, ...'in bu parayı ihale masraflarının yatırılması gereken son gün ödediğini, bu nedenle sözleşmenin son gün öğleden sonra taraflar arasında yapıldığını, ...'nun 27.000 TL ile ortaklığa katılabileceğini belirttiğini,

geri kalan kısmın ise Akın Ahu tarafından tamamlanacağını, meydana gelen bir takım aksaklıklar sebebiyle ihale bedelinin yatırılması gereken son gün ... tarafından getirilen 105.000 TL, müvekkilinin davalıya kar ortaklığı tekli ettiği, ... tarafından getirilen 15.000 TL ve....... tarafından getirilen 8.462 TL'nin Vakıfbank Uluyol şubesine yatırılıp Burfaş hesabına havale edildiğini, tarafların bu havale esnasında yan yana olduklarını,

davacı tarafın anlatıldığı şekilde cereyan eden olayı müvekkilin kısıtlı zaman dilimi içerisinde ve diğer iş yerinde yaşanan kaza problemiyle baş ettiği sıradaki anlık boşluğundan ve kendisine duyulan güvenin suistimal edeceği ihtimalini düşünmediği yetkilisi ........nun bu şekildeki hileli hareketine dayanarak dürüstlükle bağdaşmayan haksız taleplerle eldeki davanın açıldığını, bu nedenlerle dürüstlük kurallarına aykırı ve kötü niyetli haksız istemlerini konu ettiği davasının reddine dair karar ile yargılama giderleri vekalet ücretinin kaşı taraf üzerinde bırakılmasına dair karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, taraflara ait ticari defter ve bağlı kaytıları üzerinde SMMM bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı, davacı şirketin aktifinde davaya konu edilen 179.468,00 TL'nin var olmadığı,

bu meblağı karşılayacak ticari işlem hacminin, alınan sipariş avansının vb. ticari ilişkilerine dayalı böyle bir para girişinin, sadece söz konusu tarihler için değil tüm 2015 yılı hesap dönemi için var olmadığı ancak Burfaş'a havale edilen paraların havalesi için davacı şirket banka hesabının kullanıldığı bildirilmiş olmakla, işlemin sadece elden toplanan davaya konu ihale bedelinin şirket hesabı aracılığı ile ihale dosyasına gönderilme işleminden ibaret olduğu, davacı-şirket aleyhine ve davalı lehine malvarlığında bir azalış ya da artışa neden olmadığı,

davalının davacı-şirkete geri ödemesi gereken bir bedel bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkili şirket yetkilisi .........davalı ve dava dışı ... ile birlikte Burfaş'a ait Bursa Reşat Oyal Kültürpark da bulunan 500 m2 ve 8 adet dükkanın işletmesi ile ilgili ihaleye girmek, ihale bedelini aralarında bölüşmek ve ihale konusu yerin işletmesini beraber yapmak üzere anlaşmaya vardıklarını ve söz konusu bu anlaşma gereğince davacı şirket tarafından davalı adına Burfaş A.Ş'nin hesabına ihale konusu taşınmazların birlikte işletileceği inancı ile 05.05.2015 tarihinde 36.000 TL , 11.05.2015 tarihinde 130.000 TL ,

11.05.2015 tarihinde 13.468 TL olmak üzere toplam 179.468 TL ihale bedeli ve masrafların müvekkilleri şirket adına gönderildiğini, buna ait dekontların olduğunu, yargılamada dinlenen tanığın ifadesine göre ihaleye girmek üzere anlaştıklarının ve ihale bedelinin beraberce ödendiğinin açıkça beyan edildiğini, bilirkişi raporunda müvekkil şirketin aktifinde dava konusu bedelin var olmadığı dolayısıyla şirket hesabında bir azalışa sebep olmadığı yönündeki değerlendirmenin hukuken hiçbir önemi ve geçerliliğinin bulunmadığını, bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olduğu,

hükme esas alınamayacağını, yerel mahkemenin davanın esastan reddi yönündeki tespitinin hatalı olduğunu, red kararının esasa ilişkinmiş gibi bir değerlendirme yaptığını ve red vekil ücretini nispi olarak hesapladığını ve bunu da maddi hata yapmak suretiyle müvekkilleri lehine takdir ettiklerini belirterek, duruşma yapılmaksızın kararın kaldırılarak, davanın reddi yönünde hüküm kurulmasını,

Yine davacı vekili 14/03/2018 tarihli dilekçesi ile; yerel mahkeme kararına karşı 09.01.2018 tarihinde sunulan istinaf dilekçesinde sehven davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerektiği belirtmiş olup, istinaf dilekçemizin içeriğinden de anlaşılacağı üzere davanın kabulü yönünde hüküm kurulmasını isteklerinin açık olduğu, sehven yapılan söz konusu bu maddi hatayı düzelterek kararının 6100 Sayılı HMK. 353.maddesinin b/2 fıkrası gereğince duruşma yapılmaksızın kaldırılması ile davanın kabulü yönünde hüküm kurulmasını talep etmiş olmakla yukarıda belirtilen istinaf dilekçesi kapsamından davacının davanın kabulü yönünde yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep ettiği açık olmakla istinaf sebepleri bakımından dosyanın incelenmesine geçilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı alacak istemidir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacı tarafça; müvekkil şirketin davalı ve dava dışı ... ile birlikte Burfaş'a ait Bursa Reşat Oyal Kültürpark'ında bulunan 500 m2 ve 8 adet dükkanın işletmesi ile ilgili ihaleye girmek, ihale bedelini aralarında bölüşmek ve ihale konusu yerin işletmesini beraber yapmak üzere anlaşmaya vardığını iddia ettiği,

Davalı tarafça ise cevap dilekçesinde; ...'nun 27.000 TL. ile ortaklığa katılabileceğini belirttiğini, geri kalan kısmın ise Akın Ahu tarafından tamamlanacağını,müvekkilinin davalıya kar ortaklığı tekli ettiği, meydana gelen bir takım aksaklıklar sebebiyle ihale bedelinin yatırılması gereken son gün ... tarafından getirilen 105.000 TL, ... tarafından getirilen 15.000 TL. ve Akın Ahu tarafından getirilen 8.462 TL'nin ibarelerine yer verildiği, yine adi ortaklık ilişkisinin kabul edilmediği anlaşılmaktadır.

Adi ortaklık sözleşmesi geçerlilik yönünden herhangi bir şekle tabi olmayıp, sözlü yapılan adi ortaklık sözleşmesi geçerli ise de; inkarı halinde, bu ortaklığın varolduğunu ileri süren kişinin, bu ortaklığı, uygulanması gerekli HMK madde 200 gereğince ispatı gerekir.(Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2018/2295 Es.- 2018/10609 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.)

4721 sayılı Medeni Kanun madde: 6 gereğince, "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür."

Genel açıklamalar karşısında somut dava bakımından; davalı taraf, davacı ile aralarındaki ortaklık ilişkisini reddettiğine göre; ispat yükü, bunu ileri süren davacı tarafa ait olacaktır.

Davacı, adi ortaklığın varlığının ispatına yönelik olarak, yargılama sırasında tanıklarını dinletmiş, yargılama sırasında dinlenen tanık ... ; kendisi ve müvekkil şirket yetkilisi tarafından davalı ile Kültürpark oyun parkı ihalesine girmek üzere anlaştıklarını ve ihale bedelinin kendisi ve müvekkil şirket yetkilisi ....... tarafından ödendiğini açıkça beyan etmiştir.

Mahkemece öncelikle taraflar arasında adi ortaklık ilişkisinin bulunup bulunmadığının, kanun ve yargıtay kararları gereği araştırılıp saptanması gerekmektedir. Yine adi ortaklığın tespiti bakımından; mahkeme yapılacak iş; davacı tanıklarının beyanları yeniden değerlendirilip, yeterli görülmemesi durumunda da davacının dilekçesinde "yemin " deliline dayandığının anlaşılması karşısında; davacı tarafa, davalıya yönelik olarak yemin teklif etme hakkının bulunduğunun hatırlatılması,

Taraflar arasında adi ortaklık ilişkisinin bulunduğunun anlaşılması durumunda ise, mahkemece; 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK. 620 ve devamı maddelerinde düzenlenen adi ortaklık hükümleri dikkate alınmalı, TBK. 642. madde ve devamı hükümlerine göre tasfiye işlemi gerçekleştirilmelidir. Bu hususlara aykırı eksik incelemeye dayalı yerel mahkeme kararı bu itibarla yerinde görülmemiş olup; bu gerekçelerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK. 353/1-a-6 madde gereğince kabulü ile mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, istinaf karar içeriğine göre davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır