Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/375 K.2021/181

.......Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... tarih .... Esas .... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki tasarım-dizayn hizmetine dair varılan anlaşma sonucu takip konusu çeklerin verildiğini, ancak davalının edimini ifa etmediği halde cari hesabı kapatmak için fatura düzenleyerek çekleri tahsil ettiğini, ...Asliye Ticaret Mahkemesi .... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davası sonucunda müvekkilin çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespit edildiğini, davalı şirketin anılan karardan kaynaklanan borcunu ifa etmediğinden ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı yan usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, mahkemeye başvurup alacağını ilama bağlayan bir kişinin ilamlı takip yapmak yerine ilamsız takibi tercih etmek suretiyle elde edemeyeceğini, bununla birlikte davalının icra dosyasına yaptığı yetki itirazının değerlendirilesinde, icra takibine konu borcun sözleşmeden doğan bir borç olmadığı, mahkeme kararı gereği borçlu olunmadığı tespit olunan çeklerin istirdadına yönelik icra takibi olduğu, bu nedenle HMK 10.maddesi yollaması ile TBK 89.maddesinin uygulanamayacağı, bu durumda borçlunun ikametgahı mahkemesi olan İstanbul Anadolu İcra Mahkemelerinin yetkili olduğu, yetkisiz icra dairesinde takip yapıldığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu ilamsız takibe dayanak gösterilen......Asliye Ticaret Mahkemesinin ....

E.K. sayılı kararının takibin dayanağı olan dava konusu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik olup, eda hükmü içermediği, söz konusu ilam ile söz konusu çek bedellerinin müvekkilden haksız olarak tahsil edildiğinin sabit hale geldiğini, bu nedenle ilamsız icra takibi yapma zorunluluğunun hasıl olduğunu, yerel mahkeme kararının kendi içinde çelişkili olduğunu, kabul anlamına gelmemekle mahkemenin takibin ilamlı icra takibi olması gerektiğini belirtirken ilamlı takipler için yetki sınırlaması bulunmazken takibin yetkisiz icra dairesinde yapıldığını ileri sürmesinin karardaki çelişkiyi ortaya koyduğunu,

yapılan dava konusu takibin "para borcunu" içermekte olup TBK 89.maddesi gereği alacaklının ikametgahının bulunduğu Bursa İcra Dairelerinin yetkili olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, ....İcra Müdürlüğünün .... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibeni itirazın iptali ile icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İİK 72/8.maddesinde menfi tespit ve istirdat davaları takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.

Somut olayda, davacı tarafça mahkeme kararı ile borçlu olmadığı tespit edilen çeklerden dolayı davalıya haksız ödenen paranın istirdadı talep edilmekte olup davaya bakmaya davalının yerleşim yeri olan İstanbul Mahkemeleri yetkilidir. (Yargıtay 20.H.D. 2019/6250-2020-318 E.K., 2018/142-98 E.K.) Sözleşmeden kaynaklanan para alacağı söz konusu olmadığından HMK 10.maddesi yollamasıyla TBK 89.maddesi somut olayda uygulanamaz. Bursa Mahkemeleri davaya bakmaya yetkili olmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Mahkeme gerekçesinde, alacak ilama bağlı olduğundan ilamsız takip yapılamayacağı açıklanmış ise de, dava ve takibin dayanağı ilam davacının dava konusu çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine yönelik olup eda hükmü içermediğinden ilamlı takibe konu edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılmasında bir usulsüzlük bulunmamaktadır. Ancak mahkeme yetkili olmadığından bu hususun sonuca etkisi bulunmayıp eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · e-imzalıdır ... · Üye · ... · e-imzalıdır ... · Üye · ... · e-imzalıdır ... · Katip · ... · e-imzalıdır